Vet(cellen) doe(t/n) niet alleen slechte dingen

Als je dacht dat lichaamsvet slechts een opslagplaats voor overtollige calorieën is, dan heb je het mis, stellen onderzoeksters. Onderzoek zou hebben uitgewezen dat het een belangrijke rol speelt in onze gezondheid, maar op een complexe manier. Dat lichaamsvet zou onze botten gezond houden, heeft invloed op onze stemming en nu lijkt het er op dat het ook de bloeddruk en de afweer reguleert.
Je hebt wit vet, dat energie opslaat en hormonen vrijgeeft die de stofwisseling beïnvloeden, bruin vet, dat warmte genereert, en beige vet, dat zich ergens daartussenin bevindt en onder bepaalde omstandigheden warmteproductie activeert. Ook de locatie belangrijk. Zo is vet onder de huid over het algemeen minder schadelijk, terwijl vet diep in de buik – bekend als visceraal vet – sterk verband houdt met ontstekingen, suiker type 2 en hart- en vaatziekten.
Recent onderzoek vult dit beeld verder aan en suggereert dat vet, of vetweefsel, actief helpt bij het reguleren van de bloeddruk en het coördineren van afweerreacties op belangrijke locaties.
In een van de studies brachten Jutta Jalkanen van het Karolinska-universiteitsziekenhuis in Stockholm en haar collega’s de celarchitectuur van visceraal vet in kaart op verschillende locaties in de buik.
Ze ontdekten dat vet, dat zich rond de dikke darm wikkelt, ongewoon rijk is aan afweercellen, evenals gespecialiseerde vetcellen die ontstekingseiwitten produceren die verband houden met de afweeractivering. Ook toonden ze aan dat microbiële producten afkomstig uit de darm deze vetcellen ertoe aanzetten om nabijgelegen afweercellen te activeren.

Jalkanen: “Ons werk laat zien dat vetreserves gespecialiseerd lijken te zijn afhankelijk van hun locatie en dat de depots die zich direct naast de darm bevinden, bijzonder goed aangepast lijken te zijn aan de wisselwerking met het afweersysteem.” Hoewel de studie mensen met vetzucht betrof, vermoedt zij dat dat vet vergelijkbare kernfuncties vervult bij mensen van alle lichaamsgewichten, aangezien iedereen wat vet rond de darmen heeft.
“De darmen worden constant blootgesteld aan voedingsstoffen, microbiële producten en stoffen uit onze omgeving”, zegt Jalkanen. “Vetweefsel in de buurt dat afweerreacties kan waarnemen, erop kan reageren en ze kan helpen coördineren, zou een extra beschermingslaag kunnen bieden.”

Bloeddruk

Uit een ander onderzoek zou zijn gebleken dat vet ook meehelpt de bloeddruk het reguleren. Mascha Koenen van de Rockefelleruniversiteit in New York en haar collega’s wilden begrijpen waarom vetzucht, gekenmerkt door een overmaat aan wit vet, verband houdt met een hoge bloeddruk, terwijl bruin en beige vet juist een beschermende werking lijken te hebben.

Ze richtten zich op vetweefsel rond bloedvaten. Die vetlaag is rijk aan beige vetcellen. Bij muisjes, die genetisch zo gemanipuleerd waren dat ze hun beige vet verloren, werden de bloedvaten stijver en reageerden ze overmatig op alledaagse hormonale signalen die de slagaders vernauwen, wat leidde tot een verhoogde bloeddruk.
Dat zou een gevolg zijn van de activiteit van het eiwit QSOX1, dat vrijkomt uit slecht functionerende vetcellen. Door dit enzym te blokkeren, werd schade aan de bloedvaten voorkomen en de bloeddruk bij de muisjes genormaliseerd, ongeacht hun lichaamsgewicht.
“Dit laat mooi zien dat de communicatie tussen verschillende orgaansystemen cruciaal is voor het begrijpen van complexe ziekten zoals hypertensie en bloeddrukregulatie,” zegt Koenen. Vet (b)lijkt een zegen te kunnen zijn, maar zoals bij veel geldt, binnen perken.

Bron: New Scientist