
Verpakkingsafval:…gerecycleerd? (afb: arno schrauwers)
Verpakkingsmateriaal is een groot (afval)probleem. De fik er in, maar is dat een oplossing? Niet echt. Maak het biologisch afbreekbaar. Dat zit nog, stellen Martin Zaki en Alessandra Sutti van de Deakinuniversiteit (Aus) op het discussiepplatform the Conversation. Biologische afbreekbaarheid is geen simpele ja-/nee-eigenschap, zeggen ze. Die kent vele nuances, die meetbaar zijn. Gebruik liever herbruikbare producten. Een groen toekomst is een kringlooptoekomst (zegt as)…
Biologisch afbreekbaar. Tja, ik(=as) herinner me nog het verhaal van de wortels die jaren na weggegooid te zijn vrijwel intact uit de ‘puinhoop’ konden worden teruggevonden..Biologische afbraak is een complex proces. Microben en moleculen in een omgeving zoals de bodem vallen een materiaal aan en verteren het, net zoals voedsel in onze darmen wordt afgebroken. Daar komt bij dat we eigenlijk helemaal geen afval meer zouden moeten produceren, voeg ik daaraan toe; ook geen biologisch afbreekbaar afval.
Dat afvalproces wordt door tal van factoren beïnvloed: door temperaturen, zonlicht, zuurstof, vocht, micro-organismen en nog zo wat. Neem bijvoorbeeld polymelkzuur (PLA), een biologisch afbreekbaar materiaal dat over het algemeen wordt beschouwd als een minder schadelijk alternatief voor gangbare kunststoffen (zoals polyetheenterftalaat, PET). PLA kan effectief biologisch afbreken in een industrieel composteersysteem. Bij temperaturen boven de 60°C en gereguleerde vochtigheid, zuurstof en microbiële activiteit kunnen microben PLA in slechts enkele dagen omzetten in kooldioxide, water en biomassa. Dat levert dus het broeikasgas kooldioxide op. Moet je dat willen?
Onder andere omstandigheden is het verhaal anders. Als PLA op een stortplaats terechtkomt, kan de afbraak traag verlopen omdat er te weinig zuurstof is. In rivieren of zeeomgevingen kan het jarenlang blijven bestaan en dienen als een soort vlot voor invasieve soorten. In uw compostbak of wormenbak kan het binnen enkele maanden verdwijnen.
Er zijn veel manieren om biologische afbreekbaarheid te meten, schrijft het tweetal. Een veelgebruikte reeks proeven, de OECD 301-test van de organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling OESO, beoordeelt de snelle biologische afbreekbaarheid in verschillende omgevingen als het vermogen van een materiaal om onder gecontroleerde omstandigheden binnen 28 dagen voor ongeveer 60% biologisch af te breken.
Normen zoals EN 13432, die in Europa worden gebruikt, beoordelen of verpakkingen succesvol kunnen worden afgebroken in industriële composteerinstallaties.
Om aan de norm te voldoen, moet ten minste 90% van het materiaal binnen zes maanden biologisch afbreken tot kooldioxide, water en biomassa. Deze tests omvatten doorgaans verhoogde temperaturen, gecontroleerde beluchting en vochtigheid.
Herbruikbaar
Dat betekent dat die ‘biologisch afbreekbare’ spullen niet op je composthoop uiteenvallen. Je zou daar wel wat aan kunnen doen stelt het tweetal door die biologische afbreekbare dingen in te leveren bij bedrijven die daarmee werken (zoals café’s), maar waarom zou je biologisch afbreekbare bekers gebruiken vragen (ook) de twee? Uiteindelijk blijft een herbruikbare, wasbare beker de meest duurzame optie. Biologisch afbreekbare materialen bieden duidelijke voordelen ten opzichte van zeer persistente materialen, maar de term ‘biologisch afbreekbaar’ moet niet worden verward met milieuvriendelijk, stellen Zaki en Sutti.
Bron: phys.org