T-cellen veranderen van functie in dichte omgeving. Links T-cellen in een weke omgeving (een gel), rechts in een stijve gel (afb: Judith Mandl et al./Nature Immunology)

Wetenschappers hebben lang gedacht dat weefselgebonden T-geheugencellen – die in weefsels achterblijven nadat een besmetting is verdwenen en snel reageren als de dreiging terugkeert – voornamelijk worden gevormd door biochemische signalen. Onderzoeksters van, onder meer,  de McGill-universiteit hebben nu ontdekt dat T-cellen krachten ‘voelen’ en navenant van vorm functie veranderen om de afweer een ‘geheugen te geven.
De nieuwe bevindingen lijken er op te wijzen dat T-cellen de stijfheid van de omliggende weefsels kunnen voelen en deze signalen gebruiken om te bepalen of ze langlevende geheugencellen worden. De onderzoeksters stellen dat aanpassing aan de grotere mechanische krachten in weefsels noodzakelijk kan zijn voor het langdurig overleven van T-geheugencellen.
“Dit is een opmerkelijke, fundamentele ontdekking die onze kijk op afweercellen op losse schroeven zet”, stelt hoofdauteur Judith Mandl, hoogleraar aan de afdeling fysiologie van McGill. “Die suggereert dat T-cellen hun omgeving kunnen ‘voelen’ en zich daaraan kunnen aanpassen, waardoor de fysieke omgeving een actieve rol speelt in hun gedrag.”
De ontdekking werd gedaan in samenwerking met onderzoekers van de afdeling fysiologie van McGill, het Alan Edwards-centrum voor pijnonderzoek, de afdeling biotechnologie, het universitair medisch centrum van McGill en partnerinstellingen in Nederland en de Verenigde Staten. De ontdekking zou uiteindelijk kunnen leiden tot nieuwe benaderingen voor de behandeling van auto-immuunziekten, allergieën en afstoting van transplantaten, waarbij T-cellen gezond weefsel kunnen aanvallen.

Moeilijk doordringbaar

Mandl: “Tumoren zijn vaak dicht en fysiek moeilijk doordringbaar voor afweercellen. Inzicht in hoe T-cellen zich aanpassen aan deze omgevingen kan onderzoekers helpen bij het ontwerpen van kankerimmunotherapieën die tumoren beter kunnen binnendringen en onschadelijk maken.”

Om te zien hoe T-cellen reageren op hun omgeving, werden afweercellen van mensen en muisjes in speciaal ontwikkelde collageengels geplaatst die weefsels met verschillende stijfheid moesten voorstellen. Hoe stijver de gel, hoe groter de kans dat de cellen zich ontwikkelden tot cellen die lijken op weefselgebonden geheugencellen, die geassocieerd worden met langdurige afweer.

De volgens uitdaging voor de onderzoeksters is om de moleculaire sensor te achterhalen die T-cellen in staat stelt hun omgeving te voelen en fysieke kracht om te zetten in biologische verandering. Mij(=as) had het beter geleken om met het schrijven van het artikel te wachten totdat dat zou zjn uitgezocht, maar de publicatiedwang zal wel een rol gespeeld hebben.

Bron: phys.org