In de Franse krant le Monde stellen de geografen Pape Sakho en Momar Diongue van de Sjeik Anta-Diop-universiteit in Dakar (Senegal) dat Afrika niet het autodom van het mondiale noorden moet overnemen. Dat zou, stellen ze, de mobiliteitsproblemen van de almaar uitdijende steden in Afrika alleen maar verergeren.
In januari 2024 verklaarde de president van Senegal dat de lancering van het Bus Rapid Transit (BRT)-systeem een oplossing bood voor – niets minder dan – de problemen in Dakar op het gebied van verkeersopstoppingen, veiligheid en vervuiling. Tegelijkertijd speelde die aanpak in op toekomstige uitdagingen rond de digitale en energietransitie. Dat initiatief zou aansluiten bij de heersende internationale trend om in te zetten op het koolstofarm maken van het verkeer door middel van technologische innovatie.
Dat klinkt prachtig, maar klopt het ook? Die BRT pakt het probleem van de op autoverkeergerichte uitdijing van de steden niet aan, maar gaat ook voorbij aan de zorgen van bewoners en lokale mobiliteitsgewoonten – zoals lopen en het gebruik van alternatieve vervoersmiddelen, waaronder door dieren getrokken voertuigen, schrijft het tweetal.
Gezocht zou moeten worden naar alternatieve benaderingen die geworteld zijn in de huidige levensstijlen in Afrika en specifieke lokale situaties. Op auto gerichte systemen lossen niks op. De Afrikaanse stad zou meer gebaat zijn bij een toegankelijker, rechtvaardiger en veerkrachtiger systeem dat breekt met het autodom zoals dat in het mondiale noorden bestaat, stellen Skaho en Dionghue.
Gefragmenteerd
Het verkeersbeleid heeft geleid tot nieuwe economische en dienstverlenende centra aan de randen van de stad, stellen ze. Dit heeft weer gezorgd voor een gefragmenteerde stad waar de auto leidend is, met uitzondering van overwegend residentiële buitenwijken die vaak aan hun lot worden overgelaten.
Het heroverwegen van de Afrikaanse stad om die toegankelijker, rechtvaardiger en veerkrachtiger te maken tegenover de uitdagingen van de 21e eeuw, betekent afstappen van een op de auto gerichte benadering. Dierlijke trekkracht moet een plaats krijgen, maar ook de fietser en de voetganger moeten een voorname plaats krijgen in het mobiliteitsbeleid, vinden ze.
De twee willen de stad verbinden met de natuur. “De overgang naar duurzame stedelijke mobiliteit in Afrika kan niet slagen zonder een betere integratie van stadsplanning en vervoer, een diepgaand inzicht in lokale praktijken en een sterke politieke wil om te voorkomen dat de fouten van het ‘automobiliteitsmodel’ uit het mondiale noorden worden herhaald.”
Bron: le Monde