Geen land hier gemeld voldoet Qatar en Luxemburg staan er erg slecht voor (afb: footprintnetwerk.org)

Volgens het Global Footprint Network hebben wij mensen vandaag de werelduitputtingsdag van dit jaar beleefd. Dat is de dag waarop de mensheid alle natuurlijke hulpbronnen van onze planeet voor dit jaar heeft opgebruikt. Dat is overigens ietsje later (en dus minder slecht) dan vorig jaar toen die dag al op 24 juli viel, maar dat heeft met een iets andere berekening te maken. De trend is, steeds eerder.
De mensheid, met name die in de rijke landen, consumeert meer voor voedsel, grondstoffen en energievoorziening dan de aarde kan regenereren. De mensheid heeft momenteel is deze overconsumptie 1,73 aardes nodig om aan haar (opgeschroefde) behoeftes te voldoen. De gevolgen worden gedragen door de natuur, het klimaat en onszelf.
Al decennialang verbruikt de mensheid meer natuurlijke hulpbronnen dan onze planeet kan aanvullen voor voedsel, energie en grondstoffen. We vernietigen bossen en andere leefgebieden, putten de bodem uit en vervuilen oceanen, meren en rivieren. De natuur heeft echter slechts een beperkte capaciteit om gewonnen hulpbronnen te vernieuwen en afval en emissies te verwerken.
De ‘verbetering’ met zes dagen komt overigens niet doordat de mens zijnhaar leven heeft gebeterd, maar doordat de berekening van deze zwarte dag is veranderd. Zo blijkt het dat de oceanen meer koolstof in de vorm van CO₂ kunnen opnemen dan eerder werd aangenomen. Samen met andere kleine aanpassingen geeft dat een hogere biocapaciteit van de aarde, waardoor de drempel voor de overschrijding van de ecologische voetafdruk met acht dagen wordt verschoven. Eigenlijk zouden we in de oude berekening met een berslechtering met twee dagen moeten spreken.

VS hebben 4,8 aardes nodig

De bijdrage van de verschillende landen aan die uitputting is immens. De VS hebben weer een droevig record gevestigd. Als de hele wereldbevolking zou leven als Amerikanen, zouden we 4,8 aardes nodig hebben.
“Uitputting van de natuurlijke hulpbronnen is geen ver-van-mijn-bed-show. Het heeft nu al economische gevolgen”, zegt David Lin, een van de hoofdauteurs van de studie en hoofdwetenschapper bij Global Footprint Network. “Landen die plannen maken voor een toekomst met beperkte hulpbronnen zullen het best in staat zijn om de gevolgen te doorstaan. Op dit moment doet bijna geen enkel land dat.”

Taakgroep

Sinds begin jaren zeventig overtreft de vraag van de mensheid steevast de biocapaciteit, het vermogen van de planeet om de hulpbronnen en essentiële ecologische diensten die onze economieën in stand houden, te regenereren. De auteurs van het rapport bevelen aan dat elk land een taakgroep of een parlementaire commissie opricht om hun afhankelijkheid van hulpbronnen, financiële risico’s en mogelijkheden voor het opbouwen van veerkracht in kaart te brengen voordat de volgende grondstoffenschok toeslaat.
“De zekerheid van hulpbronnen heeft diepgaande gevolgen voor de gezondheid, economische veerkracht en veiligheid van een land”, zegt Kristin Kostka, bestuurslid van Greenings. “Wat me het meest verbaasde, is dat overheden zich nog steeds grotendeels richten op het bestrijden van symptomen in plaats van het diagnosticeren en aanpakken van de onderliggende oorzaak van ecologische roofbouw.”