{"id":7525,"date":"2016-09-30T18:40:37","date_gmt":"2016-09-30T16:40:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=7525"},"modified":"2016-09-30T18:40:37","modified_gmt":"2016-09-30T16:40:37","slug":"7525","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/","title":{"rendered":"Vliegen op brandstofcellen"},"content":{"rendered":"
\"Het

Het HY4-vliegtuigje (afb: der Spiegel)<\/p><\/div>\n

Het heeft iets van dweilen met de kraan open, dat geslijm met elektrische voer-, vaar- en vliegtuigen. Hoe je ook wendt of keert, gemotoriseerd vervoer vergt enorme hoeveelheden energie. Bij een auto hebben we het al gauw over honderden kilo’s die moeten worden meegesleept om iemand van, zeg, 80 kg te verplaatsen. Bij een vliegtuig is het waarschijnlijk nog erger, want dat moet nog eens de zwaartekracht neutraliseren. Dit beseffende komt zo’n verhaal over een vliegtuigje dat op brandstofcellen vliegt wat armetierig over. Nee, ook vliegen op brandstofcellen is niet groen.
\nDat vliegtuigje van het Duitse lucht- en ruimtevaartcentrum DLR ziet er wat vreemd uit. Het heeft iets van een zweefvliegtuig, maar dan met twee\u00a0rompen. Waarom, is mij onduidelijk. De luchtmachine, die wordt aangeduid met S5-MHY4, is 7 m lang en heeft nu zijn eerste offici\u00eble vlucht gemaakt. Het ding kan vier passagiers (volgens der Spiegel, volgens mij maar twee en twee piloten) vervoeren en de brandstof is waterstof (vandaar die HY).
\nWaterstof wordt als energiebron gebruikt voor brandstofcellen<\/a>. Samen met zuurstof uit de lucht wordt waterstof verbrand tot water. Brandstofcellen zijn een soort batterijen met gaselektroden (waterstof en zuurstof). De verbranding van zuurstof levert daarin direct elektrische energie op. In het vliegtuigje zit een 80 kW-motor tussen beide cabines. In de rechter zaten bij de ‘maagdenvlucht’ de twee piloten, de andere was met ballast verzwaard, anders zou het vliegtuigje scheef gaan hangen.<\/p>\n

De HY4 is bedoeld om de bruikbaarheid van elektrische aandrijving in de luchtvaartwereld aan te tonen. Op 5 km hoogte bij een gangetje van 145 km\/u leveren de brandstofcellen de energie. Bij de start en bij het klimmen verlenen lithiumbatterijen bijstand.
\nOp zijn eerste offici\u00eble vlucht draait het vliegtuigje maar een paar rondjes, maar het ding zou ook voor langere reizen geschikt zijn. Volgens het DLR ligt het bereikt tussen de 750 en 1500 km.
\nDie afstand is afhankelijk van de omstandigheden, zoals windsnelheid, en belading en de gebruikte waterstoftank. In dit vliegtuigje wordt de waterstof samengeperst met een druk van 350 bar. In de toekomst zal dat zeker verdubbelen, waardoor ook meer brandstof kan worden meegenomen.
\nAan de ontwikkeling hebben ook brandstofcelproducent Hydrogenics<\/a>, de Sloveens vliegtuigbouwer Pipistrel en de universiteit van Ulm<\/a> meegewerkt.<\/p>\n

\n

Schoner?<\/h2>\n

Het idee is de luchtvaart schoner te maken, maar, zoals gezegd, is dat dweilen met de kraan open. Waterstof is op zichzelf dan wel een ‘schone’ brandstof, maar zal eerst met veel ernergie moeten worden ‘bereid’. De vraag is of je daar per saldo veel mee opschiet. Het gruwelijke vooruitzicht is dat er steeds meer gevlogen wordt: jaarlijks een groei van zo’n 5% tot minstens 2034.
\nOpmerkelijk is dat de luchtvaart net als de scheepvaart buiten het Klimaatakkoord is gehouden,<\/a> ondanks de aanzienlijke bijdrage van die bedrijfstakken aan de aardopwarming. \u00a0Er zijn nu wel onderhandelingen bij de VN-luchtvaartorganisatie\u00a0Icao in Montr\u00e9al<\/a> aan de gang over welke bijdrage die sector moet (kan?) leveren in de strijd tegen de aardopwarming.<\/p>\n

Bron: der Spiegel<\/a><\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het Duitse luchtvaartinstituut DLR heeft een vliegtuigje ontworpen om de bruikbaarheid van vliegen op brandstofcellen aan te tonen. Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,370,24],"tags":[428,291,4937],"class_list":["post-7525","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-energie","category-luchtvaart","category-vervoer","tag-brandstofcellen","tag-duitsland","tag-mhy4"],"yoast_head":"\nVliegen op brandstofcellen - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Het Duitse luchtvaartinstituut DLR heeft een vliegtuigje ontworpen om de bruikbaarheid van vliegen op brandstofcellen aan te tonen.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Vliegen op brandstofcellen - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Het Duitse luchtvaartinstituut DLR heeft een vliegtuigje ontworpen om de bruikbaarheid van vliegen op brandstofcellen aan te tonen.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-09-30T16:40:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/brandstofcelvleigtuigje.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"Vliegen op brandstofcellen\",\"datePublished\":\"2016-09-30T16:40:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/\"},\"wordCount\":501,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/brandstofcelvleigtuigje.jpg\",\"keywords\":[\"brandstofcellen\",\"Duitsland\",\"MHY4\"],\"articleSection\":[\"energie\",\"luchtvaart\",\"vervoer\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/\",\"name\":\"Vliegen op brandstofcellen - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/brandstofcelvleigtuigje.jpg\",\"datePublished\":\"2016-09-30T16:40:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"Het Duitse luchtvaartinstituut DLR heeft een vliegtuigje ontworpen om de bruikbaarheid van vliegen op brandstofcellen aan te tonen.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/brandstofcelvleigtuigje.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/brandstofcelvleigtuigje.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/30\\\/09\\\/2016\\\/7525\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Vliegen op brandstofcellen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Vliegen op brandstofcellen - Geleerd uitschot","description":"Het Duitse luchtvaartinstituut DLR heeft een vliegtuigje ontworpen om de bruikbaarheid van vliegen op brandstofcellen aan te tonen.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Vliegen op brandstofcellen - Geleerd uitschot","og_description":"Het Duitse luchtvaartinstituut DLR heeft een vliegtuigje ontworpen om de bruikbaarheid van vliegen op brandstofcellen aan te tonen.","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2016-09-30T16:40:37+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/brandstofcelvleigtuigje.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"2 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"Vliegen op brandstofcellen","datePublished":"2016-09-30T16:40:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/"},"wordCount":501,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/brandstofcelvleigtuigje.jpg","keywords":["brandstofcellen","Duitsland","MHY4"],"articleSection":["energie","luchtvaart","vervoer"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/","name":"Vliegen op brandstofcellen - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/brandstofcelvleigtuigje.jpg","datePublished":"2016-09-30T16:40:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"Het Duitse luchtvaartinstituut DLR heeft een vliegtuigje ontworpen om de bruikbaarheid van vliegen op brandstofcellen aan te tonen.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/brandstofcelvleigtuigje.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/brandstofcelvleigtuigje.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/30\/09\/2016\/7525\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Vliegen op brandstofcellen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7525"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7525\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7527,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7525\/revisions\/7527"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}