{"id":15080,"date":"2023-12-19T17:38:39","date_gmt":"2023-12-19T15:38:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=15080"},"modified":"2023-12-19T17:38:39","modified_gmt":"2023-12-19T15:38:39","slug":"apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/","title":{"rendered":"Apen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later"},"content":{"rendered":"
\"Proefopstelling<\/a>

De proefopstelling die Laura Lewis en haar medeonderzoeksters gebruikten (afb: Laura S. Lewis)<\/p><\/div>\n

Het lijkt er op dat chimpansees en bonobo’s die elkaar hebben leren kennen elkaar jaren later weer (van een foto) herkennen<\/a>, ontdekten onderzoeksters rond Laura S. Lewis<\/a> van de universiteit van Californi\u00eb in Berkeley , zelfs na 26 jaar nog. Dat is een vaardigheid die complexe samenlevingen mogelijk maakt.
\nIn 2015 werkte Lewis in een dierentuin in Noord-Carolina met chimpanseemannetje, Kendall. Daar werd ze ‘vriendje’ mee. Als zij op bezoek kwam dan pakte Kendall haar hand en bekeek haar nagels. Ze ging weg om onderzoek te doen aan bavianen in Afrika en na vier maanden vroeg ze zich af of Kendall haar nog zou herkennen. Ja, dus.
\nDat had ze natuurlijk wel verwacht, maar als wetenschapper wil je daar dan zekerheid over. Ze koos 26 proefpersonen in de vorm van apen (chimpansees en bonobo’s) in vier dierentuinen en liet die foto’s zien van vreemde en bekende apen. Als dat een bekende was dan bekeken de apen die foto’s langer en intensiever dan als er een onbekende aap langskwam. Verwantschap had daar niets mee te maken. Met een infraroodcamera werden de oogbewegingen van de proefapen gevolgd.<\/p>\n

26 jaar<\/h2>\n

Het extreemste geval was de bonobo Louise die haar zuster Loretta en neef Erin 26 jaar niet had gezien. Ze leek even ge\u00efnteresseerd in het beeld van haar zuster als van haar neef. Overigens zeggen die oogbewegingen niet zo veel over de herinneringen van de aap in kwestie. Ook andere dieren zoals dolfijnen kunnen elkaar te herkennen. Olifanten zijn zelfs beroemd (of berucht) om hun lange geheugen. Het opmerkelijke bij deze proefnemingen is dat de apen hun kennissen van plaatjes moesten herkennen en niet de hulp van geuren en\/of geluiden hadden.<\/p>\n

Bron: New York Times<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Apen (bonobo’s en chimpansees) herkennen elkaar zelfs 26 jaar later van een foto, zo bleek onderzoeksters in de VS. Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15081,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114,96,638],"tags":[990,2264,2260,9659,924,9658,892],"class_list":["post-15080","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biologie","category-hersens","category-natuur","tag-apen","tag-bonobos","tag-chimpansees","tag-complexe-samenleving","tag-fotos","tag-herkennen","tag-sociaal-gedrag"],"yoast_head":"\nApen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Apen (bonobo's en chimpansees) herkennen elkaar zelfs 26 jaar later van een foto, zo bleek onderzoeksters in de VS.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Apen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Apen (bonobo's en chimpansees) herkennen elkaar zelfs 26 jaar later van een foto, zo bleek onderzoeksters in de VS.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-12-19T15:38:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Proefopstelling-herkenning-mede-apen.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"480\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"Apen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later\",\"datePublished\":\"2023-12-19T15:38:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/\"},\"wordCount\":307,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Proefopstelling-herkenning-mede-apen.jpg\",\"keywords\":[\"apen\",\"bonobo's\",\"chimpansees\",\"complexe samenleving\",\"foto's\",\"herkennen\",\"sociaal gedrag\"],\"articleSection\":[\"biologie\",\"hersens\",\"natuur\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/\",\"name\":\"Apen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Proefopstelling-herkenning-mede-apen.jpg\",\"datePublished\":\"2023-12-19T15:38:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"Apen (bonobo's en chimpansees) herkennen elkaar zelfs 26 jaar later van een foto, zo bleek onderzoeksters in de VS.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Proefopstelling-herkenning-mede-apen.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Proefopstelling-herkenning-mede-apen.jpg\",\"width\":640,\"height\":480,\"caption\":\"De proefopstelling die Laura Lewis en haar medeonderzoeksters gebruikten (afb: Laura S. Lewis)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/19\\\/12\\\/2023\\\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Apen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Apen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later - Geleerd uitschot","description":"Apen (bonobo's en chimpansees) herkennen elkaar zelfs 26 jaar later van een foto, zo bleek onderzoeksters in de VS.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Apen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later - Geleerd uitschot","og_description":"Apen (bonobo's en chimpansees) herkennen elkaar zelfs 26 jaar later van een foto, zo bleek onderzoeksters in de VS.","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2023-12-19T15:38:39+00:00","og_image":[{"width":640,"height":480,"url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Proefopstelling-herkenning-mede-apen.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"2 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"Apen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later","datePublished":"2023-12-19T15:38:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/"},"wordCount":307,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Proefopstelling-herkenning-mede-apen.jpg","keywords":["apen","bonobo's","chimpansees","complexe samenleving","foto's","herkennen","sociaal gedrag"],"articleSection":["biologie","hersens","natuur"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/","name":"Apen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Proefopstelling-herkenning-mede-apen.jpg","datePublished":"2023-12-19T15:38:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"Apen (bonobo's en chimpansees) herkennen elkaar zelfs 26 jaar later van een foto, zo bleek onderzoeksters in de VS.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Proefopstelling-herkenning-mede-apen.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Proefopstelling-herkenning-mede-apen.jpg","width":640,"height":480,"caption":"De proefopstelling die Laura Lewis en haar medeonderzoeksters gebruikten (afb: Laura S. Lewis)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/19\/12\/2023\/apen-herkennen-elkaar-van-de-foto-soms-jaren-later\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Apen herkennen elkaar van de foto, soms jaren later"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15080"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15082,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15080\/revisions\/15082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}