{"id":3237,"date":"2014-06-09T17:51:50","date_gmt":"2014-06-09T15:51:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=3237"},"modified":"2014-06-11T20:13:25","modified_gmt":"2014-06-11T18:13:25","slug":"een-vliegtuig-met-gedachten-besturen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/","title":{"rendered":"Een vliegtuig met gedachten besturen"},"content":{"rendered":"
\"Denkvliegen\"<\/a>

Een proefpersoon in een vluchtsimulator (foto: TUM)<\/p><\/div>\n

Een groep onderzoekers van de technische universiteit M\u00fcnchen en van Berlijn werkt in het kader van het Europese project hersenvlucht (Brain Flight) aan de realisering van een vliegtuig dat met de ‘denkkracht’ van een piloot is te besturen. Het systeem werkt via de koppeling van hersensignalen, zoals gemeten met een elektroencefalograaf<\/a>, en de besturing van het vliegtuig. De proeven in een vluchtsimulator schijnen veelbelovend te zijn. Onduidelijk is wat het doel van het onderzoek is. Een zelfsturend vliegtuig lijkt veel meer voor de hand te liggen en dat is er eigenlijk al. De automatische piloot, bijvoorbeeld, bleek jaren geleden al veel beter te landen dan een menselijke.
\nDertig jaar geleden maakte Clint Eastwood de film Firefox<\/a>\u00a0over een Amerikaanse piloot die in de Sovjetunie een geavanceerd, want ‘onzichtbaar’, gevechtsvliegtuig moest zien te stelen. Naast eigenschappen als onzichtbaarheid en de supersone snelheden bleek deze Vuurhond ook te beschikken over de mogelijkheid raketten af te schieten via ‘denkkracht’. De Duitse onderzoekers zeggen beter te kunnen: hun ‘vliegtuig’ is in zijn geheel te sturen met ‘denkkracht’. Kunst, we zijn dertig jaar verder.
\nIn Berlijn ontwikkelden onderzoekers een algoritme om gebruik te maken van de hersensignalen die gemeten worden met een encefalograaf. De piloot draagt daarom een soort badmuts met de sensoren. De proeven met het denksturen zijn uitgevoerd in een vluchtsimulator door proefpersonen die een verschillende vliegvaardigheid hadden. Een had zelfs nog nooit in een cockpit gezeten. De resultaten zouden heel bemoedigend (?) zijn. Verschillende proefpersonen waren in staat met ‘denkkracht’ manoeuvres uit te voeren die ook onderdeel uitmaken van het vliegersexamen. Een proefpersoon slaagde erin te landen, terwijl anderen er in slaagden onder slechte omstandigheden, zoals slecht zicht, op de juiste manier op de landingsbaan aan te vliegen. Er vallen nog wel wat probleempjes op te lossen, zoals het ‘aanvoelen’ van de mechanische berperkingen van een vliegtuig in volle vlucht.
\nHet onderzoek vindt plaats in het kader van\u00a0het Europese project\u00a0Brain Flight<\/a>. Volgens Tim Fricke<\/a> van de technische universiteit van M\u00fcnchen \u00a0is het \u00a0project bedoeld om meer mensen ‘luchtwaardig’ te maken. Denkvliegen zou makkelijker zijn dan handbesturing. Het zou ook de belasting van piloten verminderen en de veiligheid vergroten, omdat ze dan meer gelegenheid hebben ook andere manuele taken uit te voeren. Lijkt me een gek idee. Mik op het pilootloze vliegtuig. Google is vast met de auto begonnen.<\/p>\n

Bron: Futura-Sciences<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een groep onderzoekers van de technische universiteit M\u00fcnchen en van Berlijn werkt in het kader van het Europese project hersenvlucht (Brain Flight) aan de realisering van een vliegtuig dat met de ‘denkkracht’ van een piloot is te besturen. Het systeem … Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[96,67,370,60,26],"tags":[1904,1902,1903,1108,1178,271,1905],"class_list":["post-3237","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hersens","category-informatica","category-luchtvaart","category-mensen","category-verkeer","tag-brain-flight","tag-denkkracht","tag-denkvliegen","tag-elektroencefalograaf","tag-eu","tag-google","tag-zelfsturende-auto"],"yoast_head":"\nEen vliegtuig met gedachten besturen - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Denkvliegen, het besturen van een vliegtuig via 'denkkracht', zou de volgende stap in het besturen van vliegtuigen zijn. Hoe zit het met de automatische piloot?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Een vliegtuig met gedachten besturen - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Denkvliegen, het besturen van een vliegtuig via 'denkkracht', zou de volgende stap in het besturen van vliegtuigen zijn. Hoe zit het met de automatische piloot?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-06-09T15:51:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2014-06-11T18:13:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/hersenvlucht.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"Een vliegtuig met gedachten besturen\",\"datePublished\":\"2014-06-09T15:51:50+00:00\",\"dateModified\":\"2014-06-11T18:13:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/\"},\"wordCount\":410,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/hersenvlucht.jpg\",\"keywords\":[\"Brain Flight\",\"denkkracht\",\"denkvliegen\",\"elektroencefalograaf\",\"EU\",\"Google\",\"zelfsturende auto\"],\"articleSection\":[\"hersens\",\"Informatica\",\"luchtvaart\",\"mensen\",\"verkeer\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/\",\"name\":\"Een vliegtuig met gedachten besturen - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/hersenvlucht.jpg\",\"datePublished\":\"2014-06-09T15:51:50+00:00\",\"dateModified\":\"2014-06-11T18:13:25+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"Denkvliegen, het besturen van een vliegtuig via 'denkkracht', zou de volgende stap in het besturen van vliegtuigen zijn. Hoe zit het met de automatische piloot?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/hersenvlucht.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/hersenvlucht.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/09\\\/06\\\/2014\\\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Een vliegtuig met gedachten besturen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Een vliegtuig met gedachten besturen - Geleerd uitschot","description":"Denkvliegen, het besturen van een vliegtuig via 'denkkracht', zou de volgende stap in het besturen van vliegtuigen zijn. Hoe zit het met de automatische piloot?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Een vliegtuig met gedachten besturen - Geleerd uitschot","og_description":"Denkvliegen, het besturen van een vliegtuig via 'denkkracht', zou de volgende stap in het besturen van vliegtuigen zijn. Hoe zit het met de automatische piloot?","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2014-06-09T15:51:50+00:00","article_modified_time":"2014-06-11T18:13:25+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/hersenvlucht.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"2 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"Een vliegtuig met gedachten besturen","datePublished":"2014-06-09T15:51:50+00:00","dateModified":"2014-06-11T18:13:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/"},"wordCount":410,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/hersenvlucht.jpg","keywords":["Brain Flight","denkkracht","denkvliegen","elektroencefalograaf","EU","Google","zelfsturende auto"],"articleSection":["hersens","Informatica","luchtvaart","mensen","verkeer"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/","name":"Een vliegtuig met gedachten besturen - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/hersenvlucht.jpg","datePublished":"2014-06-09T15:51:50+00:00","dateModified":"2014-06-11T18:13:25+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"Denkvliegen, het besturen van een vliegtuig via 'denkkracht', zou de volgende stap in het besturen van vliegtuigen zijn. Hoe zit het met de automatische piloot?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/hersenvlucht.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/hersenvlucht.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/09\/06\/2014\/een-vliegtuig-met-gedachten-besturen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Een vliegtuig met gedachten besturen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3237"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3256,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3237\/revisions\/3256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}