{"id":10679,"date":"2019-08-29T17:21:57","date_gmt":"2019-08-29T15:21:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=10679"},"modified":"2019-08-29T17:27:39","modified_gmt":"2019-08-29T15:27:39","slug":"grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/","title":{"rendered":"Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt"},"content":{"rendered":"<p>Komt het kiezeltijdperk in de computerwereld langzaam aan zijn eind? Er wordt al enige tijd ge\u00ebxperimenteerd met koolstofverbindingen als chipmateriaal. Nu hebben onderzoekers van het MIT in Cambridge (VS) de<a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41586-019-1493-8\"> grootste ge\u00efntegreerde schakeling<\/a> gemaakt van <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Koolstofnanobuis\">koolstofnanobuisjes<\/a> (knb) tot toe. Onderzoekers zien in koolstofchips een goed alternatief voor kiezelchips aangezien die stroom effici\u00ebnter en sneller geleiden dan siliciumchips. Dat &#8216;mankement&#8217; van silicumchips is tot nut toe opgelost door de de afmetingen van de transistoren daarop steeds kleiner te maken, maar aan die wedloop zit een vrij harde ondergrens.<!--more--><br \/>\nDe eerste knb-computer <a href=\"http:\/\/class.ece.iastate.edu\/tyagi\/cpre581\/papers\/nature12502.pdf\">uit 2013<\/a> had een processor met maar enkele honderden transistoren. Nu is dat aantal al gestegen tot 14 000 transistoren. Yanan Sun van de Jiao Tong-universiteit in Sjanghai, die niet bij het onderzoek betrokken is geweest, noemt dat een grote stap vooruit op weg naar een commerci\u00eble chip.<br \/>\nDe 16 bits-chip (RV16XNano) is nog alles behalve &#8216;marktwaardig&#8217;. Met die 14 000 transistoren heb je het over siliciumprocessoren uit de jaren 70. Om de chip te maken moesten de onderzoekers lastige problemen oplossen die kleven aan de knb-&#8217;s in elektronische toepassingen. De buisjes, grafeenrolletjes, zijn door bepaalde defecten soms eerder metallische geleiders dan halfgeleiders zoals die voor transistoren nodig zijn. Dat schijnt gelukt te zijn. Ook hebben de onderzoekers twee verschillende typen transistoren op de schakeling ge\u00efntegreerd.<\/p>\n<h2>Energiezuiniger<\/h2>\n<p>In theorie is een knb-processor zo&#8217;n tien keer effici\u00ebnter dan een kiezel-processor en werkt drie keer sneller voor eenderde van de energie die een siliciumchip nodig heeft, zegt MIT-onderzoeker <a href=\"https:\/\/sense.mit.edu\/people\/max-shulaker\">Max Shulaker<\/a>. &#8220;Deze is langzamer dan een siliciumchip maar dat zal veranderen. Het belangrijkst is dat al deze technieken verenigbaar zijn met de bestaande ontwerpmiddelen en productiefaciliteiten.&#8221; Geef ze nog een paar jaar (?).<\/p>\n<p><em>Bron: <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/d41586-019-02576-7\">Nature<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MIT-onderzoekers hebben een tot nut oe grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt met maar liefst 14 000 transistoren. <a href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/\">Lees verder <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[623,348,1057],"tags":[1750,6779,1930,3411,1257],"class_list":["post-10679","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-computers","category-elektronica","category-materialen","tag-energiezuinig","tag-knb-computer","tag-koolstofnanobuisjes","tag-processor","tag-transistoren"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"MIT-onderzoekers hebben een tot nut oe grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt met maar liefst 14 000 transistoren.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"MIT-onderzoekers hebben een tot nut oe grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt met maar liefst 14 000 transistoren.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-08-29T15:21:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-08-29T15:27:39+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minuut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/29\\\/08\\\/2019\\\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/29\\\/08\\\/2019\\\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt\",\"datePublished\":\"2019-08-29T15:21:57+00:00\",\"dateModified\":\"2019-08-29T15:27:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/29\\\/08\\\/2019\\\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\\\/\"},\"wordCount\":286,\"commentCount\":0,\"keywords\":[\"energiezuinig\",\"knb-computer\",\"koolstofnanobuisjes\",\"processor\",\"transistoren\"],\"articleSection\":[\"computers\",\"elektronica\",\"materialen\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/29\\\/08\\\/2019\\\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/29\\\/08\\\/2019\\\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/29\\\/08\\\/2019\\\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\\\/\",\"name\":\"Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-08-29T15:21:57+00:00\",\"dateModified\":\"2019-08-29T15:27:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"MIT-onderzoekers hebben een tot nut oe grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt met maar liefst 14 000 transistoren.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/29\\\/08\\\/2019\\\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/29\\\/08\\\/2019\\\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/29\\\/08\\\/2019\\\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt - Geleerd uitschot","description":"MIT-onderzoekers hebben een tot nut oe grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt met maar liefst 14 000 transistoren.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt - Geleerd uitschot","og_description":"MIT-onderzoekers hebben een tot nut oe grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt met maar liefst 14 000 transistoren.","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2019-08-29T15:21:57+00:00","article_modified_time":"2019-08-29T15:27:39+00:00","author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"1 minuut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt","datePublished":"2019-08-29T15:21:57+00:00","dateModified":"2019-08-29T15:27:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/"},"wordCount":286,"commentCount":0,"keywords":["energiezuinig","knb-computer","koolstofnanobuisjes","processor","transistoren"],"articleSection":["computers","elektronica","materialen"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/","name":"Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"datePublished":"2019-08-29T15:21:57+00:00","dateModified":"2019-08-29T15:27:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"MIT-onderzoekers hebben een tot nut oe grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt met maar liefst 14 000 transistoren.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/29\/08\/2019\/grootste-processor-van-koolstofnanobuisjes-gemaakt\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Grootste processor van koolstofnanobuisjes gemaakt"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10679","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10679"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10679\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10680,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10679\/revisions\/10680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10679"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}