Het kapitalisme zit een gezond klimaatbeleid in de weg (opinie)

Blauwe eendjes

Ook goed voor de ‘economie’….

Hoera. Eindelijk wordt het kapitalisme weer eens ter discussie gesteld en dat nog wel in het Handelsblad, altijd een ferme aanhanger van die ideologie geweest “Eerst verdienen aan afbraak, dan aan reparatie van het kapitalisme”; slechte kop bij een kritisch artikel). Het kapitalisme is de voornaamste oorzaak van de door de mens veroorzaakte klimaatverandering. Het is mijns inziens onmogelijk die verandering binnen de (voor mensen noodzakelijke) perken te houden, zonder drastisch in dat systeem in te grijpen.

Ik ben al mijn hele computerleven een groot ‘aanhanger’ geweest van de computers van Apple. In het openbaar stelt het bedrijf zich uiterst sociaal op en zegt te streven naar een klimaatneutraliteit, maar bij dat mooie imago kun je heel veel kanttekeningen plaatsen. De laatste keren dat ik een nieuwe computer kocht werd mijn geweten  steeds zwaarder belast. Apple is gewoon een plat kapitalistisch bedrijf dat alles op winst heeft gezet en daarmee van een nichebedrijf een van de grootste bedrijven ter wereld geworden is.

Tot een aantal jaren geleden kon je nog Apple-computers kopen (MacBooks) waarvan je onderdelen kon vervangen en je die rekentuigen langer kon gebruiken, maar in de nieuwste computers is dat (voor een leek) nagenoeg onmogelijk geworden. Apple vernieuwt voortdurend zijn besturingssysteem, waardoor, anders dan bij Windows van Microsoft, oudere computers in de praktijk onbruikbaar of althans minder bruikbaar worden (worden niet meer ‘onderhouden’, heet zoiets). Alles ter meerdere eer en glorie van de winst. De laatste jaren zijn de harde schijven van de MacBooks niet meegegroeid, zodat die al gauw vol zitten met die gigantisch grote programma’s en bestanden. Tja, want Apple heeft zijn ‘wolk’ (die het ‘cloud’ noemt) waar het bedrijf geld mee verdient. Al die oude apparaten werkten nog toen ze werden ‘afgeserveerd’. Bij de  Apple-telefoons is het nog veel erger.

Apple is lang niet het enige bedrijf dat zich veel mooier voordoet dan het is. Wat hebben de oliemaatschappijen in die jaren gedaan? Ooit in de jaren van het neoliberalisme, waar zelfs PvdA-er Wim Kok (de man die zijn partij verloste van haar ideologische veren) zich aan overgaf, werd het sprookje uitgevent dat de markt beter was in het oplossen van maatschappelijke behoeften (oid) dan de overheid. Dat waren ook de jaren van grote (overheids)investeringen in de milieu- en klimaatramp Schiphol.

Die miljarden waren goed voor de economie, hield Kok vol. Ja, voor miljarden blauwe eendjes kopen is ook goed voor de economie in de (s)malle definitie die de ‘sociaal-democraat’ voor het begrip ‘economie’ hanteerde en die nog steeds gangbaar is.  De markt zorgt inderdaad goed, maar vooral voor zichzelf. Kijk naar de overheid die op de golven van het neoliberalisme veel overheidsbedrijven- zoals energiebedrijven, de NS en de Postbank – de markt op dreef, met als gevolg dat de overheid haar greep op die cruciale sectoren volledig verloor. Allemaal ontwikkelingen die de klimaatverandering in de hand hebben gewerkt.

Al meer dan dertig jaar weten we dat de mens het klimaat voor zichzelf verpest (de aarde heeft daar zelf echt geen last van), maar wat hebben we, wat heeft het kapitalisme al die jaren gedaan? Alles om de situatie nog erger te maken. Als ik het over de mens heb, heb ik het over , vooral, de westerse mens die op schandalig grote voet leeft, gestimuleerd door het kapitalisme. Het systeem moet op de schop.

as

Rook van natuurbranden koelt meer dan aangenomen

Gerooid regenwoud

Rook van natuurbranden absorbeert veel minder energie (= warmte) dan volgens klimaatmodellen aangenomen..

Het lijkt er op dat natuurbranden ook een afkoelend effect hebben op het klimaat. De rook die daarbij ontstaat zou, volgens onderzoekers, voor meer afkoeling zorgen in de atmosfeer dan door klimaatmodellen in het algemeen wordt aangenomen. De onderzoekers gebruikten eigen en andermans waarnemingen en vergeleken die met uitkomsten van verschillende klimaatmodellen. Lees verder

Gaat VK kolenmijn openen?

Kolenmijnbedrijf Cumbria

Bericht op de webstek van het bedrijf (afb: WCM)

De Britse regering heeft besloten niet in te grijpen bij de ontwikkeling van een nieuwe kolenmijn in Whitehaven in Noord-Engeland. De districtsraad van Cumbria heeft plannen van West Cumbrian Mining goedgekeurd voor de aanleg van de kolenmijn. Milieuorganisaties en ook een enkel parlementslid zijn verbijsterd over het besluit van de regering niet in te grijpen.

Lees verder

Trump trapt wild om zich heen: na mij de zondvloed!

