Het vreemde stof water blijft verbazen

Geplaatst op door
Beantwoorden

Opengewerkte ijsreuzen Uranus en Neptunus

Opengewerkte ijsreuzen (afb: WikiMedia Commons)

Water is maar een heel eenvoudig molecuul met twee waterstofatomen en een zuurstofatoom: H2O.
Bij extreme druk en temperatuur wordt water superionisch; een vaste stof die zich gedeeltelijk als een vloeistof gedraagt ​​en elektriciteit geleidt. Het idee is dat deze op aarde ongebruikelijke vorm de magneetvelden van Uranus en Neptunus beïnvloedt en mogelijk de meest voorkomende vorm van water in ons zonnestelsel is. Nieuwe, zeer nauwkeurige experimenten tonen aan dat de atoomstructuur veel complexer is dan verwacht, met verschillende kristalpatronen in plaats van één kristalstructuur. Deze ontdekking herschrijft modellen van ijsplaneten, stellen de onderzoekers. Lees verder →

“Redt de Wikipedia van de piraterij van de grote taalmodellen”

Geplaatst op door
Beantwoorden

Dariusz Jemielniak

Dariusz Jemielniak (afb: WikiMedia Commons)

Wetenschappers hebben altijd wat neergekeken op de Wikipedia, de wereldwijde webencyclopedie die door zijn gebruikers wordt bijgehouden. Dat is volgens hoogleraar bedrijfskunde Dariusz Jemielniak in Nature niet terecht, want die ‘allemansencyclopedie’ doet niet of nauwelijks onder voor de alomgeprezen Encyclopaedia Britannica.
Nu dreigt er ontmanteling door praterij van grote taalmodellen op de in dat webboek opgeslagen kennis. Die grote taalmodellen met ChatGPT als bekendste lepelen de kennis uit de WikiPedia’s op zonder daar ooit een bijdrage aan geleverd te hebben en spuiten die weer uit zonder vermelding van de bron. Een ondergang dreigt, stelt Jemielniak. Hij roept de wetenschappers op de wereldwijd meest geraadpleegde encyclopedie te redden. Lees verder →

Met een nieuw FAS-gen maakt een gist palmolievetzuren

Geplaatst op door
Beantwoorden

Palmolievervanger?

Daar vetzuursynthase (FAS) te veranderen kunnen gisten palmolievetzuren aanmaken (afb: Martin Grininger et al./Nature Chemical Biology)

Palm– of kokosolie wordt veel gebruikt: voor wasmiddelen, mascara of chocola. Palmolieplantages en in mindere mate plantage met kojospalmen zijn echter slecht voor natuur en klimaat, aangezien veel van die plantages regenwoud verdringen. Nu hebben onderzoekers rond Martin Grininger van de Goethuniversiteit een mogelijke oplossing voor dat probleem gevonden: laat een gist de vetzuren maken die in palm- en/of kokosolie zitten. Dat scheelt een hoop natuur (met alle gevolgen van dien) al moet er nog wel het een en ander aan gesleuteld worden om die mogelijke oplossing in de praktijk te brengen. Lees verder →

Groenlandse haai heeft nauwelijks last van veroudering netvlies, al is ie 400 jaar

Geplaatst op door
Beantwoorden

Groenlandse haai

Groenlandse haaien kunnen heel oud worden, tot wel meer dan 400 jaar


De Groenlandse haai is een op-merkelijk beest dat zo’n vierhon-derd jaar oud zou kunnen worden en tot op grote diepte, tot zo’n 3000 m (de WikiPedia houdt het op 2200 m), in de nog koele wateren rond de Noordpool leeft. Op die diepte is het vrij duister en je zou verwachten dat die haaiensoort zijn ogen in iedergeval grotendeels kwijt zou raken. Dat is allesbehalve het geval, zagen onderzoek-sters rond Dorota Skowronska-Krawczyk van de universiteit van Californië in Irvine (UCI), door de ogen van een Groenlandse haai te bekijken. Je vraagt je dan af wat er met de rest van het 150 jaar oude beest is gebeurd. Lees verder →

Onderzoekers zouden weten hoe hersens herinneringen vastleggen

Geplaatst op door
Beantwoorden

Onze hersens moeten in staat zijn om de inhoud van een herinnering te koppelen aan de omstandigheden waarin die plaatsvond. Onderzoekers in Bonn zouden nu ontdekt hebben hoe het menselijk brein twee verschillende groepen neuronen gebruikt om inhoud en context afzonderlijk op te slaan. Deze groepen zenuwcellen werken op een gecoördineerde manier samen om herinneringen te vormen. Lees verder →

