{"id":15982,"date":"2024-12-17T21:16:40","date_gmt":"2024-12-17T19:16:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=15982"},"modified":"2024-12-17T21:16:40","modified_gmt":"2024-12-17T19:16:40","slug":"ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/","title":{"rendered":"Ki zorgt ook voor (veel) meer e-afval"},"content":{"rendered":"
\"E-afval

E-afval is waardevol<\/p><\/div>\n

Kunstmatige intelligentie vreet niet alleen energie, maar veroorzaakt\u00a0ook steeds meer elektronisch-afval, schrijven onderzoekers rond Peng Wang<\/a> het instituut voor stedelijke omgeving van de Chinese academie van wetenschappen. Dat kan, alles bij elkaar opgeteld, tussen 2020 en 2030 een e-afvalberg van 5 miljoen ton opleveren
\nAl in 2600 zou het energieverbruik van ki volgens het internationale energieagentschap<\/a> kunnen verdubbelen tot zo’n 1000 terawattuur, maar ook wat betreft het elektronisch afval zal ki de boel flink oppoken, stellen Wang en zijn collega’s. Generatieve kunstmatige intelligentie vereist aanzienlijke rekenkracht voor leerproces, maar de gevolgen daarvan voor e-afval en de bijbehorende beheerstrategie\u00ebn blijven onderbelicht, zeggen de onderzoekers.
\nWang c.s. hebben de materiaalstroom die ki nodig heeft eens nader bestudeerd van vooral de grote taalmodellen, zoals de bekende ChatGPT<\/a> van OpenAI. Ze denken dat door dit soort toepassingen het elektronische-afval tussen 2020 en 2030 tussen de 1,2 en 5 miljoen ton zal kunnen bedragen afhankelijk van de ontwikkeling van die grote taalmodellen en de gebruiksscenario’s. Ze stellen ook dat met de verwezenlijking van de kringloopeconomie die afvalberg zou kunnen dalen met 16% tot 86%.<\/p>\n

Verschillen<\/h2>\n

Die getallen lopen nogal fiks uit elkaar. Dat heeft het gebruik van vier scenario’s die de onderzoekers voor de ki-ontwikkeling hanteerden. De e-afvalberg is het kleinst als de grote taalmodellen alleen maar voor een beperkt aantal toepassingen worden gebruikt. Dan praten we over 400 000 ton aan e-afval, schrijft wisenschaft-aktuell.de. Dat lopt natuurlijk niet met de bedragen die de samenvatting van het artikel geeft, maar ik(=as) heb geen (gratis) toegang tot het artikel.<\/p>\n

In vergelijking tot de 60 miljoen ton die de elektronica dit jaar ontvalt is die bijdrage niet indrukwekkend, maar vooral de snelle groei van ki-afval is angstwekkend. Het knelpunt zit ‘m in de leerfase van een ki-systeem. Daar verdwijnen de meeste megawatturen. Daar valt een hoop te winnen (zegt deze leek).<\/p>\n

Bron: wissenschaft-aktuell.de<\/a> <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kunstmatige intelligentie vreet niet alleen energie, maar veroorzaakt\u00a0ook steeds meer elektronisch-afval, schrijven onderzoekers rond Peng Wang het instituut voor stedelijke omgeving van de Chinese academie van wetenschappen. Dat kan, alles bij elkaar opgeteld, tussen 2020 en 2030 een e-afvalberg van … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[348,4,425,36],"tags":[2948,2075,9533,8067],"class_list":["post-15982","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-elektronica","category-energieprobleem","category-kunstmatige-intelligentie","category-milieu","tag-e-afval","tag-energieverbruik","tag-grote-taalmodellen","tag-kringloopeconomie"],"yoast_head":"\nKi zorgt ook voor (veel) meer e-afval - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Het gebruik van kunstmatige intelligentie (ki) zal de berg e-afval wel eens aanzienlijk kunnen laten groeien, waarschuwen onderzoekers.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ki zorgt ook voor (veel) meer e-afval - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Het gebruik van kunstmatige intelligentie (ki) zal de berg e-afval wel eens aanzienlijk kunnen laten groeien, waarschuwen onderzoekers.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-17T19:16:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/e-afval.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"551\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"404\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"Ki zorgt ook voor (veel) meer e-afval\",\"datePublished\":\"2024-12-17T19:16:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/\"},\"wordCount\":315,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/unloads\\\/e-afval-300x220.jpg\",\"keywords\":[\"e-afval\",\"energieverbruik\",\"grote taalmodellen\",\"kringloopeconomie\"],\"articleSection\":[\"elektronica\",\"energieprobleem\",\"kunstmatige intelligentie\",\"milieu\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/\",\"name\":\"Ki zorgt ook voor (veel) meer e-afval - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/unloads\\\/e-afval-300x220.jpg\",\"datePublished\":\"2024-12-17T19:16:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"Het gebruik van kunstmatige intelligentie (ki) zal de berg e-afval wel eens aanzienlijk kunnen laten groeien, waarschuwen onderzoekers.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/unloads\\\/e-afval-300x220.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/unloads\\\/e-afval-300x220.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/17\\\/12\\\/2024\\\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ki zorgt ook voor (veel) meer e-afval\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ki zorgt ook voor (veel) meer e-afval - Geleerd uitschot","description":"Het gebruik van kunstmatige intelligentie (ki) zal de berg e-afval wel eens aanzienlijk kunnen laten groeien, waarschuwen onderzoekers.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Ki zorgt ook voor (veel) meer e-afval - Geleerd uitschot","og_description":"Het gebruik van kunstmatige intelligentie (ki) zal de berg e-afval wel eens aanzienlijk kunnen laten groeien, waarschuwen onderzoekers.","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2024-12-17T19:16:40+00:00","og_image":[{"width":551,"height":404,"url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/e-afval.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"2 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"Ki zorgt ook voor (veel) meer e-afval","datePublished":"2024-12-17T19:16:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/"},"wordCount":315,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/unloads\/e-afval-300x220.jpg","keywords":["e-afval","energieverbruik","grote taalmodellen","kringloopeconomie"],"articleSection":["elektronica","energieprobleem","kunstmatige intelligentie","milieu"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/","name":"Ki zorgt ook voor (veel) meer e-afval - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/unloads\/e-afval-300x220.jpg","datePublished":"2024-12-17T19:16:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"Het gebruik van kunstmatige intelligentie (ki) zal de berg e-afval wel eens aanzienlijk kunnen laten groeien, waarschuwen onderzoekers.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/unloads\/e-afval-300x220.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/unloads\/e-afval-300x220.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/17\/12\/2024\/ki-zorgt-ook-voor-veel-meer-e-afval\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ki zorgt ook voor (veel) meer e-afval"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15982","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15982"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15982\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15983,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15982\/revisions\/15983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}