Google heeft oortjes die twee kanten op vertalen

Vertaaloortjes

De vertaaloortjes van Pixel  (afb: Google)

Kijk, het komt steeds dichter bij. Je komt ergens een vreemd land binnen, doet je oortjes in en van taalproblemen heb je geen last. De oortjes van Google doen dat werk. Die vertalingen van Google zijn allesbehalve perfect, maar meestal valt er wel chocola van te maken. In de eerste lichting zullen er 40 talen worden aangeboden. Je hoeft het oortje alleen maar te zeggen: ik wil Quechua spreken. Lees verder

Wat is de beste webvertaler? DeepL?

VeeltaligheidDeepL, een ‘vertaler’ van een Duits bedrijf, zou drie keer beter zijn dan zijn concurrenten. De Franse krant Le Monde wilde weten weten of dat klopte. De verschillende vertaaldiensten kregen tekstjes die van het Engels fatsoenlijk Frans moesten maken in een paar tekstsoorten, zoals gedichten maar ook technische handleidingen. Ze probeerden vijf diensten uit: naast DeepL, Google Translate , Bing (Microsoft), Yandex (Ru) en Baidu (Chin). De krant waarschuwt dan de proef verre van uitputtend is geweest, maar die geeft toch een indruk wat de diverse diensten er van bakken. Beperking: DeepL kan maar overweg met zeven talen: Frans, Engels, Duits, Italiaans, Pools, Nederlands en Spaans. Er kwam niet echt een dienst als winnaar uit de bus. Mensen doen het nog steeds (veel) beter. Lees verder

Nieuwe vertaalprogramma Google gebruikt ki

Engels/Nederlands/Fries Google TranslateQuoc Le kent de fratsen van vertaalprogramma’s. Terug in zijn geboorteland Vietnam maakt de onderzoeker van Google in Mountaint View zich met zijn ouders vrolijk over de vertaalstrapatsen van Google Translate, terwijl hij een van de mensen is die het programma tot volwassenheid moet brengen. Veel fouten zijn gering, maar samen vertellen ze een groter verhaal: “Vertalen is geen opgelost probleem.” Het streven is niet om een perfecte vertaling te krijgen maar om ongemak te voorkomen. Dat zou kunnen veranderen met het gebruik van kunstmatige intelligentie (ki) in de jongste versie van het vertaalprogramma. Lees verder

EU maakt werk van machinevertaling

Taaltechnoloog Josef van Genabith

Taaltechnoloog Josef van Genabith van de universiteit van Saarland (D)

Engelse teksten machinaal omzetten naar Frans geeft helemaal geen slecht resultaat, waar het wordt anders als die tekst vertaald moet worden naar het Tsjechisch, Fins en zelfs Duits. Dat levert vaak vrij onbegrijpelijke teksten op. Diverse onderzoeksgroepen in Europa willen zich werpen op het verbeteren van machinevertaling, zodat vertaling tussen de 24 EU-talen op zijn minst begrijpelijke teksten oplevert. De Europese Unie betaalt.
Lees verder

Word Lens vertaalt tekst in beeld

Google is bezig met een toep(assing), Word Lens, voor je mobiel die teksten in beeld vertaald in 27 talen, waaronder het Nederlands. Op bijgaand filmpje wordt getoond hoe het bekende Spaanstalige La Bamba aan de hand van tekstborden wordt vertaald in de taal naar keuze (uit die 27 dus). Het gaat vooralsnog alleen om talen de gebruik maken van het Latijnse alfabet en het cyrillisch.

Bron: the Guardian

Automatisch vertalen lijkt in het diepe te springen

Google TranslateHet begint er toch een beetje op te lijken dat het onderzoek op het gebied van automatisch vertalen eindelijk zijn vruchten gaat afwerpen. Eind vorig jaar gaf Skype een demonstratie van twee meisjes (een Amerikaans en een Mexicaans) die elk in hun eigen taal een gesprek met elkaar voerden. SImpele taal, dat natuurlijk wel. Dat kon Google, die zich daar al lang mee bezig houdt (Google Translate) niet op zich laten zitten binnenkort komt het bedrijf met vertalingstoepassingen voor mobiel. Google Translate heeft 90 talen in de aanbieding, waarvan een handvol werkt met gesproken tekst.  Lees verder

