Zouden bij mens en andere zoogdieren de ledematen ook weer aangroeien als je ter plekke van de verwonding het zuurstofgehalte verlaagde? (afb: Can Aztekin et al./Science)
Sommige dieren, zoals salamanders, watersalamanders, octopussen of krabben, kunnen een afgehakt ledemaat binnen enkele weken of maanden weer laten teruggroeien, maar zoogdieren kunnen dat maar in beperkte mate. Dat schijnt te maken te hebben met het aanmaken van eiwitten die zorgen dat op de verwonde plek het zuurstofgehalte wordt verlaagd, anders dan bij zoogdieren. Onderzoekers zien al weer mogelijkheden. Vraag is natuurlijk waardoor dat verschil gaandeweg de evolutie is ontstaan.
De onderzoekers, van, onder meer, de universiteit van Cambridge (VK) en van, onder meer, het Max Planck Instituut voor celbiologie, bestudeerden de micro-omgeving van herstellend weefsel in vivo. Ze ontdekten dat bij salamanders het beschadigde gebied direct na een verwonding of amputatie tijdelijk zuurstofarm wordt. Daardoor wordt de celdeling geactiveerd. Dat zorgde voor weefselherstel. Als de verwonde plek van zuurstof werd voorzien dan stopte dat herstel.
Dieren die dat vermogen niet hebben zoals mensen en muisjes, hebben na verwonding op die plaats een zuurstofrijke omgeving. Die zorgt voor een snel vezelig herstel met vooral bindweefsel ten koste van een herstel met de oorspronkelijke celsoorten.
In dat herstelmechanisme van de salamanders e.d. spelen bepaalde eiwitten, met name HIF-1A, een belangrijke rol. Die zorgen voor een laag zuurstofgehalte ter plaatse van de verwonding.
Ook bij mensen?
Het bleek in celkweken van huidweefsel dat het verlagen van het zuurstofgehalte een minder vezelig weefsel opleverde. Het ontrafelen van dit mechanisme opent perspectieven in de regeneratieve geneeskunde, denken de onderzoekers. Door het zuurstofniveau in beschadigd menselijk weefsel tijdelijk te veranderen, zou het mogelijk moeten worden om slapende celherstelprogramma’s te reactiveren.
Of dat ook zo is zal nog moeten worden uitgezocht. Uiteraard vraag je je (ik=as in ieder geval) af hoe het komt dat dat weefselherstel bij zoogdieren zo ‘klungelig’ in elkaar steekt. Zou het niet kunnen dat de vezelige ‘oplossing’ voor zoogdieren beter werkt dat de zuurstofarme ‘oplossing’ (wie het weet mag het zeggen)?
Maar ja, ik zie toch niet zo gauw een nieuwe arm aan een mens groeien als de oude, door wat dan ook, is verdwenen. Bovendien moet ook opgemerkt worden dat het verdwenen ledemaat bij de salamanders e.d. niet helemaal hetzelfde is als het oorspronkelijke. Dus?
Bron: Futura-Sciences