Steeds meer oorlogen en oorlogsdoden (afb: UCDP)

Volgens onderzoekers van de universiteit van Uppsala heeft het aantal conflicten tussen staten het hoogste peil bereikt sedert de tweede wereldoorlog.
Het aantal conflicten tussen staten is in 2025 sterk blijven stijgen en heeft nu het hoogste niveau sinds de tweede wereldoorlog bereikt. Tegelijkertijd registreerde het Uppsala Conflict Data Program (UCDP) van de Universiteit van Uppsala een recordaantal gewapende conflicten.
Het vorig jaar verdubbelde het aantal conflicten tussen staten voor het tweede jaar op rij, van twee in 2023 naar acht in 2025. Dit is het hoogste aantal sinds UCDP in 1946 begon met het verzamelen van gegevens. De conflicten omvatten de oorlogen tussen Rusland en Oekraïne en tussen Iran en Israël, evenals de conflicten tussen India en Pakistan en tussen Israël en Syrië.
“We zien een duidelijke toename van conflicten tussen staten. Oorlogen tussen staten waren lange tijd relatief zeldzaam, maar de ontwikkelingen van de afgelopen jaren wijzen op toegenomen internationale spanningen en veranderingen in de mondiale veiligheidsorde”, aldus analist Shawn Davies bij UCDP.
In totaal registreerde UCDP 65 conflicten waarbij staten aan één of beide zijden betrokken waren in 2025. Dit is het hoogste aantal sinds de statistieken in 1946 werden bijgehouden. Dertien van deze conflicten werden geclassificeerd als oorlogen, wat betekent dat ze in een kalenderjaar minstens 1000 gevechtsdoden eisten. Dit is het hoogste aantal sinds 1992.

Ook het aantal dodelijke slachtoffers onder zowel strijders als burgers nam in dat jaar sterk toe. In totaal kwamen in 2025 ongeveer 244 600 mensen om het leven door georganiseerd geweld. Daarmee was het het op één na bloedigste jaar sinds de genocide in Rwanda in 1994.
“Het gaat niet alleen om meer conflicten, maar ook om een ​​zeer hoog niveau van dodelijk geweld. Bovenal zien we een drastische toename van geweld gericht tegen burgers, met name in Soedan”, aldus analiste Therese Pettersson.
De oorlog tussen Rusland en Oekraïne bleef in 2025 het dodelijkste conflict ter wereld. Volgens UCDP vielen er minstens 94 700 doden, goed voor ongeveer 62% van alle oorlogsdoden wereldwijd.

Ook de oorlog tussen Israël en Hamas en de oorlog in Soedan behoorden tot de dodelijkste conflicten ter wereld in dat jaar. In Soedan nam het eenzijdige geweld tegen burgers bovendien sterk toe. Er zouden grootschalige massamoorden op burgers hebben plaatsgevonden na de verovering van de stad El Fasher in Darfur door de paramilitaire RSF.

Soedan

Petterson: “Burgers zijn tijdens de oorlog in Soedan sinds 2023 aan zeer uitgebreid geweld blootgesteld, maar de gebeurtenissen in El Fasher in 2025 springen er zelfs vanuit historisch perspectief uit. Ze zijn de belangrijkste reden waarom het aantal doden door eenzijdig geweld het hoogste niveau in meer dan 30 jaar heeft bereikt.”
De UCDP registreerde in 2025 in totaal ongeveer 76 500 doden door eenzijdig geweld, een stijging van meer dan 400% ten opzichte van het voorgaande jaar. Dit is het hoogste niveau sinds 1994.

Ondanks het toegenomen aantal conflicten waarbij staten betrokken zijn, bleef het aantal conflicten tussen niet-statelijke actoren afnemen. Conflicten tussen niet-statelijke groeperingen, zoals drugskartels in Mexico, veroorzaakten in 2025 in totaal ongeveer 14 500 doden, het laagste aantal sinds 2013 (maar nog steeds absurd veel; as).

Meer informatie