Skype zou telefoongesprek rechtstreeks kunnen vertalen

De internettelefoondienst Skype zou plannen hebben gebruikers de mogelijkheid te geven dat hun gesprekken direct worden vertaald. Iedereen kan dan lekker zijn eigen taal blijven praten terwijl de andere, ‘vreemde’ kant hem/haar prima verstaat. Dat heeft de nieuwe baas van Microsoft Satya Nadella onlangs verklaard. Microsoft is eigenaar van Skype. De nieuwe mogelijkheid zal al in de loop van dit jaar kunnen worden ingevoerd bij wijze van proef. Nadella gaf vast een voorproefje door een gesprek met Duitssprekende te voeren. De techniek is gebaseerd op de vertaalmodule van Bing, de wat door Google ondergesneeuwde zoekmachine van Microsoft, gecombineerd met een spraakherkenningssysteem. Ik denk dat dat lachen wordt. Op het filmpje geeft Gurdeep Pall (baard) van Skype een demonstratie nadat Nadella de techniek heeft geïntroduceerd. Ik moet zeggen dat het heel wat minder krukkig klinkt dan ik verwachtte, al is het nog maar de vraag hoe de vertaling er uit gaat zien als de gesprekjes lastiger worden dan “Hoe is het met jou?”, “Ik mag niet klagen”. Excuus voor de reclame.

Bron: Le Monde

Kunstmatige intelligentie op niveau 4-jarige

We zijn altijd danig onder de indruk van de kunsten waartoe computers in staat zijn. Op sommige domeinen is dat terecht: computers, zoals de naam al suggereert, kunnen rekenen als de beste. Op andere terreinen zijn computers klunzen. Je hoeft maar twee seconden met digitale robot gesproken te hebben om er achter te komen dat die te dom is voor woorden. Er zit vooruitgang in, laat het Britse blad New Scientist ons weten. Met woorden heeft kunstmatige intelligentiehet nu geschopt tot het niveau van een 4-jarige. Op deelterreinen scoren computers goed, maar dat gebeurt meestal door toepassing van trucs, zoals Google Translate, dat gebruik maakt van een gigantische databank van uitdrukkingen, maar dat niet in staat is om een ‘menselijke manier’ te vertalen. Een soortgelijk databanksysteem hebben onderzoekers op zijn ‘intelligentie’ getest. De onderzoekers, Robert Sloan en Stellan Ohlsson, gebruikten als toetssteen de databank ConceptNet die gevuld is met ‘triviale’ weetjes als “een ijsje kan smelten”, ontwikkeld door Catherine Havasi van het medialab van het befaamde MIT in Boston. Denkende robot
Er waren vragen in vijf categorieën variërend van “Wat is een huis?” tot de wat lastiger “Je kunt er doorheen kijken, het is vierkant en het kan geopend worden. Wat is het?”. In zo’n geval gaat het systeem op zoek naar trefwoorden. Voor de drie belangrijkste categorieën (informatie, woordenschat en redeneren) vonden Sloan en Ohlsson dat ConceptNet het niveau van een 4-jarige haalde. Havasi benadrukt dat de onderzoekers alleen hebben gekeken naar de verbale vermogens en niet naar ruimtelijk en symbolisch redeneren. Op dat terrein zou de computer een stuk beter scoren. Volgens haar kom je met de jongste versie van ConceptNet, met zo’n 17 miljoen uitspraken, veel verder dan met de versie die de onderzoekers gebruikten. Sloane verwacht dat met een verbeterd algoritme ConceptNet even hoog zou scoren als een 5- of 6-jarige.

Bron: New Scientist

Spinozaprijzen toegekend

Toekenning Spinozaprijzen 2013NWO-Spinozalaureaten Bert Weckhuysen, Piek Vossen en Michail Katsnelson met NWO-voorzitter Jos Engelen na de bekendmaking van de NWO-Spinozapremies 2013. (Foto: NWO/Arie Wapenaar)

