{"id":11979,"date":"2020-08-19T16:25:37","date_gmt":"2020-08-19T14:25:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=11979"},"modified":"2020-08-19T16:25:37","modified_gmt":"2020-08-19T14:25:37","slug":"wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/","title":{"rendered":"WSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren"},"content":{"rendered":"
\"Grootste

De WSE-2 (afb: Cerebras)<\/p><\/div>\n

Het moet ergens begin jaren 80 geweest zijn toen Philips en Siemens samen het ambitieuze Megachipproject<\/a> op touw zetten: maar liefst een miljoen bits op een chip, ongehoord. Nu lees ik bij futura-sciences<\/a> dat er een Cerebras-chipplak<\/a> is gefabriceerd met 2,6 biljoen transistoren (bits, dus), 2,6 miljoen maal zo veel… Waar zijn Philips en Siemens ondertussen gebleven.<\/p>\n

De processoren zijn bedoeld voor neurale netwerken, een techniek die wordt gebruikt voor kunstmatig intelligente systemen. De capaciteit is zo’n 50 maal groter dan die van de grootste grafische chip. Er is dus weinig kans dat je die ooit in je computer zult aantreffen.
\nHet opmerkelijke schijnt te zijn dat zulke processoren niet tot de kernactiviteiten van Cerebras behoort. De architectuur die het bedrijf heeft gebruikt wordt de plakschaalmachine genoemd (in het Engels wafer-scale engine<\/em>: WSE). Normaal worden chips in een keer op een grote plak gemaakt (de wafer\u00a0<\/em>of plak) die vervolgens wordt opgesneden in afzonderlijke chips. In een grotere machine worden die chips vervolgens met elkaar verbonden.<\/p>\n

Cerebras heeft op basis van een idee uit de jaren 80 de verschillende chips op de plak al ge\u00efntegreerd, met inbegrip van het geheugen. Dat verhoogt de verwerkingssnelheid (van de computer) en verlaagt de productiekosten, is het idee. Het probleem is wel dat je een forse koeling nodig hebt om het geheel op werkbare temperaturen te houden.<\/p>\n

Tweede generatie<\/h2>\n

De WSE-chipplak is er een van de tweede generatie. De eerste had al het record van de grootste digitale processor gebroken met een plak van 20 bij 20 cm. Deze nieuwe chipplak heeft ongeveer dezelfde afmetingen. Voor het aanbrengen van de transistoren is apparatuur van Taiwan Semiconductor<\/a> gebruikt met een 7 nm-technologie (tegen 16 nm voor de eerste generatie). De WSE-2 wordt aan de wereld gepresenteerd op een videocongres<\/a>.<\/p>\n

Bron: Futura-sciences<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het Amerikaanse bedrijf Cerebras heeft een ge\u00efntegreerde chipplak gefabriceerd van 20 bij 20 cm met maar liefst 2,6 biljoen transistoren (bits). Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[623,348,425],"tags":[7447,7444,7446,4628,7445],"class_list":["post-11979","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-computers","category-elektronica","category-kunstmatige-intelligentie","tag-7-nm-technologie","tag-cerebras","tag-chipplak","tag-processorchip","tag-wse-2"],"yoast_head":"\nWSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Het Amerikaanse bedrijf Cerebras heeft een ge\u00efntegreerde chipplak gefabriceerd van 20 bij 20 cm met maar liefst 2,6 biljoen transistoren (bits).\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"WSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Het Amerikaanse bedrijf Cerebras heeft een ge\u00efntegreerde chipplak gefabriceerd van 20 bij 20 cm met maar liefst 2,6 biljoen transistoren (bits).\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-08-19T14:25:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/WSE-2-300x231.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minuut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"WSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren\",\"datePublished\":\"2020-08-19T14:25:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/\"},\"wordCount\":306,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/WSE-2-300x231.jpg\",\"keywords\":[\"7 nm-technologie\",\"Cerebras\",\"chipplak\",\"processorchip\",\"WSE-2\"],\"articleSection\":[\"computers\",\"elektronica\",\"kunstmatige intelligentie\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/\",\"name\":\"WSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/WSE-2-300x231.jpg\",\"datePublished\":\"2020-08-19T14:25:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"Het Amerikaanse bedrijf Cerebras heeft een ge\u00efntegreerde chipplak gefabriceerd van 20 bij 20 cm met maar liefst 2,6 biljoen transistoren (bits).\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/WSE-2-300x231.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/WSE-2-300x231.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/08\\\/2020\\\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"WSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"WSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren - Geleerd uitschot","description":"Het Amerikaanse bedrijf Cerebras heeft een ge\u00efntegreerde chipplak gefabriceerd van 20 bij 20 cm met maar liefst 2,6 biljoen transistoren (bits).","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"WSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren - Geleerd uitschot","og_description":"Het Amerikaanse bedrijf Cerebras heeft een ge\u00efntegreerde chipplak gefabriceerd van 20 bij 20 cm met maar liefst 2,6 biljoen transistoren (bits).","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2020-08-19T14:25:37+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/WSE-2-300x231.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"1 minuut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"WSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren","datePublished":"2020-08-19T14:25:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/"},"wordCount":306,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/WSE-2-300x231.jpg","keywords":["7 nm-technologie","Cerebras","chipplak","processorchip","WSE-2"],"articleSection":["computers","elektronica","kunstmatige intelligentie"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/","name":"WSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/WSE-2-300x231.jpg","datePublished":"2020-08-19T14:25:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"Het Amerikaanse bedrijf Cerebras heeft een ge\u00efntegreerde chipplak gefabriceerd van 20 bij 20 cm met maar liefst 2,6 biljoen transistoren (bits).","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/WSE-2-300x231.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/WSE-2-300x231.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/08\/2020\/wse-2-een-processor-met-slechts-26-biljoen-transistoren\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"WSE-2: een processor met slechts 2,6 biljoen transistoren"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11979"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11981,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11979\/revisions\/11981"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}