Datacentrum van Google in Eemshaven. Nederland is een gewild oord voor datacentra

De milieubelasting van Europese datacentra wordt geheimgehouden na lobbywerk vanuit de industrie, zo stelt het onderzoeksjourna-listieke platform Investigate Europe. Juristen waarschu-wen dat deze stap de transparantiere-gels zou kunnen schenden.
Microsoft, DigitalEurope – een lobbygroep met leden als Amazon, Google en Meta – en Video Games Europe (met leden als Microsoft en Netflix) zijn er in geslaagd een geheimhoudingsbepaling in de EU-regelgeving binnen te sluizen die de openbare toegang tot cruciale informatie over de milieubelasting van die energievretende eenheden blokkeert, zo stelt dat platform. De tekst die de vooral Amerikaanse techbedrijven aanleverden schijnt vrijwel letterlijk in de tekst van de EU-verordening te zijn overgenomen.
De geheimhoudingsclausule is in strijd met de transparantieregels die de EU hanteren, stelt Investigative Europe. Met name zou het de verplichtingen van de EU onder het Verdrag van Aarhus, een internationaal verdrag over de toegang tot milieu-informatie en inspraak, kunnen schenden, waarschuwen juristen die het platform raadpleegde.
“In twintig jaar tijd kan ik me geen vergelijkbaar geval herinneren,” aldus Jerzy Jendrośka, die negentien jaar deel uitmaakte van het orgaan dat toezicht hield op het Verdrag van Aarhus en milieurecht doceert aan de universiteit van Opole in Polen. “Dit lijkt duidelijk niet in overeenstemming met het verdrag.”

EU-lidstaten werden bovendien aangemoedigd om openbare verzoeken om informatie te weigeren, zo onthult het platform. In een e-bericht dat begin 2025 werd verzonden benadrukte een hoge functionaris van de Commissie aan de nationale autoriteiten dat zij “verplicht waren alle informatie en belangrijke prestatie-indicatoren voor afzonderlijke datacentra vertrouwelijk te behandelen.”

Vertrouwelijk=geheim

De geheimhoudingsclausule is een van de vele bedrijfsvriendelijke uitzonderingen die de industrie heeft willen toevoegen aan de EU-regelgeving, zo ontdekte Investigate Europe in het onderzoek. De gewraakte en door de techbedrijven aangeleverde tekst staat in artikel 5 van de verordening: “de Commissie en de betrokken lidstaten alle informatie en belangrijke prestatie-indicatoren voor afzonderlijke datacentra vertrouwelijk behandelen. Dergelijke informatie wordt beschouwd als vertrouwelijke informatie die de commerciële belangen van gebruikers en eigenaren van datacentra raakt.”

De opkomst van ki-kletsbots heeft geleid tot een explosieve groei in de bouw van energievretende datacentra die merendeels wordt voorzien door de verbranding van fossiele brandstoffen. Europa bouwt in een razend tempo datacentra, met een verwachte investering van € 176 miljard in de komende vijf jaar. De haast heeft wijdverspreide bezorgdheid gewekt over vervuiling en intensief energieverbruik, evenals de gevolgen voor gemeenschappen en natuurgebieden.

Bronnen: Investigate Europa, the Guardian