Zuidpool verliest per jaar 219 mrd ton ijs

Vostokstation op de Zuidpool

Vostokstation op de Zuidpool

Niet alleen de Noordpool heeft last van de aardopwarming. Ook de Zuidpool verliest steeds meer ijs: tussen 2012 en 2017 jaarlijks gemiddeld zo’n 219 miljard ton, aldus een onderzoeksgroep rond Andrew Stepherd van de universiteit van Leeds . Tussen 1992 en 2012 lag dat verlies gemiddeld op 76 miljard ton per jaar. Dat smeltende ijs ‘vertaalt’ zich in een tot nu toe nog bescheiden stijging van de zeespiegel. Lees verder

Zeeijsoppervlak op laagste peil ooit gemeten

Omvang Noordpoolijs in september 2016

De ijsomvang op de Noordpool in september 2016. De gele lijn geeft een gemiddelde minimum omvang aan tussen 1981 en 2010 (afb: NASA)

De kop (en vooral het ooit gemeten daarin) klinkt dramatisch, en dat is ie ook, maar we hebben het dan niet over heel lang terug. Het zeeijsoppervlak werd voor het eerst pas in de jaren  70 gemeten met behulp van satellieten. Toch denken onderzoekers dat dit zou kunnen betekenen dat we praten over het laagste niveau in duizenden jaren. Lees verder

Reusachtige ijsplaat Zuidpool dreigt af te scheuren

De Larsen-ijsplaat ten noorden van Antarctica

De Larsen-ijsplaat ten noorden van Antarctica (afb: Adrian Luckman)

Op de Zuidpool dreigt  een gigantische ijsplaat van 5000 km2 af te scheuren, zo meldt de Britse omroep BBC.  Door het in zee terechtkomen van het landijs die daar het gevolg van zou kunnen zijn, zou de zeespiegel wel met 10 cm kunnen doen stijgen, stellen sommige onderzoekers. Het gaat om het ijsveld Larsen C, de noordelijkste van de Zuidpool. De scheur in het ijsveld wordt al maanden angstvallig in de gaten gehouden. Eerder in 1995 (Larsen A) en 2002 (Larsen B) zijn ook al grote delen van het ijsveld afgebroken. Lees verder

Landen willen beschermd zeegebied bij de Zuidpool

Vostokstation op de Zuidpool

Het Russische Vostokstation op de Zuidpool

De Europese Unie en 24 andere landen hebben besloten een beschermd zeegebied in te stellen in de Rosszee bij Antartica. Het gaat om een gebied van 1,5 miljoen km2. Dat zijn de betrokken landen na jaren onderhandelen in Australische stad Hobart overeengekomen. In het grootste deel daarvan (1,12 miljoen km2) zal visserij verboden zijn. Milieuorganisaties zoals de Antartic Ocean Alliance noemden het besluit baanbrekend. Lees verder

Vermindering ijsmassa Zuidpool in beeld gebracht

Ontwikkeling ijsmassa Zuidpool

De ontwikkeling van de ijsmassa op de hele Zuidpool.

De ijsmassa op de Zuidpool is hier en daar tot 5 km dik, maar de laatste jaren heeft Antarctica, mede door de aardopwarming, veel ijs verloren. Onderzoekers van de TU van Dresden hebben dat verlies nu in beeld gebracht, waarop je kunt zien dat op sommige plaatsen het ijs zelfs aangroeide. De gemiddelde daling sedert 2002 is 100 000 000 000 ton per jaar. Op bijgaand plaatje zie je de ontwikkeling van heel Antartica. Lees verder

Waterbeertjes na 30 jaar ‘uit de doden’ opgestaan

Beerdiertje

Een beerdiertje is een overlevingskunstenaar

Waterbeertjes zijn opmerkelijke beestjes. Ze kunnen heel wat extreme omstandigheden doorstaan en overleven ook een vlucht door de ruimte. Aan die palmares moet nu dan worden toegevoegd dat ze weer ‘uit de doden’ kunnen opstaan of althans, ze overleefden een invriesperiode van 30 jaar.
Lees verder

Ozongat mede schuldig aan klimaatverandering (?)

Gat in de ozonlaag

Het gat in de ozonlaag in september 2000. Dat gat zou mede schuldig zijn aan klimaatveranderingen.

Het gat in de ozonlaag boven, vooral, het zuidelijk halfrond, wordt vooral geassocieerd met overmatige uv-straling en risico’s op huidkanker als gevolg van die overmaat. Australisch/Amerikaans onderzoek suggereert dat het ozongat ook gevolgen heeft voor het klimaat op het zuidelijk halfrond. Onderzoekers rond Sharon Robinson van de Australische universiteit van Wollongong stellen zelfs dat dat gat een belangrijke rol speelt in de klimaatontwikkeling van de ‘onderkant’ van de aarde sedert 1980.

