{"id":6454,"date":"2016-02-11T23:15:30","date_gmt":"2016-02-11T21:15:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=6454"},"modified":"2016-02-12T00:37:19","modified_gmt":"2016-02-11T22:37:19","slug":"6454","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/","title":{"rendered":"Cyanobacterie fungeert als een kleine oogbol"},"content":{"rendered":"

\"Lichtgevoelige

Het licht van links wordt in de cel gebundeld en valt op de blauwe knop. Daar worden ‘orgaantjes’ aan de buitenkant van de cel in werking gezet, waardoor de cel zich naar het licht begeeft (foto: Ronald Kampmann\/KIT)<\/p><\/div>Zijn onze ogen begonnen als cyanobacteri\u00ebn<\/a> (ook wel blauwwieren of blauwalgen genoemd)? Die bacteri\u00ebn, die net als planten, zonlicht omzetten in energierijke verbindingen, zijn namelijk lichtgevoelig. Dat is gegeven hun systeem niet verwonderlijk, maar hoe die bacterie dat doet heeft veel weg van de werking van een oog, vonden onderzoekers<\/a>: het licht op de bolle bacterie wordt geconcentreerd op een punt op de ‘achterkant’ van de cel, net zo als in onze ogen. De cel zelf fungeert als een soort lens.<\/p>\n

Cyanobacteri\u00ebn zouden al zo’n twee\u00ebnhalfmiljard jaar op aard rondzwerven, overal waar het maar een beetje vochtig is. Hun energiebron is, zoals gezegd, de zon (=licht). Blauwalgen bewegen zich naar het licht. Dat is al lang bekend. Hoe die lichtgevoeligheid werkt was de geleerden al 300 jaar lang een raadsel. Nu is het een internationale groep onderzoekers gebleken dat die lichtgevoeligheid is gebaseerd op het principe van een lensoog (onder meer ons oog). De cel zou een bacteri\u00eble oogbol zijn.
\nDe onderzoekers zijn er nu achter gekomen dat het licht op de ronde cel valt en in de cel wordt geconcentreerd op een punt aan de ‘achterkant’, waardoor orgaantjes aan de buitenkant van de cel worden aangezet in de richting van het licht te bewegen. Hoe deze lichtwaarneming werkt hebben de onderzoekers op vernuftige wijze achterhaald.<\/p>\n

Het verhaal begint in de kantine als Conrad Mullinieux<\/a> van de Queen Mary-universiteit aan Jan Gerrit Korvink<\/a> van het Karlsruher instituut voor technologie vraagt of hij een methode weet om de brekingsindex in een bacterie te bepalen. In eerste instantie moest hij hem teleurstellen. “Bacteri\u00ebn met een doorsnede van 3 \u00b5m zijn zo klein dat apparatuur om die te meten er niet is, maar de vraag liet me niet los en uiteindelijk kwam ik met een idee.”
\nDe onderzoekers bedekten een schijf silicium van 10 cm met een dunne laag lichtgevoelige polymeer. Die kunststof hardt uit onder invloed van uv-licht. Vervolgens werden enkele blauwalgen op de polymeerlaag gezet en werd de schijf belicht met uv-licht. Korvink: “Overal waar geen bacteri\u00ebn zaten hardde de polymeer gelijkmatig uit, maar op de plaatsen waar de bacteri\u00ebn zaten werd het licht geconcentreerd.” Uit de waarnemingen vielen de convergentie-eigenschappen van de cyanobacteri\u00ebn te berekenen.
\nNader onderzoek leerde dat de afzonderlijke bacteri\u00ebn daadwerkelijk het licht bundelen als petieterige oogbollen. Korvink: “Cyanobacteri\u00ebn zijn de oudst bekende organismen die gevonden zijn in fossielen. In weliswaar primitieve vorm functioneren die cellen als een kleine oogbol. Misschien was het de eerste keer in de evolutie dat met de ontwikkeling van de cyanobacteri\u00ebn ook een lensoog voor lichtwaarneming is ontstaan, dat volgens dat principe werkt. Een spannende gedachte.”<\/p>\n

Bron: bdw<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De cel van een cyanobacterie, die zijn energie uit zonlicht, haalt fungeert als een primitieve vorm van een oogbol. Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[99,493],"tags":[395,4276,162,4277,2918],"class_list":["post-6454","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-micro-organismen","category-zintuigen","tag-blauwalgen","tag-blauwwieren","tag-cyanobacterien","tag-oogbol","tag-zonlicht"],"yoast_head":"\nCyanobacterie fungeert als een kleine oogbol - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"De cel van een cyanobacterie, die zijn energie uit zonlicht, haalt fungeert als een primitieve vorm van een oogbol.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cyanobacterie fungeert als een kleine oogbol - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De cel van een cyanobacterie, die zijn energie uit zonlicht, haalt fungeert als een primitieve vorm van een oogbol.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-02-11T21:15:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2016-02-11T22:37:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/16-0211-Cyano.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"Cyanobacterie fungeert als een kleine oogbol\",\"datePublished\":\"2016-02-11T21:15:30+00:00\",\"dateModified\":\"2016-02-11T22:37:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/\"},\"wordCount\":496,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/16-0211-Cyano.jpg\",\"keywords\":[\"blauwalgen\",\"blauwwieren\",\"cyanobacteri\u00ebn\",\"oogbol\",\"zonlicht\"],\"articleSection\":[\"micro-organismen\",\"zintuigen\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/\",\"name\":\"Cyanobacterie fungeert als een kleine oogbol - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/16-0211-Cyano.jpg\",\"datePublished\":\"2016-02-11T21:15:30+00:00\",\"dateModified\":\"2016-02-11T22:37:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"De cel van een cyanobacterie, die zijn energie uit zonlicht, haalt fungeert als een primitieve vorm van een oogbol.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/16-0211-Cyano.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/16-0211-Cyano.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/02\\\/2016\\\/6454\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cyanobacterie fungeert als een kleine oogbol\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cyanobacterie fungeert als een kleine oogbol - Geleerd uitschot","description":"De cel van een cyanobacterie, die zijn energie uit zonlicht, haalt fungeert als een primitieve vorm van een oogbol.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Cyanobacterie fungeert als een kleine oogbol - Geleerd uitschot","og_description":"De cel van een cyanobacterie, die zijn energie uit zonlicht, haalt fungeert als een primitieve vorm van een oogbol.","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2016-02-11T21:15:30+00:00","article_modified_time":"2016-02-11T22:37:19+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/16-0211-Cyano.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"2 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"Cyanobacterie fungeert als een kleine oogbol","datePublished":"2016-02-11T21:15:30+00:00","dateModified":"2016-02-11T22:37:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/"},"wordCount":496,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/16-0211-Cyano.jpg","keywords":["blauwalgen","blauwwieren","cyanobacteri\u00ebn","oogbol","zonlicht"],"articleSection":["micro-organismen","zintuigen"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/","name":"Cyanobacterie fungeert als een kleine oogbol - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/16-0211-Cyano.jpg","datePublished":"2016-02-11T21:15:30+00:00","dateModified":"2016-02-11T22:37:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"De cel van een cyanobacterie, die zijn energie uit zonlicht, haalt fungeert als een primitieve vorm van een oogbol.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/16-0211-Cyano.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/16-0211-Cyano.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/02\/2016\/6454\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cyanobacterie fungeert als een kleine oogbol"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6454"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6460,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6454\/revisions\/6460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}