We zien steeds sneller minder sterretjes

Zichtbaarheid nachthemel

De waarnemingen van Globe-at-Night-deelnemers als functie van de nachthelderheid (SB) in 2014. NELM is de met het naakte oog bepaalde grootte van de zwakste ster aan het firmament op enig waarnemingsmoment (afb: Kyba et. al.)

Op basis van 50 000 waarne-mingen kwamen onderzoekers onder aanvoering van Christopher Kyba  van het aardonderzoeks-centrum in Potsdam (D) tot de conclusie dat we steeds minder sterren zien: zo’n 10% per jaar. Dat heeft alles te maken met wat inmiddels ‘lichtvervuiling’ wordt genoemd. Je hoeft er maar een nachtopname van Europa van nu voor te zien en die te vergelijken met, zeg, eentje van 2000. Dan is The Globe at Night (De aarde ’s nachts) een handige zoekplek/-toep. Lees verder

Hersencellen regelen zelf hoe ze op signalen reageren

Aangeslagen neuron

Links een aangeslagen neuron van een gezond iemand, rechts van iemad die een te lage SLK-spiegel heeft (afb: H.Beck/univ. van Bonn)

Hersens zijn geen computers die wel of niet reageren (de 1-en en de 0-en). Het blijkt dat hersencellen zelf bepalen of en in welke mate ze op inkomende signalen reageren. Onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Bonn zijn er nu achter gekomen hoe ze dat doen. Lees verder

Menselijke hersencellen in rattenhersens zorgen voor opwinding

Kweekhersentjes

Kweekorgaantjes worden verkregen uit embryoale of pluripotente stamcellen (afb: Standforduniversiteit)

Het schijnt niet netjes te zijn om hersens van mensen grondig te bestuderen, dus dan gebruiken we maar proefdieren om menselijke hersencellen in werking te bestuderen. Ratten kun je naar believen doden om hun hersens onder de ‘loep’ te leggen. Nu blijkt dat de invoeging van menselijke hersencellen in rattenhersens die beesten tot opwinding kunnen aanzetten. Wat zegt dat over de functie van menselijke hersencellen? Lees verder

Muisjes blijken extra stamceltype in hersentjes te hebben

Zijventrikel

De zijventrikel  (afb: WikiMedia Commons)

Al vele tientallen jaren woedt er een wellesnietes-discussie over de vorming van nieuwe hersencellen. Voorlopig lijkt het standpunt dat in een klein deel van de mensenhersens toch nieuwe hersencellen worden aangemaakt op de meeste aanhang te kunnen rekenen. We hoeven het dus niet helemaal te doen met de hersencellen die we bij onze geboorte hebben gekregen. Bij muisjes is inmiddels een tweede type hersenstamcel gevonden. Die schijnen iets te maken te hebben met het behoud van de smaak/geur van de muisjes. Zou dat betekenen…?  Lees verder

Hoornvlies van varkenscollageen als alternatief voor hoornvlies donor

Varkenshoornvlies

Het hoornvlies gemaakt van collageeneiwitten van varkenshuid (afb: Nature)

Wie problemen met zijnhaar hoornvlies heeft kan blind worden. Een hoornvlies van een (dode) donor is dan een mogelijke oplossing, maar hoornvlies-donoren zijn schaars en de transplantatie is lastig.  Nu hebben onderzoekers uitgaande van collageeneiwitten uit de varkenshuid een implantaat ontwikkeld dat in (kleinschalige) klinische proeven bewezen zou hebben dat patiënten met hoornvliesproblemen weer zicht kregen, soms zelfs op het oude niveau. Lees verder

Ademgeur als identificator

NeusEr worden allerlei manieren uitgeprobeerd om mensen en digitale handelingen met elkaar te koppelen zoals wachtwoorden, toegangscodes, vingerafdrukken, gezichtsherkenning en wat dies meer zij, maar ik had nog niet gehoord dat er onderzoek gedaan is/wordt naar de toepassing van ruiksensoren, waarmee je de identiteit van de ademer kan vaststellen. De kunstneus die Japanse onderzoekers hebben ontwikkeld zou al een hoge graad van betrouwbaarheid hebben. Het systeem maakt gebruik van, het kan niet missen, kunstmatige intelligentie, afdeling zelflerende systemen (waarom is me niet duidelijk). De onderzoekers denken dat voedsel- drankinname de betrouwbaarheid niet in de weg zitten. Lees verder

Dit gehoorapparaat heeft geen batterijtjes nodig

Gehoormembraan

Een gehoormembraan dat geen batterijtjes nodig heeft, maar werkt het ook in het menseijk oor? (afb: Wang et. al.)

Tegenwoordig heb je mooie gehoor-apparaatjes die keurig weggewerkt zijn in de oorschelp. Het vervelende is alleen dat die dingen batterijtjes vreten. Nu schijnen onderzoekers een materiaal ontwikkeld te hebben, een geleidend membraan, dat werkt als een gehoorapparaat, maar dat geen batterijtjes nodig heeft. Lees verder

Zenuwcellen herstellen weer in centrale stelsel van muisjes

Perifere zenuwstelsel

Het perifere (geel) en het centrale zenuwstelsel (rood)

Beschadigde zenuwcellen in het centrale zenuwstelsel herstellen nauwelijks als ze zijn beschadigd. Er wordt al jaren naar oplossingen voor dat probleem gezocht, maar tot nog toe is dé oplossing niet gevonden. Nu hebben onderzoeksters geconstateerd dat het middel finofibrate er bij muisjes voor heeft gezorgd dat beschadigde zenuwcellen in het centrale zenuwstelsel wel herstellen. Het middel is in de VS toegelaten. Lees verder

Ingenieurs zijn jaloers op de perfectie van ons netvlies

netvliesdoorsnee

Doorsnee van een netvlies

Er schijnt een theorie te zijn die de volmaakte techniek beschrijft om beeld te vangen. Die zou de efficiënte codeertheorie genoemd worden (maar dan, hoogstwaar-schijnlijk, in het Engels). De natuur heeft al een tijdje het netvlies ‘uitgedacht’.  Onderzoekers beschrijven nu dat dat ‘bedenksel’ van de natuur om uit de baaierd aan gegevens een fraai en voor de gebruiker nuttig beeld te destilleren volledig aan die ingenieurstheorie voldoet. Ze zijn er jaloers op.
Lees verder

Vrouw met aangeboren anosmie ruikt ineens maar is niet blij

NeusZe was geboren zonder reuk, maar toen ze 24 werd kreeg ze een deel van haar reukvermogen alsnog. De diagnose was aangeboren anosmie (wat gewoon betekent dat je niet kunt ruiken en dat dat gebrek in je genen huist).  Ze zou bepaalde delen van de hersens missen die verantwoordelijk zijn dat de informatie van de neuscellen wordt doorgegeven naar de daartoe aangewezen (?) delen van het brein. Dan is het natuurlijk een wonder dat die vrouw alsnog gaat ruiken. Het andere opmerkelijke aan dit voorval is dat toen ze voor het eerst dingen kon ruiken zij zich niet opgelucht voelde maar onprettig…

Bron: New Scientist