{"id":16939,"date":"2025-11-18T21:52:31","date_gmt":"2025-11-18T19:52:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=16939"},"modified":"2025-11-19T16:51:26","modified_gmt":"2025-11-19T14:51:26","slug":"mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/","title":{"rendered":"Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden"},"content":{"rendered":"<p><div id=\"attachment_16940\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-16940\" class=\"size-medium wp-image-16940\" src=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw-300x229.jpg\" alt=\"Colin Shaw, evolutionair antropoloog\" width=\"300\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw-300x229.jpg 300w, https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw-768x586.jpg 768w, https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw-393x300.jpg 393w, https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw.jpg 880w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-16940\" class=\"wp-caption-text\">Colin Shaw, evolutionair antropoloog (afb: univ. van Z\u00fcrich)<\/p><\/div>Ik(=as) las in the New Scientist dat op dit moment rond viervijfde van de wereldbevolking <a href=\"https:\/\/www.newscientist.com\/article\/2504873-four-fifths-of-the-worlds-population-now-live-in-urban-areas\/\">in steden leeft<\/a> en volgens evolutionair antropologen <a href=\"https:\/\/www.iea.uzh.ch\/en\/members\/seniorlecturers\/colinshaw.html\">Colin Shaw<\/a> van de universiteit van Z\u00fcrich en Daniel Longman van de Loughborough-universiteit <a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1111\/brv.70094\">heeft het moderne leven de menselijke evolutie ingehaald<\/a>. Volgens hen zijn chronische stress en veel moderne gezondheidsproblemen het gevolg van een evolutionaire onaangepastheid tussen onze voornamelijk aan de natuur aangepaste biologie en de ge\u00efndustrialiseerde omgevingen waarin we nu leven.<!--more--><br \/>\nGedurende honderdduizenden jaren heeft de mens zich aangepast aan de eisen van het jager-verzamelaarsbestaan: hoge mobiliteit, spanning tijdens de jacht en nauwe interactie met de natuurlijke omgeving. Industrialisatie daarentegen heeft de menselijke omgeving in slechts enkele eeuwen veranderd. Lawaai, lucht- en lichtvervuiling, microkunststoffen, pesticiden, constante sensorische stimulering, kunstlicht, (ultra)bewerkt voedsel en veel zitten.<br \/>\n&#8220;In onze voorouderlijke omgeving waren we goed aangepast om met acute stress om te gaan om roofdieren te ontwijken of te confronteren&#8221;, zegt Shaw. &#8220;De leeuw kwam af en toe langs en je moest klaarstaan \u200b\u200bom jezelf te verdedigen of weg te rennen. De leeuw gaat ook weer weg.&#8221;<br \/>\nDe huidige stressfactoren zoals verkeer, werkdruk, sociale media en lawaai activeren dezelfde biologische systemen, maar zonder oplossing of herstel. &#8220;Ons lichaam reageert alsof al deze stressfactoren leeuwen zijn&#8221;, zegt Longman. &#8220;Of het nu gaat om een \u200b\u200bmoeilijk gesprek met je baas of verkeerslawaai, je stressreactiesysteem is nog steeds hetzelfde als wanneer je de ene na de andere leeuw tegenkomt. Het gevolg is een zeer krachtige reactie van je zenuwstelsel, maar geen herstel.&#8221;<\/p>\n<p>In hun studie hebben Shaw en Longman bewijs samengevat dat suggereert dat industrialisatie en verstedelijking de evolutionaire fitheid van de mens ondermijnen. Vanuit evolutionair oogpunt hangt het succes van een soort af van overleving en voortplanting. Volgens de auteurs zijn beide sinds de Industri\u00eble Revolutie negatief be\u00efnvloed (???; er zijn nog nooit zoveel mensen geweest; as).<br \/>\nZe wijzen op de dalende wereldwijde vruchtbaarheidscijfers en de stijgende aantallen chronische ontstekingsziekten, zoals auto-immuunziekten, als tekenen dat industri\u00eble omgevingen hun biologische tol eisen.<br \/>\nShaw: &#8220;Er is een paradox. Enerzijds hebben we enorme welvaart, comfort en gezondheidszorg gecre\u00eberd voor veel mensen op aarde, maar anderzijds hebben sommige van deze industri\u00eble prestaties nadelige effecten op onze afweer, cognitieve, fysieke en reproductieve functies.&#8221;<br \/>\nEen goed gedocumenteerd voorbeeld is de wereldwijde afname van het aantal en de beweeglijkheid van spermacellen sinds de jaren &#8217;50, die Shaw koppelt aan omgevingsfactoren. &#8220;Men denkt dat dit verband houdt met pesticiden en herbiciden in voedsel, maar ook met microkunststoffen.&#8221;<\/p>\n<p>Gezien de snelheid van technologische en omgevingsveranderingen kan de biologische evolutie deze niet bijbenen. &#8220;Biologische adaptatie is erg traag. Genetische adaptaties op de lange termijn zijn multigenerationeel, tienduizenden tot honderdduizenden jaren&#8221;, zegt Shaw. Dat betekent dat tempoverschil tussen de ontwikkeling van onze fysiologie en die van de moderne omstandigheden zich waarschijnlijk niet vanzelf zal oplossen, stelt het tweetal. In plaats daarvan moeten samenlevingen deze effecten verzachten door hun relatie met de natuur te heroverwegen en gezondere, duurzamere omgevingen te ontwerpen.<\/p>\n<h2>Tempoverschil<\/h2>\n<p>Volgens Shaw vereist dat tempoverschil zowel culturele als ecologische oplossingen. &#8220;E\u00e9n aanpak is om onze relatie met de natuur fundamenteel te heroverwegen, door die te beschouwen als een belangrijke gezondheidsfactor en ruimtes te beschermen of te regenereren die lijken op die uit ons jager-verzamelaarsverleden&#8221;, zegt hij. Een andere is om gezondere en veerkrachtigere steden te ontwerpen die rekening houden met de menselijke fysiologie. Terug naar de natuur of in ieder geval een beetje. Ik(=as) geeft het weinig kans.