{"id":8773,"date":"2017-10-11T23:10:38","date_gmt":"2017-10-11T21:10:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?p=8773"},"modified":"2017-10-11T23:10:38","modified_gmt":"2017-10-11T21:10:38","slug":"wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/","title":{"rendered":"Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar"},"content":{"rendered":"

\"\"Het wereldantidopingagentschap Wada<\/a> verbiedt al sedert 2003 wat genoemd wordt ‘gendoping’. Met ingang van volgend jaar mogen sporters ook geen gebruik maken van genbewerking om hun sportprestaties op te vijzelen. Het is onduidelijk hoe de Wada dat decreet denkt te handhaven.<\/p>\n

De Wada heeft al de ban uitgesproken over het toepassen van genetisch veranderde cellen en van gentherapie als die de mogelijkheid hebben de sportprestatie te verbeteren. Nu verbiedt het agentschap ook andere technieken van genoombewerking<\/a>. Dan hebben we het bijvoorbeeld over verbindingen die ontworpen zijn om de DNA-sequentie en\/of de epigenetische sturing en\/of de genexpressie te veranderen.
\nDie toepassingen komen erg dicht in de buurt van de praktijk door de ontwikkeling een paar jaar geleden van de CRISPR\/Cas9<\/a>-genschaar. Of sporters die dergelijke behandelingen ondergaan nog door de beugel kunnen voor de Wada hangt af van de het doel van de behandeling, stelt een woordvoerder van de Wada. De organisatie wilde of kon niet zeggen<\/a> hoe zij die maatregel gaat handhaven.<\/p>\n

Dat zal een hele klus worden. De Wada heeft meer dan tien jaar geleden methoden ontwikkeld om gendoping te achterhalen<\/a>, maar begon pas vorig jaar met de ontwikkeling van een methode om er achter te komen of een atleet is ‘gedrogeerd’ door een gentherapie. Daartoe worden bloedmonsters getest van sporters die op de jongste Olympische Spelen in Rio zijn geweest. Daarbij kijken de Wada-onderzoekers naar het gen (de genen?) dat\/die betrokken is\/zijn bij de aanmaak van het hormoon erytropo\u00ebtine<\/a> (EPO). Er zijn tot nu toe nog geen monsters positief bevonden.<\/p>\n

Nog moeilijker<\/h2>\n

Genbewerking zal nog moeilijker te detecteren zijn dan gentherapie\u00ebn. Daarbij kunnen kleine veranderingen in de genen worden aangebracht om een gewenst effect te bereiken. Die aanpassingen aan de genen kan ook beperkt worden tot bepaalde weefsels zoals spieren. Die zie je zeker niet terug in bloedmonsters.
\nIn theorie zouden onverwachte veranderingen bij een atleet duidelijk moeten worden uit het in 2009 ge\u00efntroduceerde biologische paspoort<\/a>, zelfs als de ‘doping’ zelf niet kan worden aangetoond, maar ongetwijfeld is daar een mouw aan te passen voor de valsspeler en zijn\/haar medische hulpjes.<\/p>\n

Bron: New Scientist<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De wereldantidopingorganisatie Wada heeft genbewerking op de lijst van verboden ‘middelen’ gezet. Hoe de Wada die ban denkt te handhaven is onduidelijk. Lees verder →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114,147,33],"tags":[5112,5747,5748,5683],"class_list":["post-8773","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-biologie","category-genetica","category-sport","tag-crisprcas9","tag-dopng","tag-genbewerking","tag-wada"],"yoast_head":"\nWada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar - Geleerd uitschot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"De wereldantidopingorganisatie Wada heeft genbewerking op de lijst van verboden 'middelen' gezet. Hoe de Wada die ban denkt te handhaven is onduidelijk.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar - Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De wereldantidopingorganisatie Wada heeft genbewerking op de lijst van verboden 'middelen' gezet. Hoe de Wada die ban denkt te handhaven is onduidelijk.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Geleerd uitschot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-10-11T21:10:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/synbio.arnoschrauwers.nl\/wp-content\/uploads\/vetsport.png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"arno s\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"arno s\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"arno s\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"headline\":\"Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar\",\"datePublished\":\"2017-10-11T21:10:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/\"},\"wordCount\":362,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/synbio.arnoschrauwers.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/vetsport.png\",\"keywords\":[\"CRISPR\\\/Cas9\",\"dopng\",\"genbewerking\",\"Wada\"],\"articleSection\":[\"biologie\",\"genetica\",\"sport\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/\",\"name\":\"Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar - Geleerd uitschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/synbio.arnoschrauwers.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/vetsport.png\",\"datePublished\":\"2017-10-11T21:10:38+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\"},\"description\":\"De wereldantidopingorganisatie Wada heeft genbewerking op de lijst van verboden 'middelen' gezet. Hoe de Wada die ban denkt te handhaven is onduidelijk.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/synbio.arnoschrauwers.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/vetsport.png\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/synbio.arnoschrauwers.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/vetsport.png\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/11\\\/10\\\/2017\\\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/\",\"name\":\"Geleerd uitschot\",\"description\":\"Over wetenschap en ander vermaak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\\\/weblog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2\",\"name\":\"arno s\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"arno s\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.arnoschrauwers.nl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar - Geleerd uitschot","description":"De wereldantidopingorganisatie Wada heeft genbewerking op de lijst van verboden 'middelen' gezet. Hoe de Wada die ban denkt te handhaven is onduidelijk.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar - Geleerd uitschot","og_description":"De wereldantidopingorganisatie Wada heeft genbewerking op de lijst van verboden 'middelen' gezet. Hoe de Wada die ban denkt te handhaven is onduidelijk.","og_url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/","og_site_name":"Geleerd uitschot","article_published_time":"2017-10-11T21:10:38+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/synbio.arnoschrauwers.nl\/wp-content\/uploads\/vetsport.png","type":"","width":"","height":""}],"author":"arno s","twitter_misc":{"Geschreven door":"arno s","Geschatte leestijd":"2 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/"},"author":{"name":"arno s","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"headline":"Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar","datePublished":"2017-10-11T21:10:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/"},"wordCount":362,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/synbio.arnoschrauwers.nl\/wp-content\/uploads\/vetsport.png","keywords":["CRISPR\/Cas9","dopng","genbewerking","Wada"],"articleSection":["biologie","genetica","sport"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/","name":"Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar - Geleerd uitschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/synbio.arnoschrauwers.nl\/wp-content\/uploads\/vetsport.png","datePublished":"2017-10-11T21:10:38+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2"},"description":"De wereldantidopingorganisatie Wada heeft genbewerking op de lijst van verboden 'middelen' gezet. Hoe de Wada die ban denkt te handhaven is onduidelijk.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/#primaryimage","url":"http:\/\/synbio.arnoschrauwers.nl\/wp-content\/uploads\/vetsport.png","contentUrl":"http:\/\/synbio.arnoschrauwers.nl\/wp-content\/uploads\/vetsport.png"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/11\/10\/2017\/wada-verbiedt-genbewerking-sport-vanaf-volgend-jaar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#website","url":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/","name":"Geleerd uitschot","description":"Over wetenschap en ander vermaak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/#\/schema\/person\/8c74e34597e3e2a46ff9b2fb8483fde2","name":"arno s","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bb84bca689a0564d3856b4db510b1c81bd818da9cf10a0ca85a6a84687de5ad3?s=96&d=blank&r=g","caption":"arno s"},"sameAs":["http:\/\/www.arnoschrauwers.nl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8773"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8774,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8773\/revisions\/8774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arnoschrauwers.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}