Problemen met (drink)watervoorziening wereldwijd in 2023, hoe donkerder rood hoe erger (afb: Water Resources Vulnerability Monitor)

De wereld is voorbij een watercrisis en bevindt zich nu in een staat van wereldwijd waterbankroet, zo blijkt uit een nieuw rapport dat dinsdag is gepubliceerd door VN-onderzoekers. Al decennialang waarschuwden wetenschappers, beleidsmakers en de media voor een wereldwijde watercrisis, maar daar is volgens de VN-onderzoekers weinig mee gedaan. Wat zich nu echter in veel regio’s aftekent, is een aanhoudend tekort, waardoor watersystemen niet langer realistisch kunnen terugkeren naar hun oude niveau.
“Voor een groot deel van de wereld is ‘normaal’ verdwenen”, aldus Kaveh Madani, directeur van het VN-instituut voor water, milieu en gezondheid. “Dit is niet bedoeld om de hoop te doden, maar om actie te stimuleren en een eerlijke erkenning van het huidige falen te bewerkstelligen, om zo de toekomst te beschermen en mogelijk te maken”, zei hij dinsdag tijdens een persconferentie in New York.
Madani benadrukte dat de bevindingen niet wijzen op een wereldwijd falen, maar dat er voldoende failliete of bijna failliete systemen zijn, die met elkaar verbonden zijn door handel, migratie en geopolitieke afhankelijkheden, waardoor het mondiale risicolandschap fundamenteel is veranderd. De lasten komen onevenredig zwaar terecht bij kleine boeren, inheemse volkeren, stedelijke bewoners met een laag inkomen en vrouwen en jongeren, terwijl de voordelen van overmatig gebruik vaak ten goede komen aan machtigere (lees: rijkere; as) actoren.
Het rapport introduceert waterbankroet als een toestand die wordt gekenmerkt door zowel insolventie (in dit geval onvermogen of onwillendheid) als onomkeerbaarheid. Insolventie verwijst naar het onttrekken en vervuilen van water dat de hernieuwbare aanvoer en de veilige uitputtingslimieten overschrijdt.
Onomkeerbaarheid verwijst naar de schade aan belangrijke onderdelen van het natuurlijke waterkapitaal, zoals draslanden en meren, waardoor herstel van het systeem naar de oorspronkelijke staat onmogelijk wordt.
Volgens Madani is er nog hoop op herstel. “Dit is het begin van een gestructureerd herstelplan: je stopt de bloeding, beschermt essentiële diensten, herstructureert onhoudbare vorderingen en investeert in wederopbouw.”

Uitputten

Volgens het onderzoek put de wereld haar natuurlijke waterreserves in hoog tempo uit. Meer dan de helft van de grote meren ter wereld is sinds begin jaren negentig gekrompen, terwijl ongeveer 35% van de natuurlijke draslanden sinds 1970 verloren is gegaan. De tol die de mens daarvoor betaald is nu al aanzienlijk.
Bijna driekwart van de wereldbevolking woont in landen die als wateronzeker of ernstig wateronzeker worden geclassificeerd. Ongeveer vier miljard mensen hebben minstens één maand per jaar te maken met ernstig watertekort, terwijl de gevolgen van droogte naar schatting bijna 300 miljard euro per jaar kosten. Madani: “Als we deze problemen blijven behandelen als tijdelijke ‘crises’ met kortetermijnoplossingen, zullen we de ecologische schade alleen maar verergeren en sociale conflicten aanwakkeren.”
Het rapport pleit voor een overgang van crisisbeheersing naar bankroetbeheer, gebaseerd op eerlijkheid over de onomkeerbaarheid van de verliezen, bescherming van de resterende watervoorraden en beleid dat aansluit bij de hydrologische realiteit in plaats van bij normen uit het verleden.

Bron: der Spiegel