Trump tekent 'kolendecreet' bij de EPA

Trump tekent ‘kolendecreet’ bij de EPA onder applaus van mijnwerkers (afb: der Spiegel)

Alsof hij nog niet genoeg naar de gallemiezen heeft geholpen slaat vertrekkend president van de VS Donald Trump nog eens woest om zich heen, als een verwend kind dat zijn speelgoed wordt afgenomen. Vlak voor zijn aftreden verbiedt hij  per decreet (in wat de Amerikanen volkomen ten onrechte beschouwen als beste democratie van de wereld) het gebruik van Chinese betaaltoepassingen zoals WeChatPay en Alipay, geeft gratie aan oorlogsmisdadigers en probeert het milieu nog meer schade toe te brengen door beperkingen bij het zoeken en winnen van olie en gas te verminderen en het verzachten van milieueisen. Trump heeft het in zijn eentje zelfs voor elkaar gekregen de Amerikaanse democratie in gevaar te brengen met zijn dictatoriale en obstinate gedrag. Lees verder

Tientallen landen lopen achter op klimaatschema

Aardthermometer

De door CAT verwachte stijging van de gemiddelde aardtemperatuur eind deze eeuw (afb: CAT)

Al weer ruim vijf jaar geleden hebben vrijwel alle landen in de wereld een klimaatovereenkomst getekend met als doel de aardopwarming niet boven de 2°C te laten komen (liefst onder de 1,5°C te houden, zelfs). Tientallen landen in de wereld lopen hopeloos achter bij hun in 2015 vastgelegde klimaatambities. Volgens sommige deskundigen, waaronder het IIASA in Wenen waren die in Parijs gemaakte afspraken al niet voldoende om de doelstellingen te realiseren. Meer dan de helft van de landen heeft nog geen nieuwe ambitieuzere plannen ingediend om het beoogde doel alsnog te halen. Dat hadden ze voor eind 2020 moeten doen. Lees verder

Met nog een dag te gaan: 2020 warmste jaar ooit gemeten

aardopwarming 2020

De gemiddelde aardtemperatuur blijft maar stijgen… (afb: WMO)

In ieder geval in de lage landen en in Frankrijk is 2020 het warmste jaar. 2020 zou dat trotse record moeten delen met 2014. In Nederland was de gemiddelde temperatuur 11,7°C tegen 10,2°C normaal. In België is 2020 zelfs hoogstwaarschijnlijk het warmste geworden ooit gemeten met een gemiddelde temperatuur van 12,1°C (tegen 11,9°C in 2014 en 2018). In Frankrijk was het gemiddelde zelfs 14°C. De tien warmste jaren hebben daar allemaal in deze eeuw plaatsgevonden. Volgens de Franse klimatoloog Jean Jouzel zal die recordrace voorlopig niet stoppen.
Lees verder

We dreigen een gevaarlijke klimaatdrempel te overschrijden

AardopwarmingEr zit nauwelijks schot in de maatregelen die de aardopwarming binnen de perken moet houden. Volgens onderzoekers dreigen we (dwz de wereld) ergens tussen 2027 en 2042 een gevaarlijk klimaatdrempel te overschrijden. Tot nu toe werd aangenomen door het VN-klimaatform dat die tussen nu en 2052 zou liggen.  De onderzoekers van de Canadese McGill-universiteit zouden betere methodes gebruikt hebben om onze klimaatsituatie in te schatten. Lees verder

IJsvrije Alpen is niets nieuws

Vindplaats van Ötzi

Hier werd de ‘ijsman’ Ötzi gevonden (afb: WikiMedia Commons)

Het sneeuw en ijs in de Alpen (en andere hooggebergtes) is als een klimaatarchief. Onderzoekers hebben in de oostelijke Alpen, in de buurt waar ooit ‘ijsman’ Ötzi onder de ijslaag vandaan kwam,  vastgesteld dat het ijs in een boorkern zo’n 5900 jaar overspande. Daarvoor zou die top ijsvrij zijn geweest. Pas in Ötzi’s tijd nam de sneeuw er weer toe. Nu kunnen de Alpen op sommige plaatsen in een paar decennia weer ijsvrij zijn. Lees verder

GreenPeace moet bakzeil halen in zaak over steun KLM

Vliegtuigen en broeikasgas

De luchtvaart is een aanzienlijke bron van broeikasgassen (afb: ICCT)

Greenpeace heeft het kort geding verloren  dat de organisatie tegen de Nederlandse staat had aangespannen om klimaateisen te stellen aan de miljardensteun voor de KLM. De rechtbank in Den Haag wijst het beroep af verwijzend naar internationale klimaatverdragen. Tot nu toe heeft de luchtvaartsector zich geheel kunnen onttrekken aan alle klimaatmaatregelen. Lees verder

Alles elektrisch zadelt ons op met lithiumprobleem

Elektrische auto

De elektrische auto is geen oplossing voor het klimaatprobleem

Overheden en bedrijven doen net of elektrische voertuigen een (deel)oplossing zijn voor het klimaatprobleem, maar dat is, om het vriendelijk te zeggen, een grote misvatting. Auto’s zijn energetisch armoedige uitvindingen die een hoop ruimte vreten en veel slachtoffers maken. Je hebt veel materiaal nodig om, door de bank genomen een mens te vervoeren (1,16 persoon is de gemiddelde bezetting van zo’n 1000 kg voertuig). Voor E-auto’s heb je ook accu’s nodig. Die heb je ook nodig voor een duurzaam stroomnet dat drijft op wind- en zonne-energie. De huidige accu’s zijn lithiumaccu’s. Dat gaat een heel erg groot probleem worden. Een (deel)oplossing zou automobiliteit terug te dringen…
Lees verder