Wat maakt ons mens? Ons DNA (?)

Chimpanseemannetje Titan

Titan, een chimpanseemannetje (foto: Ian Gilby)

Mensen hebben zich lang zo bijzonder gevonden, en nog steeds, dat ze zich een aparte status in de natuur (het leven ) hebben toegemeten. Waar dat toe kan leiden toont ons tijdsgewricht met zijn klimaatverandering en zijn grote verlies aan biodiversiteit. Toch kun je er niet om heen dat de diersoort mens heel wat meer (wan?)presteert als elke andere diersoort, ook de mensapen.  Als ons leven en onze mogelijkheden liggen opgeslagen in ons DNA, zoals nogal eens wordt beweerd, dan kan dat niet kloppen want dat lijkt heel sterk op dat van chimpansees, onze naaste ‘verwanten’. Of juist wel en dan te vinden in het ‘ongeliefde’ deel dat vroeger troep-DNA werd genoemd (maar dat allerminst is)? Lees verder

Geen Nobelprijs voor ontwikkeling coronavaccin wel voor ‘groenere’ scheikunde

Proline

Proline is een van de twintig aminozuren waarmee (natuurlijke) eiwitten worden opgebouwd (afb: WikiMedia Commons)

Scheikunde (ik heb het zelf ooit gestudeerd) is een raar vak. Bakken en braden noemden wij studenten het destijds wat oneerbiedig. Scheikundigen zijn op zoek naar methodes om nieuwe stoffen te synthetiseren, maar ook om betere methodes te vinden om die stoffen te maken, zoals ook elke kok zijn leven lang doet (m.m.) Nu hebben Benjamin List van het Max Planckinstituut en David MacMillan van Princeton de Nobelprijs voor scheikunde gekregen voor de ontwikkeling van een nieuwe route om verbindingen te maken. Daarmee zou de scheikunde een stukje groener zijn geworden. De Nobelprijs voor geneeskunde gaat niet naar de ontwikkelaars van coronavaccins en die voor natuurkunde naar drie ontwikkelaars van klimaatmodellen Lees verder

Gat in de ozonlaag groter dan Antarcitica

Ozongat 15 sep 21

Het gat op 15 september 2021 (afb: Copernicus)

We dachten dat we met het verbod van de drijfgassen, de cfk‘s, af waren van het maar groeiende gat in de ozonlaag, maar zover is het nog lang niet. Dat gat heeft de neiging boven de Zuidpool te ‘ademen’. Dat wordt groter en kleiner afhankelijk van het seizoen. Het gat is het grootst tussen midden september en midden oktober. Nu zou dat gat groter zijn dan het hele vasteland van Antarctica. Het is nu groter dan 75% van de ‘gaten’ die sedert 1979 zijn gemeten. Lees verder

In 2020 227 milieuactivisten vermoord, meer dan ooit

Ontbossing Amazonegbied

Vaak worden de bossen platgebrand om plaats te maken voor landbouwgrond (afb: Futura-Sciences)

Het vorig jaar zijn alleen al in Latijns-Amerika meer dan honderd mensen vermoord die opkwamen voor het behoud van de natuur. Mensen die strijden voor behoud van de natuur en een beter milieu worden steeds vaker het slachtoffer van hun tegenstanders. Wereldwijd roepen hulporganisaties op om milieu- en klimaatactivisten beter te beschermen. De 227 vermoorde die de organisatie Global Witness heeft geteld zou een nieuw droevig record zijn. In 2019 werden, ten minste, 212 activisten om het leven gebracht. Lees verder

En weer put de mens de aarde meer uit

Werelduitputtingsdag

We knijpen de biologische veerkracht van de aarde steeds verder uit (afb: GFN)

De wereld heeft vorig jaar enig soelaas gekregen door de coronacrisis, maar dit jaar is de aarde al op 29 juli uitgeput, waarmee we weer de verkeerde kant zijn opgegaan. Dat betekent dat de mens, vooral die in de rijke landen, het herstelvermogen van de aarde weer verder heeft uitgeput. Voor de manier waarop wij leven zouden we 1,7 aardes nodig hebben om dat op een duurzame manier te doen. De mensheid leeft al tientallen jaren op krediet en eens zal die bom barsten. Lees verder

Biljoenen coronahulp allerminst groen besteed

Coronavirus-2019

Coronasteun wereldwijd vooral gebruikt voor allesbehalve groene ontwikkelingen (afb: RIVM)

Wereldwijd zou er zo’n 17 biljoen dollar (ruim 14 biljoen euro) zijn uitgetrokken om de negatieve gevolgen van de coronacrisis te compenseren, maar het overgrote deel daarvan (90%) heeft de situatie voor het klimaat en milieu er allesbehalve beter op gemaakt, zo blijkt uit een analyse van Finance for Biodiversity en Vivid Economics. De mens blijkt vreselijk hardleers. Lees verder

Bij zeepaardjes kunnen ook mannetjes zwanger worden

Zeepaardje

Zeepaardje (afb: WikiMedia Commons)

Celdeling, eieren leggen en uitbroeden of levende jongen baren, de natuur kent verschillende manieren om een soort te doen voortbestaan. Eieren leggen en baren is normaal voorbehouden aan het vrouwelijke deel van de organismen, maar zeepaardjes en daarmee verwante zeenaalden maken daarop een uitzondering. Daar kunnen ook mannetjes nageslacht voortbrengen. Dat zou iets te maken hebben met het ontbreken van genen die nodig worden geacht voor een goedwerkend afweersysteem, zo denken onderzoeksters rond evolutiebiologe Olivia Roth van het Helmholtinstituut GEOMAR in Kiel. Ze hebben nu geld gekregen om dat uit te zoeken. Lees verder

“Kennis medicinale planten verdwijnt met talen”

Oerwoud

Het oerwoud bevat vele geheimen die alleen inheemse volkeren kennen

Over de hele wereld schijnen zo’n 7400 talen te worden gesproken, maar 30% daarvan leidt een kwijnend bestaan en dreigt uit te sterven voor het eind van deze eeuw. Met het verdwijnen van die talen verdwijnt ook kennis over medicinale kwaliteiten van planten die vaak mondeling wordt overgedragen, stellen onderzoekers. Lees verder

‘Veenbranden’ in het Poolgebied?

Siberië brandt

Veel branden in Siberië worden niet geblust (afb: phys.org)

Bosbranden zijn van alle tijden, maar het lijkt er op dat die de laatste jaren steeds vaker en steeds verwoestender huishouden, vooral ook in het Poolgebied. Die bosbranden lijken seizoensgebonden, maar het zou wel eens kunnen zijn dat de branden lange tijd ondergronds voortwoekeren als veenbranden. Sommige branden lijken te overwinteren, denken onderzoeksters van, onder meer, de Vrije Universiteit in Amsterdam. Lees verder