Gat in ozonlaag kleinste sedert 1988

Het gat in de ozonlaag in september 2017

Het ozongat in september 2017. Rechts de dobsoneenheden in kleuren (afb: theozonehole.com)

Het gat in de ozonlaag boven de Zuidpool is sedert 1988 nog niet zo klein geweest, stelt de Amerikaanse ruimtevaartorga-nisatie NASA. Het gigantische gat bereikte dit jaar zijn maximum in september: 19,6 miljoen km2. Normaal wordt dat gat na midden-september, het eind van de Zuidpoolwinter, weer kleiner.

Die 19,6 miljoen km2 is tweemaal het oppervlak van de VS. Dat is overigens 3,35 miljoen km2 minder dan het vorig jaar en 8,5 miljoen km2 minder dan in 2015. Paul Newman, hoofd van de aardeafdeling bij het Goddardcentrum van de NASA, zei dat stormen in de hogere atmosfeer de lucht hadden verwarmd en zo voorkwamen dat chloor en broom de ozonlaag aantastten. Het is onduidelijk waarom sommige jaren stormachtiger zijn dan andere. “Het gat is nu echt klein (sic) en dat is goed nieuws”, zei Newman.

Natuurlijk

Volgens de NASA-man is de daling van de omvang dit jaar vooral natuurlijk, maar er worden nog steeds kleine vorderingen geboekt bij het bannen van ozonaantastende chemicaliƫn, vooral chloorhoudende drijfgassen en koelvloeistoffen. In 1987 werd daarover een internationaal akkoord gesloten. Het gat was het grootst in 2000 met een omvang van bijna 30 miljoen km2.
Ozon is een vorm van zuurstof bestaand uit drie zuurstofatomen. Hoog in de atmosfeer, zo tussen de 10 en 40 km, filtert ozon voor de mens gevaarlijke ultraviolette straling van de zon weg. Een aantal jaren geleden becijferden VN-onderzoekers dat er zonder de overeenkomst uit 1987 tweemiljoen meer gevallen van huidkanker door uv-straling zouden zijn geweest.

Nog steeds groot

Het huidige ozongat is overigens nog steeds groot vergeleken bij de situatie in 1980, toen het voor het eerst werd ontdekt. De minimum-ozonkolom boven de Zuidpool was dit jaar 136 dobson-eenheden (een maat voor de dikte van de ozonlaag), het hoogste minimum sinds 1988. Voor die tijd lag het natuurlijke jaarlijkse minimum tussen de 250 en 350 dobson-eenheden, ongeveer de helft van wat wereldwijd normaal is. De laatste decennia ging de ozonkolom ieder jaar in september wel een paar keer echt naar vrijwel nul.

Bronnen: ABC News, de Volkskrant

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *