{"id":16693,"date":"2025-08-15T15:12:51","date_gmt":"2025-08-15T13:12:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=16693"},"modified":"2025-08-15T15:12:51","modified_gmt":"2025-08-15T13:12:51","slug":"een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/","title":{"rendered":"Een ‘kwantumvloeistof’ dat zich niet laat opwarmen"},"content":{"rendered":"

Als je denkt zo langzamerhand wel de eigenaardigheden van de kwantumwereld te kennen, komen kwantumwetenschappers weer met andere ‘gekkigheden’ in de kwantumwereld die verstand doen knarsen. Nu schijnen onderzoekers een kwantumvloeistof gecre\u00eberd te hebben dat zich niet laat opwarmen<\/a> als je daar energie aan toevoegt. Het moet niet nog gekker worden!Materiaal waar je energie aan toevoegt, door het te zagen of er een vlammetje bij te houden, warmt op. Dat is een keihard ervaringsfeit. Dat geldt echter niet voor de kwantumwereld. Onderzoekers rond Hanns-Christian N\u00e4gerl<\/a> van de universiteit van Innsbruck probeerden een eendimensionale (???) kwantumvloeistof van een paar graden boven het abolute nulpunt (0 K = -273\u00b0C) op te warmen; een soort periodiek ‘landschap’, gecre\u00eberd door laserlicht.
\nOnder dergelijke omstandigheden zou je verwachten dat de atomen in de loop van de tijd collectief energie absorberen. De onderzoekers in Innsbruck zagen echter iets anders. Na een korte beginfase stopte de impulsverdeling van de atomen met uitzetten en stagneerde de kinetische energie van het systeem.
\nHoewel het systeem continu werd bewogen en er sterke interacties plaatsvonden, absorbeerde het geen energie meer. Het had zich gelokaliseerd in de impulsruimte, een buitengewoon fenomeen dat bekendstaat als veellichaamsdynamische lokalisatie (MBDL). “In deze toestand voorkomen kwantumcoherentie<\/a> en veellichaamsverstrengeling<\/a> dat het systeem opwarmt en de deeltjes diffunderen, zelfs als het systeem extern wordt aangestuurd”, zegt N\u00e4gerl. “De impulsverdeling bevriest in wezen en behoudt zijn structuur.”<\/p>\n

Medeonderzoekers Yanliang Guo, de hoofdauteur van de studie, blijft verbaasd: “We verwachtten oorspronkelijk dat de atomen wild rond zouden vliegen. In plaats daarvan gedroegen ze zich verrassend ordelijk.” Lei Ying, theoreticus aan de Zhejing Universiteit in Hangzhou, China, deelt zijn verbazing: “Dit komt niet overeen met onze na\u00efeve verwachtingen. Wat opvalt, is dat in een sterk aangestuurd en sterk interacterend systeem, veeldeeltjescoherentie blijkbaar de absorptie van energie kan stoppen.”
\n“Dit weerspreekt onze klassieke intu\u00eftie en onthult een verrassende stabiliteit die geworteld is in de kwantummechanica.” Ying voegt eraan toe dat het simuleren van zo’n ogenschijnlijk eenvoudig systeem op een klassieke computer een enorme uitdaging is. “Daarom hebben we experimenten nodig. Ze gaan hand in hand met onze theoretische simulaties.”<\/p>\n

Om de kwetsbaarheid van dit fenomeen te testen, varieerden de onderzoekers willekeurig de laserpulsen die het systeem aanstuurden. Zelfs een relatief kleine hoeveelheid wanorde was voldoende om het lokalisatie-effect op te lossen en het systeem weer te laten diffunderen: de impulsverdeling vervaagde, de kinetische energie nam sterk toe en het systeem absorbeerde continu energie. “Deze test toont aan dat kwantumcoherentie opwarming in dergelijke aangedreven veeldeeltjessystemen voorkomt”, aldus N\u00e4gerl.<\/p>\n

Niet alleen fundamenteel<\/h2>\n

De nieuwe bevindingen zijn niet alleen van fundamenteel belang. Begrijpen hoe kwantumsystemen aan opwarming ontsnappen, is een belangrijke stap in de ontwikkeling van betere kwantumtechnologie\u00ebn, zoals kwantumsimulatoren en kwantumcomputers, waarvoor ongecontroleerde opwarming en decoherentie grote problemen vormen. “Dit experiment biedt een nauwkeurige en zeer instelbare methode om te onderzoeken hoe kwantumsystemen de invloed van chaos kunnen weerstaan”, aldus Guo.<\/p>\n

Bron: idw-online.de<\/a><\/em><\/p>\n

[arXiv: https:\/\/arxiv.org\/abs\/2312.13880<\/a>]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Als je denkt zo langzamerhand wel de eigenaardigheden van de kwantumwereld te kennen, komen kwantumwetenschappers weer met andere ‘gekkigheden’ in de kwantumwereld die verstand doen knarsen. Nu schijnen onderzoekers een kwantumvloeistof gecre\u00eberd te hebben dat zich niet laat opwarmen als … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1262],"tags":[10915,10918,9908,10916,10914,3780,10917],"class_list":["post-16693","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kwantummechanica","tag-energie-toevoegen","tag-impulsverdeling","tag-kwantumcoherentie","tag-kwantumvloeistof","tag-opwarmen","tag-opwarming","tag-vreemde-wereld"],"yoast_head":"\nEen 'kwantumvloeistof' dat zich niet laat opwarmen - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Normaal neemt een materiaal energie op het het wordt bewerkt oid. Niet in de kwantumwereld, dan kan een kwantumsysteem dat voorkomen.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Een 'kwantumvloeistof' dat zich niet laat opwarmen - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Normaal neemt een materiaal energie op het het wordt bewerkt oid. Niet in de kwantumwereld, dan kan een kwantumsysteem dat voorkomen.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-15T13:12:51+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/15\\\/08\\\/2025\\\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/15\\\/08\\\/2025\\\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"Een ‘kwantumvloeistof’ dat zich niet laat opwarmen\",\"datePublished\":\"2025-08-15T13:12:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/15\\\/08\\\/2025\\\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\\\/\"},\"wordCount\":499,\"commentCount\":0,\"keywords\":[\"energie toevoegen\",\"impulsverdeling\",\"kwantumcoherentie\",\"kwantumvloeistof\",\"opwarmen\",\"opwarming\",\"vreemde wereld\"],\"articleSection\":[\"kwantummechanica\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/15\\\/08\\\/2025\\\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/15\\\/08\\\/2025\\\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/15\\\/08\\\/2025\\\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\\\/\",\"name\":\"Een 'kwantumvloeistof' dat zich niet laat opwarmen - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-08-15T13:12:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"Normaal neemt een materiaal energie op het het wordt bewerkt oid. Niet in de kwantumwereld, dan kan een kwantumsysteem dat voorkomen.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/15\\\/08\\\/2025\\\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/15\\\/08\\\/2025\\\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/15\\\/08\\\/2025\\\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Een ‘kwantumvloeistof’ dat zich niet laat opwarmen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Een 'kwantumvloeistof' dat zich niet laat opwarmen - Geleerd uitschot","description":"Normaal neemt een materiaal energie op het het wordt bewerkt oid. Niet in de kwantumwereld, dan kan een kwantumsysteem dat voorkomen.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Een 'kwantumvloeistof' dat zich niet laat opwarmen - Geleerd uitschot","og_description":"Normaal neemt een materiaal energie op het het wordt bewerkt oid. Niet in de kwantumwereld, dan kan een kwantumsysteem dat voorkomen.","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2025-08-15T13:12:51+00:00","author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"3 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"Een ‘kwantumvloeistof’ dat zich niet laat opwarmen","datePublished":"2025-08-15T13:12:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/"},"wordCount":499,"commentCount":0,"keywords":["energie toevoegen","impulsverdeling","kwantumcoherentie","kwantumvloeistof","opwarmen","opwarming","vreemde wereld"],"articleSection":["kwantummechanica"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/","name":"Een 'kwantumvloeistof' dat zich niet laat opwarmen - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"datePublished":"2025-08-15T13:12:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"Normaal neemt een materiaal energie op het het wordt bewerkt oid. Niet in de kwantumwereld, dan kan een kwantumsysteem dat voorkomen.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/15\/08\/2025\/een-kwantumvloeistof-dat-zich-niet-laat-opwarmen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Een ‘kwantumvloeistof’ dat zich niet laat opwarmen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16693"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16695,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16693\/revisions\/16695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}