Bij AMD sterven cellen in de gele vlek van het netvlies (macula) (afb: WikiMedia Commons)
Onderzoeksters van, onder meer, de universiteit van Californië in Irvine (UCI) zouden een manier hebben gevonden om leeftijdsgebonden gezichtsverlies (mogelijk) terug te kunnen draaien. Doelwit zou het ‘verouderingsgen’ ELOVL2. Door dat te activeren zou de aanmaak van essentiële vetzuren in het netvlies kunnen worden hersteld. De onderzoekers kozen echter voor toediening van meervoudig onverzadigde vetzuren. Hun experimenten met muizen zouden hebben aangetoond dat toediening van bepaalde meervoudig onverzadigde vetzuren het zicht kan herstellen en dat zelfs tekenen van cellulaire veroudering kan terugdraaien. Mogelijk dat daarmee ook het afweersysteem is op te knappen. Overigens is dit artikel nagenoeg een kopie van dat van oktober vorig jaar.
De behandeling zou achteruitgang van het gezichtsvermogen vertragen of zelfs verbeteren door de ‘veroudering van het oog terug te draaien. Mogelijk zou die ook aandoeningen zoals leeftijdsgebonden maculadegeneratie (AMD; de macula is de gele vlek op het netvlies)) kunnen helpen voorkomen.
“We tonen de mogelijkheid aan om leeftijdsgebonden gezichtsverlies om te keren”, zegt Dorota Skowronska-Krawczyk. Het onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met onderzoekers van UC Irvine, de Poolse Academie van Wetenschappen en de Gezondheids- en Medische Universiteit in Potsdam, Duitsland.
Deze studie bouwt voort op eerder onderzoek naar het eiwit ELOVL2 (Elongation of Very Long Chain Fatty Acids Protein 2), een gen dat algemeen wordt gezien als een kenmerkend voor veroudering. “We hebben aangetoond dat we een verminderd gezichtsvermogen hebben wanneer dit ELOVL2-enzym niet actief is,” zegt Skowronska-Krawczyk.
In dat eerdere onderzoek leidde een verhoogde ELOVL2-activiteit bij oudere muizen tot een verhoogd gehalte aan het omega-3-vetzuur docosahexaenoïnezuur (DHA) in het oog en een verbeterd zicht. De nieuwere studie had als doel een manier te vinden om vergelijkbare resultaten te bereiken zonder afhankelijk te zijn van het ELOVL2-enzym zelf.
Naarmate het lichaam ouder wordt, verminderen veranderingen in het lipidenmetabolisme de hoeveelheid zeer meervoudig onverzadigde vetzuren met zeer lange ketens (VLC-PUFA’s) in het netvlies. Deze moleculen zijn essentieel voor het behoud van een gezond gezichtsvermogen. Wanneer hun gehalte daalt, kan het gezichtsvermogen verslechteren en neemt het risico op leeftijdsgebonden maculadegeneratie (AMD) toe. Het ELOVL2-eiwit/gen speelt een centrale rol bij de productie van zowel VLC-PUFA’s als DHA, waardoor het een belangrijke factor is in het verouderingsproces van het oog.
Om niet aan het ELOVL2-gen te hoeven knutselen, testten de onderzoeksters of het toedienen van de juiste vetzuren aan het oog ook zou kunnen helpen. Ze injecteerden oudere muizen met een specifiek meervoudig onverzadigd vetzuur en observeerden een verbetering van het gezichtsvermogen.
Bewijs-van-het-idee
“Het is een bewijs-van-het-idee voor het omzetten van lipideninjectie in een mogelijke therapie”, zegt de onderzoekster. “Wat belangrijk is, is dat we hetzelfde effect niet zagen met DHA.” Andere studies hebben ook vragen opgeroepen over de vraag of DHA alleen de progressie van leeftijdsgebonden maculadegeneratie (AMD) kan vertragen.
“Ons onderzoek bevestigt echt dat DHA alleen niet voldoende is, maar we hebben dit andere vetzuur dat blijkbaar werkt en het zicht bij oudere dieren verbetert”, zegt ze. “We hebben ook op moleculair niveau aangetoond dat het de verouderingsverschijnselen daadwerkelijk omkeert.”
De onderzoeksters identificeerden ook genetische varianten in het ELOVL2-enzym die geassocieerd zijn met een snellere voortgang van AMD. “Nu hebben we daadwerkelijk een genetisch verband met de ziekte en het verouderingsaspect ervan”, zegt Skowronska-Krawczyk, “dus we zouden mogelijk mensen met een hoger risico op progressief gezichtsverlies kunnen identificeren.” Deze ontdekking zou kunnen leiden tot gerichtere behandelingen en vroegere ingrepen om ernstig gezichtsverlies te voorkomen.
Deze bevindingen versterken het argument dat ELOVL2 een belangrijke factor is bij veroudering. “Ik ben er vrijwel van overtuigd dat het een van de belangrijkste verouderingsgenen is waar we naar moeten kijken als we nadenken over anti-verouderingstherapieën”, zegt Skowronska-Krawczyk.
Ook het afweersysteem?
Het onderzoek kan bredere gevolgen hebben dan alleen het zicht. In samenwerking met wetenschappers van UC San Diego is Skowronska-Krawczyk ook begonnen met het bestuderen van de invloed van lipidenmetabolisme op veroudering in het afweersysteem.
Dat onderzoek wees uit dat een tekort aan ELOVL2 de veroudering van afweercellen kan versnellen. Het suggereert ook dat toediening van lipiden door het hele lichaam kan helpen om leeftijdsgebonden veranderingen in de afweer tegen te gaan en mogelijk zelfs een rol kan spelen bij bloedkanker.
“Onze eerste studie onderzocht een potentiële therapeutische werking. We hebben een behandeling ontwikkeld om het gezichtsverlies aan te pakken,” zegt Skowronska-Krawczyk, “maar met de informatie die we sindsdien hebben opgedaan over afweerveroudering, hopen we dat de supplementtherapie ook de afweer zal versterken.”
Bron: Science Daily