Lees verder

“Grote ijsmassa West-Antarctica staat op instorten”

Thwaites-gletsjer

Doorsnee van de Thwaites-gletsjer. Als de terugtrekking de richel (links op de tekening) passeert is ineenstorting nabij (afb: univ.van Texas)

Er zou zich een ‘trage ramp’ op de Zuidpool voordoen. Eerder deze week meldden twee onderzoeksgroepen dat de Thwaites-gletser in de westelijke Zuidpool op het punt van instorting zou staan. Volgens de wetenschappers is de gletsjer een belangrijk element in het ‘ijshuishouden’ van Antarctica. Als die ijsmassa instort door smelt, zou het zeeniveau meer dan 3 meter stijgen.
Lees verder

Japan staakt walvisvangst in Antarctisch gebied

walvisvangstDe Japanse visserij-autoriteiten hebben aangekondigd dat er niet meer op walvissen gejaagd zal worden in het Antarctisch gebied. Dat is overeenkomstig de uitspraak van het Internationale Gerechtshof in Den Haag, die bepaalde dat de walvisvangst van Japan aldaar geen enkel wetenschappelijk doel dient. De Japanners houden zich overigens het recht voor elders, met name in het noorden van de Stille Oceaan, op walvissen te jagen, met de smoes dat dat gebeurt in het kader van wetenschappelijk onderzoek. Lees verder

Er is leven onder het ‘eeuwige’ ijs

Boringen in het Vostokmeer (afb. NSF)

Boringen in het Vostokmeer (afb. NSF)

Is er leven onder het poolijs? Als dat er is zou je kunnen zeggen dat je een opname maakt van het leven van enkele duizenden jaren geleden of misschien nog wel veel langer geleden. Russische onderzoekers boren in het ijs van het Vostokmeer en de Amerikanen in dat van het Whillans-meerl. De Britten gingen de mist in bij het boren in het ijs van het Elsworthmeer. Het ijs op het Elsworth- en het Wostokmeer is kilometers dik. De Amerikanen moeten nog steeds door een ijslaag heen van 800 m. Dat is allemaal geen sinecure: je moet zorgen dat het boorgat niet dichtvriest, maar je mag, via het boorkanaal, ook geen rommel in het water brengen dat je wilt onderzoeken op leven.

Nu hebben de Britten een succesje te melden. Ze hebben het ijs op het Hodgsonmeer doorboord‎. Niet zo’n geweldige prestatie, want dat is maar drie, vier meter dik. Vroeger, dan hebben we het over 10 000 jaar geleden, zou dat veel dikker geweest zijn geweest: zo’n 460 m. Waar het de Britten om gaat is dat het vloeibare water van het meer lange tijd geïsoleerd is van de atmosfeer. Eigenlijk was deze boring een voorbereiding op een nieuwe poging op het Ellsworthmeer, maar als je er dan toch bent, kun je ook meteen eens een kijkje nemen. De Britten waren vooral geïnteresseerd in de bodem van het 93 m diepe meer. Ze boorden tot 4 m in de sedimentlaag, waarvan het onderste deel zo’n 100 000 jaar geleden is ontstaan. De Britten verbaasden zich over de grote hoeveelheid biomassa en de grote diversiteit aan micro-organismen in het sediment. “Het is voor het eerst dat er levende microben in het sediment van een subglaciaal meer op Antarctica zijn gevonden”, zegt de Britse poolonderzoeker David Pearce. “Dat betekent dat leven ook gedijt onder extreme omstandigheden.”

Zoals gesteld is vervuilng van het ‘maagdelijk’ onderijsmilieu het grootste probleem bij de ijsboringen. Pearce en zijn mannen zouden een gesteriliseerde en met polycarbonaat afgedichte buis hebben gebruikt bij het boren. De boorkern met het bodemsediment zou in zijn geheel in de buis zijn gebleven, alvorens te zijn ingevroren. In Cambridge wordtr het sediment nauwkeuriger bekeken in een ‘kiemvrije’, schone ruimte. De onderzoekers hebben in het lab  een deel van de gevonden micro-organsmen gecultiveerd. In het jongste deel zaten tenminste 20 verschillende micro-organismen. Ook het erfgoed van de ‘beestjes’ werd bekeken. De meeste waren bekenden, vier konden vooralsnog niet worden thuisgebracht. Daar wordt nu verder aan gewerkt. Volgens Pearce zou met de resultaten van dit onderzoek beter kunnen worden ingeschat wat de grenzen van het leven zijn.

Bron: Der Spiegel