Er zou nog een natuurkracht zijn: zoek het in de atoomkern

Geplaatst op door
Beantwoorden
Bosonen brengen krachten over

Bosonen brengen de fundamentele krachten over (afb: WikiMedia Commons)

Aangezien met de huidige kennis over de natuurkrachten bepaalde zaken niet zijn te verklaren, overwegen theoretisch natuurkundigen al langer de mogelijkheid dat er een vijfde natuurkracht bestaat die nog niet te meten zou zijn. Een groep theoretisch natuurkundigen stelt nu voor om ernaar te zoeken in het hart van atomen: de kernen. Lees verder →

Verpakkingen vormen een gigantisch probleem dat oplossing verdient

Geplaatst op door
Beantwoorden
Verpakkingsafval

Verpakkingsafval:…gerecycleerd? (afb: arno schrauwers)

Als ik(=as) in mijn vuilniszak kijk dan schat ik dat het overgrote deel van wat ik weggooi verpakkingsmate-riaal is en dat aandeel wordt steeds groter. Nu wordt dat afvalpro-bleem nog ‘opge-lost’ door de burgers samen met de overheid. Mijn idee is dat de verantwoording moet worden gelegd waar die ligt: bij de producent en wederverkoper. Die bedrijven worden verantwoordelijk voor het kringlopen van verpakkingsmateriaal, dunkt me.
Ik lijk niet de enige te zijn die de oplossing in die richting zoekt. De Fransman Alexis Dhellemmes, oprichter van Avril (een merk voor biologische cosmetica), stelt dat verpakkingen een strategisch instrument zijn geworden. Er moet iets, vindt hij, gedaan worden aan oververpakking vermijden. Navullen zou de norm moeten worden. Dat lijkt me niet, want dat geeft ook afval. Hergebruik moet de norm worden. Lees verder →

Veel onverdachte chemicaliën slecht voor onze darmflora

Geplaatst op door
Beantwoorden

Invloed van 1076 veelgebruiktechemicaliën op  22n darmbacteriën (afb: Kiran Patl et al./Nature Microbiology)

Een grootschalig onderzoek heeft aangetoond dat tientallen veelgebruikte chemicaliën onze darmflora kunnen aantasten. Van veel van deze stoffen, die voorkomen in bestrijdingsmi-ddelen en alle-daagse industriële producten, werd nooit gedacht dat ze zelfs invloed zouden hebben op levende organismen. Wanneer darmbacteriën door deze chemicaliën worden belast, kunnen sommige ook resistent worden tegen antibiotica, stellen de onderzoeksters. De wereld zit ingewikkelder in elkaar dan we denken. Lees verder →

Ki zou niet zoveel gegevens hoeven verstouwen om iets te kunnen

Geplaatst op door
Beantwoorden

Nick Bronner

Mick Bronner (afb: Johns Hokinsuniv.)

Een van de oorzaken van de grote energiehonger (heb ik=as altijd begrepen) van kunstmatige intelligentie is dat het systeem past ‘geleerd’ wordt na het doorploegen van idioot veel gegevens. Volgens nieuw onderzoek zou dat helemaal niet nodig zijn. De onderzoekers ontwierpen ki-systemen die meer op biologische hersenen (zouden) lijken (of althans hoe wij mensen ons voorstellen dat onze hersens werken) en sommige modellen zouden een hersenachtige activiteit vertonen zonder enige ‘opleiding’. Dat zou een oplossing kunnen zijn voor de idiote energieverspilling die kleeft aan ki-systemen. Lees verder →

Een slaappil lijkt te werken om ‘Alzheimer-eiwitten’ af te breken

Geplaatst op door
Beantwoorden
Middagdutje

Tijdens je slaap wordt de rotzooi in je hersens opgeruimd, maar dat werkt, schijnt het, alleen ’s nachts (afb: Futura-Siences)

En weer lijkt een onderzoeksgroep rond Brendan Lucey van de universiteit van Washington in St. Louis iets gevonden te hebben in de strijd tegen Alzheimer: een slaappil. Hun onderzoek zou hebben uitgewezen dat het veelgebruikte slaapmiddel suvorexant mogelijk gunstige effecten zou kunnen hebben op deze hersenziekte. Deze ontdekking zou nieuwe mogelijkheden openen om de voortgang van Alzheimer te vertragen (niet te genezen; as). Lees verder →