Desmond Morris met zijn boek “De Naakte Aap in Amsterdam op 5 november 1969 (afb: WikiMedia Commons)
Desmond Morris schrijver van meer dan 50 boeken, waaronder De naakte aap (1967), en presentator van honderden uren tv naam staan en honderden uren televisie en radioprogramma’s en (bescheiden) kunstschilder is eergister op 98-jarige leeftijd overleden. Van De naakte aap zouden wereldwijd 18 miljoen exemplaren zijn verkocht.
Hij begon zijn beroepsloopbaan als kunstschilder en studeerde daarnaast zoölogie aan de universiteit in Birmingham. In 1957 werd hij hoofd zoogdieren bij de Zoo van Londen, wat hij tot 1967 zou blijven. Hij stelde in zijn beroemdste boek de mens voor als nog wellustige apensoort (van de 193). Zijn haarloze primaat, zo betoogde hij, was een sociaal roofdier dat enerzijds werd gedreven door jager/verzamelaarsinstincten en anderzijds door cultuur. “Het is de biologische aard van het dier die de sociale structuur van de beschaving heeft gevormd en niet andersom.”
Zijn hele leven lang beschouwde hij levende wezens als kunstwerken en schilderijen als een vorm van biologie. “Ik probeerde een eigen wereld te creëren waarin mijn eigen, verzonnen organismen evolueerden en zich ontwikkelden als een persoonlijke flora en fauna uit mijn verbeelding,” schreef hij in Animal Days, een memoir die in 1979 verscheen. “Op de een of andere manier gehoorzaamden ze biologische wetten en groeiden en metamorfoseerden ze alsof ze echt waren.”
Hij schreef boeken over lichamen, seks, bizons, luipaarden, intiem gedrag, Maltese bootontwerpen, amuletten, de kunst van het oude Cyprus, katten, honden, paarden, baby’s en zelfs Kerstmis en bestudeerde onder andere menselijke gebaren en de criminele onderwereld van Los Angeles.
Hij bleef zijn hele leven schilderen. “Ik beschouw mezelf nog steeds als een serieuze kunstenaar, maar wel een heel kleine, en ik ben een kleine kunstenaar omdat ik te veel andere dingen heb gedaan,” vertelde hij in 2007 aan The Guardian.
Korreltje zout
Niet alles wat Morris schreef of beweerde was wetenschappelijk veerantwoord of, beter gezegd: je kon op de voorhand wat hij beweerde met een korreltje zout nemen. Zo zou hij beweerd hebben dat sport bij schooljongens de seksuele driften zou onderdrukken en dat de borsten bij vrouwen aan de voorkant, het sekssignaal bij uitstek, zouden zijn gevormd naar het ‘evenbeeld’ van de billen aan de achterkant. Ook was hij niet bepaald progressief/weldenkend als het ging om zijn ideeën over de rol van de vrouw in de samenleving. Wellicht was die wilde ideeënvorming onderdeel van zijn roem als schrijver en tv-maker (wie zal het zeggen).
Bronnen: Wikipedia, the Guardian, NRC