Vandaag heeft de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek NWO aan drie in Nederland werkende onderzoekers de Spinozaprijs toegekend. De gelukkigen zijn: de natuurkundige Michail Katsnelson (Rusland), chemicus Bert Weckhuysen (België) en taalwetenschapper Piek Vossen (Nederland). Dat maakte Jos Engelen, de voorzitter van NWO,  bekend tijdens de jaarlijkse Bessensap-bijeenkomst. De prijzen, elk € 2,5 miljoen, zullen in het najaar worden uitgereikt. De onderzoekers mogen dat geld geheel naar eigen inzicht voor eigen onderzoek gebruiken.
Natuurkundige Michail Katsnelson (1957) van de Radboud Universiteit in Nijmegen, hoogleraar theoretische natuurkunde, is wereldwijd de meest geciteerde en invloedrijkste theoreticus op het gebied van grafeen. Zijn publicaties over dit onderwerp zijn 12.000 keer geciteerd. André Geim, die in 2010 de Nobelprijs voor de natuurkunde ontving voor de ontdekking van grafeen, noemde het werk van Katsnelson onmisbaar. Het onderzoek van Katsnelson ligt ten grondslag aan vrijwel alle ontdekkingen en voorspellingen over grafeen. Hij voorspelde onder andere Klein-tunneling in grafeen en het veranderen van de elektrische eigenschappen van grafeen als het materiaal wordt opgerekt. Grafeen heeft vele opzienbarende eigenschappen, die nog lang niet alle ontdekt zijn.
Piek Vossen (1960) is hoogleraar computationele lexicologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij combineert taalwetenschap en informatica om taalkundige verschijnselen te analyseren met de hulp van computermodellen. Hij maakte voor de Europese Unie ‘wordnets’ in acht talen. Wordnets zijn spinnenwebben van alle woorden van een taal, met elkaar verbonden op basis van betekenis. Door de wordnets onderling te koppelen legde Vossen de basis voor systematisch onderzoek naar de verschillen en overeenkomsten en naar betekenis en cultuur in talen. Wordnets maken het bovendien mogelijk dat taal beter begrepen wordt door machines.
Vossen breidde het project vervolgens uit en richtte samen met andere wetenschappers in 2000 de Global WordNet Association op, waarvan hij nu voorzitter is. Inmiddels zijn er van ruim 100 talen wordnets die onderling verbonden zijn. Vossen voegde een fundamenteel element toe aan de wordnets door ze te koppelen aan ontologieën: logische definities van concepten die computers in staat stellen te ‘redeneren’. Zijn recentste project is de Geschiedenisrecorder. Dat is een computersysteem dat nieuwsberichten verzamelt, die van vandaag aan die van gisteren koppelt en verder terug in de tijd. Zo verbindt het systeem gebeurtenissen en ‘schrijft’ daarmee geschiedenis.
De derde prijswinnaar is de scheikundige Bert Weckhuysen (1968), hoogleraar anorganische chemie en katalyse aan de Universiteit Utrecht. Hij richt zich op het beter begrijpen van de werking van katalysatoren om met die kennis gewapende nieuwe of verbeterde katalysatoren te (kunnen) ontwikkelen. Katalysatoren zijn stoffen die chemische reacties mogelijk maken en/of versnellen. Het overgrote deel van de chemische producten die we gebruiken zijn gemaakt met behulp van katalysatoren.
De onderzoeksgroep van Weckhuysen zorgde voor doorbraken met het driedimensionaal in beeld brengen van actieve katalysatoren en heeft laten zien wat er gebeurt als deze materialen in de loop van de tijd minder goed gaan werken. Mede op basis van deze experimenten was hij in staat duurzamere chemische processen te ontwikkelen. Hij richt zich, onder meer, op het ontwikkelen van katalysatoren die houtachtige biomassa kunnen omzetten in brandstof en materialen, op het verbeteren van katalysatoren om efficiënter aardolie en aardgas te kunnen omzetten en op de ontwikkeling van ‘zonnebrandstoffen’, waarbij zonne-energie gebruikt wordt om brandstoffen te maken.

Bron: NWO

Gaat het dan toch lukken met machinevertalen?

Google Translate slaat er al een aardige slag naar als er teksten vertaald moeten worden, maar het resultaat is vaak houterig en toch niet altijd even begrijpelijk. Microsoft werkt al een tijdje aan machinevertalen en het lijkt er op (mijn Chinees is niet meer wat het geweest is) dat een Chinees gehoor enthousiast is over het resultaat. Elke keer als het knauwende Amerikaanse wordt vertaald in het, naar ik aanneem, Mandarijn, stijgt er ten minste een klaterend applaus op. Nou zegt die meneer van Microsoft niet van die heel moeilijke dingen. Dat zal dus wel goed zitten met de vertaling, maar het probleem is of het ook gaat lukken als de tekst wat lastiger wordt. Microsoft zou niet met klanken (fonemen) werken, maar met combinaties van 3 fonemen (= 1 senon). In het Engels hebben we het dan over zo’n 9000 zogeheten senonen (zo noemt express.be die). Dat zou het vertaalresultaat aanzienlijk verbeteren (lees ook mijn artikel op sync.nl ).
Hoe dan ook, het lijkt weer een stapje op weg naar het verdwijnen van de tolken van internationale vergaderingen (zonder dat iedereen de voertaal hoeft te beheersen) en, hopelijk, van de onvermijdelijkheid van het steenkolenengels. Lekker Nederlands praten met een Pekinees. Ik zou er zó voor op reis gaan (waar ik overigens een vrij grote hekel aan heb).

Bron: express.be