Een driejarig onderzoek onder bijna 4000 volwassenen van 19 tot 94 jaar, overwegend vrouwen, zou hebben aangetoond dat de gezondheid van de hersenen op elke leeftijd is te verbeteren. Dit weerlegt de gangbare opvatting dat mentale scherpte afneemt naarmate we ouder worden. De deelnemers besteedden slechts een paar minuten per dag aan hersenoefeningen en de onderzoeksters vonden meetbare verbeteringen op verschillende aspecten van de hersengezondheid, waaronder helderheid van denken, emotioneel welzijn en zingeving.
De onderzoeksters van, vooral, de universiteit van Texas volgden 3966 volwassenen in de leeftijd van 19 tot 94 jaar. Deze groep vertegenwoordigde ongeveer een vijfde van alle deelnemers aan het BrainHealth Project. Gedurende drie jaar voltooiden de deelnemers korte oefeningen die slechts vijf tot vijftien minuten per dag in beslag namen.
Om veranderingen in de hersengezondheid en -prestaties te evalueren, gebruikten de onderzoeksters de BrainHealth Index (BHI), een gepatenteerde beoordeling die is ontwikkeld door onderzoeksters van het centrum voor hersengezondheid van de universiteit van Texas en die voor het eerst werd geïntroduceerd in een in 2021. Die index is ontworpen om zowel verbeteringen als achteruitgang in de hersengezondheid te meten. Die meet drie primaire gebieden: helderheid, emotioneel evenwicht en verbondenheid met mensen en zingeving.

“De BrainHealth Index combineert zo’n twintig meetwaarden, zoals de Pittsburgh Sleep Quality Index en de Oxford Happiness Questionnaire, evenals taken die zijn ontwikkeld in het centrum voor hersengezondheid om zich te richten op complexere denkvaardigheden”, stelt Lori Cook, directeur klinisch onderzoek bij het centrum. “Deze reeks beoordelingen levert inzicht in de individuele hersengezondheid en veranderingen in de loop van de tijd. Vooruitgang wordt gemeten door de resultaten te vergelijken met eerdere scores van de deelnemers.”
Volgens Cook zetten de bevindingen vraagtekens bij gangbare aannames over veroudering en cognitie. “Elk brein is net zo uniek als een vingerafdruk en heeft potentie om te groeien”, zegt ze. “Deze studie daagt het heersende idee van onvermijdelijke cognitieve achteruitgang uit en suggereert in plaats daarvan dat de hersengezondheid op elke leeftijd proactief kan worden bevorderd.”

In de tachtig

Volgens de onderzoeksters werden zelfs bij deelnemers van in de tachtig positieve veranderingen geconstateerd. Dit toont aan dat inspanningen om de hersengezondheid te verbeteren al lang voordat symptomen of ziektes zich voordoen, gunstig kunnen zijn en ook op latere leeftijd effectief kunnen blijven.
“Te lang hebben we vastgehouden aan de achterhaalde opvatting dat we moeten wachten tot er iets misgaat met onze hersenen voordat we er iets voor doen”, aldus Sandra Bond Chapman, hoofdauteur van de studie en directeur van het centrum. “Deze studie herinnert ons eraan dat onze hersenen niet worden gedefinieerd door leeftijd, maar door mogelijkheden.”
Een van de meest opvallende bevindingen van de studie betrof deelnemers met de laagste scores op de BrainHealth Index. Deze groep vertoonde de grootste verbeteringen in de loop van de tijd. “Degenen die op het laagste niveau beginnen, lijken de meeste groeimogelijkheden te hebben en hebben mogelijk al meer bestaande problemen”, aldus Cook. “Daardoor zijn ze wellicht meer gemotiveerd om de tijd te investeren die nodig is om meer groeipotentieel te zien. Het is echter opmerkelijk dat we meetbare groei zagen, zelfs bij degenen die al als toppresteerders aan de start verschenen.”

De onderzoeksters ontdekten dat betrokkenheid de sterkste voorspeller van verbetering was. Factoren zoals leeftijd, geslacht en opleidingsniveau bepaalden niet of deelnemers positieve veranderingen ervoeren. Cook stelt echter dat de onderzoekspopulatie niet goed representatief was voor bevolking. De meeste deelnemers waren blank, vrouw en hoogopgeleid. “We kunnen nog verbeteren wat betreft de representatie van verschillende demografische groepen,” zegt ze.

Zelfredzaamheid

Cook: “Een aspect dat me zeer aan het hart ligt, is mensen helpen het verband te leggen tussen neuroplasticiteit en zelfredzaamheid. Hersengezondheid is niet iets wat we alleen maar proberen te behouden. We kunnen er actief aan bijdragen in de loop van de tijd. Onderzoek zoals het onze, dat een objectieve maatstaf voor hersengezondheid biedt die mensen in de loop van de tijd kunnen volgen, kan het publieke bewustzijn alleen maar verder vergroten.”

Bron: Science Daily