{"id":16549,"date":"2025-06-13T15:31:33","date_gmt":"2025-06-13T13:31:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=16549"},"modified":"2025-06-13T15:31:33","modified_gmt":"2025-06-13T13:31:33","slug":"als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/","title":{"rendered":"ALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat"},"content":{"rendered":"

\"motorische

De motorisch schors bestaat uit de gebieden 4 en 6 van de hersenschors (afb: WikiMedia Commons)<\/p><\/div>Een man met een ernstige spraakbeperking kan weer spreken en zingen dankzij een hersenimplantaat dat zijn hersenactiviteit vrijwel direct door een computer in woorden omgezet<\/a>. Het implantaat zorgt voor toonveran-deringen wanneer hij vragen stelt, benadrukt de woorden van zijn keuze en stelt hem in staat een reeks noten in drie toonhoogtes te neuri\u00ebn.
\nHet hersen\/computerraakvlak maakt, hoe kan het ook anders, gebruik van kunstmatige intelligentie om de elektrische hersenactiviteit van de pati\u00ebnt te ontcijferen terwijl hij probeert te spreken. Het apparaat is het eerste dat niet alleen de woorden die een persoon bedoelde, reproduceert, maar ook kenmerken van natuurlijke spraak heeft, zoals toonhoogte en klemtoon, die helpen bij het uitdrukken van betekenis en emotie.
\nIn een onderzoek sprak een synthetische stem die de eigen stem van de deelnemer nabootste, zijn woorden uit binnen 10 milliseconden na de hersenactiviteit die zijn intentie om te spreken aangaf. Het systeem, zou een aanzienlijke verbetering zijn ten opzichte van eerdere gelijksoortige modellen, die spraak pas binnen drie seconden produceren of pas nadat gebruikers een hele zin hadden gevormd.<\/p>\n

ALS<\/h2>\n

De 45-jarige man verloor zijn vermogen om duidelijk te spreken na het ontwikkelen van amyotrofe laterale sclerose<\/a> (ALS), een vorm van een ziekte die de motorische zenuwen beschadigt die spierbewegingen aansturen, waaronder die nodig zijn voor spraak. Hoewel hij nog steeds geluiden kon maken en woorden kon uitspreken, was zijn spraak traag en onduidelijk.
\nHet implantaat, bestaande uit 256 1,5 mm lange siliciumelektroden, werd geplaatst in de motorische schors<\/a>. Daarmee worden elke 10 ms de hersensignalen geregistreerd.<\/p>\n

Bron: Nature<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een man met een ernstige spraakbeperking kan weer spreken en zingen dankzij een hersenimplantaat dat zijn hersenactiviteit vrijwel direct door een computer in woorden omgezet. Het implantaat zorgt voor toonveran-deringen wanneer hij vragen stelt, benadrukt de woorden van zijn keuze … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,96,425,493],"tags":[6820,6794,4177,2224,3279,397],"class_list":["post-16549","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gezondheid","category-hersens","category-kunstmatige-intelligentie","category-zintuigen","tag-als-patienten","tag-hersen-computerraakvlak","tag-hersenimplantaat","tag-hersensignalen","tag-motorische-schors","tag-spraak"],"yoast_head":"\nALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Een ALS-pati\u00ebnt kan via een hersentransplantaat weer duidelijk spreken en zelfs intoneren (via de computer, dat wel).\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Een ALS-pati\u00ebnt kan via een hersentransplantaat weer duidelijk spreken en zelfs intoneren (via de computer, dat wel).\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-06-13T13:31:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/motorische-schors.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"960\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"ALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat\",\"datePublished\":\"2025-06-13T13:31:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/\"},\"wordCount\":281,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/motorische-schors.jpg\",\"keywords\":[\"ALS-pati\u00ebnten\",\"hersen\\\/computerraakvlak\",\"hersenimplantaat\",\"hersensignalen\",\"motorische schors\",\"spraak\"],\"articleSection\":[\"gezondheid\",\"hersens\",\"kunstmatige intelligentie\",\"zintuigen\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/\",\"name\":\"ALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/motorische-schors.jpg\",\"datePublished\":\"2025-06-13T13:31:33+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"Een ALS-pati\u00ebnt kan via een hersentransplantaat weer duidelijk spreken en zelfs intoneren (via de computer, dat wel).\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/motorische-schors.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/motorische-schors.jpg\",\"width\":960,\"height\":720,\"caption\":\"De motorisch schors bestaat uit de gebieden 4 en 6 van de hersenschors (afb: WikiMedia Commons)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/13\\\/06\\\/2025\\\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat - Geleerd uitschot","description":"Een ALS-pati\u00ebnt kan via een hersentransplantaat weer duidelijk spreken en zelfs intoneren (via de computer, dat wel).","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"ALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat - Geleerd uitschot","og_description":"Een ALS-pati\u00ebnt kan via een hersentransplantaat weer duidelijk spreken en zelfs intoneren (via de computer, dat wel).","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2025-06-13T13:31:33+00:00","og_image":[{"width":960,"height":720,"url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/motorische-schors.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"13 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"ALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat","datePublished":"2025-06-13T13:31:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/"},"wordCount":281,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/motorische-schors.jpg","keywords":["ALS-pati\u00ebnten","hersen\/computerraakvlak","hersenimplantaat","hersensignalen","motorische schors","spraak"],"articleSection":["gezondheid","hersens","kunstmatige intelligentie","zintuigen"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/","name":"ALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/motorische-schors.jpg","datePublished":"2025-06-13T13:31:33+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"Een ALS-pati\u00ebnt kan via een hersentransplantaat weer duidelijk spreken en zelfs intoneren (via de computer, dat wel).","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/motorische-schors.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/motorische-schors.jpg","width":960,"height":720,"caption":"De motorisch schors bestaat uit de gebieden 4 en 6 van de hersenschors (afb: WikiMedia Commons)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/13\/06\/2025\/als-patient-krijgt-spraak-terug-met-hersenimplantaat\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ALS-pati\u00ebnt krijgt spraak terug met hersenimplantaat"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16549","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16549"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16549\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16552,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16549\/revisions\/16552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}