<br \/>\n&#8220;Ons onderzoek kan identificeren welke stimuli bijvoorbeeld de bloeddruk, hartslag of afweer het meest be\u00efnvloeden en die kennis doorgeven aan besluitvormers&#8221;, zegt Shaw. &#8220;We moeten onze steden op orde krijgen en tegelijkertijd natuurlijke ruimtes scheppen, waarderen en er meer tijd doorbrengen.&#8221;<\/p>\n<p><em>Bron: <a href=\"https:\/\/www.alphagalileo.org\/en-gb\/Item-Display\/ItemId\/265516\">Alpha Galileo<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ik(=as) las in the New Scientist dat op dit moment rond viervijfde van de wereldbevolking in steden leeft en volgens evolutionair antropologen Colin Shaw van de universiteit van Z\u00fcrich en Daniel Longman van de Loughborough-universiteit heeft het moderne leven de &hellip; <a href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/\">Lees verder <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4462,20,60,638],"tags":[11084,10300,11086,11087,11088,358,11085],"class_list":["post-16939","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-evolutie","category-gezondheid","category-mensen","category-natuur","tag-fysiologie","tag-jager-verzamelaar","tag-moderne-samenleving","tag-sociale-druk","tag-stedelijke-bevolking","tag-stress","tag-tempoverschil"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"De mens is fysiologisch niet aan gepast aan de moderne samenleving, stellen twee antropologen. We zullen weer een beetje terug naar de natuur moeten gaan.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De mens is fysiologisch niet aan gepast aan de moderne samenleving, stellen twee antropologen. We zullen weer een beetje terug naar de natuur moeten gaan.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-18T19:52:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-19T14:51:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"880\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"672\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden\",\"datePublished\":\"2025-11-18T19:52:31+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-19T14:51:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/\"},\"wordCount\":645,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Colin-Shaw-300x229.jpg\",\"keywords\":[\"fysiologie\",\"jager\\\/verzamelaar\",\"moderne samenleving\",\"sociale druk\",\"stedelijke bevolking\",\"stress\",\"tempoverschil\"],\"articleSection\":[\"evolutie\",\"gezondheid\",\"mensen\",\"natuur\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/\",\"name\":\"Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Colin-Shaw-300x229.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-18T19:52:31+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-19T14:51:26+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"De mens is fysiologisch niet aan gepast aan de moderne samenleving, stellen twee antropologen. We zullen weer een beetje terug naar de natuur moeten gaan.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Colin-Shaw.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Colin-Shaw.jpg\",\"width\":880,\"height\":672,\"caption\":\"Colin Shaw, evolutionair antropoloog (afb: univ. van Z\u00fcrich)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/18\\\/11\\\/2025\\\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden - Geleerd uitschot","description":"De mens is fysiologisch niet aan gepast aan de moderne samenleving, stellen twee antropologen. We zullen weer een beetje terug naar de natuur moeten gaan.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden - Geleerd uitschot","og_description":"De mens is fysiologisch niet aan gepast aan de moderne samenleving, stellen twee antropologen. We zullen weer een beetje terug naar de natuur moeten gaan.","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2025-11-18T19:52:31+00:00","article_modified_time":"2025-11-19T14:51:26+00:00","og_image":[{"width":880,"height":672,"url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"4 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden","datePublished":"2025-11-18T19:52:31+00:00","dateModified":"2025-11-19T14:51:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/"},"wordCount":645,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw-300x229.jpg","keywords":["fysiologie","jager\/verzamelaar","moderne samenleving","sociale druk","stedelijke bevolking","stress","tempoverschil"],"articleSection":["evolutie","gezondheid","mensen","natuur"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/","name":"Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw-300x229.jpg","datePublished":"2025-11-18T19:52:31+00:00","dateModified":"2025-11-19T14:51:26+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"De mens is fysiologisch niet aan gepast aan de moderne samenleving, stellen twee antropologen. We zullen weer een beetje terug naar de natuur moeten gaan.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/Colin-Shaw.jpg","width":880,"height":672,"caption":"Colin Shaw, evolutionair antropoloog (afb: univ. van Z\u00fcrich)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/18\/11\/2025\/mensen-zijn-gemaakt-voor-de-natuur-niet-voor-steden\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mensen zijn gemaakt voor de natuur, niet voor steden"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16939","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16939"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16946,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16939\/revisions\/16946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}