3 minuten sprinten zou veel meer goede dingen in ons lijf teweegbrengen dan 90 minuten matig intensieve sport als lopen of fietsen (afb: Paul Cohen et al./Cell Reports Medicine)

Een paar minuten sprinten kan de biochemie in het lichaam veel drastischer veranderen dan een veel langere sportactiviteit met een matige intensiteit, constateerden onderzoekers van de Rockefelleruniversiteit. Zes sprints van 30 seconden veranderden bijna een kwart van de gemeten bloedeiwitten en meer dan 200 metabolieten, terwijl 90 minuten fietsen met een matige intensiteit veel kleinere directe veranderingen teweegbracht, vonden de onderzoekers. Veel van de eiwitten die door sprinten worden beïnvloed, wrden ook in verband gebracht met een lagere kans op vetzucht, suiker type 2 en andere stofwisselingsziekten.De onderzoekers vergeleken hoe het lichaam reageert op oefeningen met verschillende intensiteiten. Ze ontdekten dat zes sprints van 30 seconden, op volle snelheid, bijna een kwart van de gemeten eiwitten in het bloed direct na de sprints veranderden. 90 minuten continu fietsen met een matige intensiteit veranderde minder dan een 0,25%. Hardlopen op een loopband met een matige intensiteit beïnvloedde meer eiwitten dan fietsen, maar nog steeds veel minder dan de korte sprintsessie. De sprintjes veranderde ook meer dan 200 stofwisselingsproducten en verhoogde de niveaus van eiwitten die betrokken zijn bij de groei van bloedvaten, weefselvorming en hormonale signalering.
Sommige van deze eiwitten bleken de bloedbaan te bereiken via een snel celsignaleringsproces. In plaats van nieuw te worden aangemaakt en vrijgegeven, werden in dit proces stukjes eiwit die zich al op het celoppervlak bevonden, losgemaakt en snel in de bloedbaan gebracht.
De onderzoekers testten ook hoe menselijke vetcellen reageerden op bloed dat na het sprinten was afgenomen. Deze cellen vertoonden wijdverspreide veranderingen in genactiviteit, waaronder verschuivingen in de manier waarop ze brandstof verwerkten, reageerden op hormonen en in het detecteren van de beschikbaarheid van voedingsstoffen. Matige lichaamsbeweging leidde tot een veel minder drastische reactie. Een aanzienlijke stijging van vetzuren en door de lever aangemaakte eiwitten, geassocieerd met de eisen van duursport, verscheen pas drie uur na de training in de bloedbaan. Menselijke vetcellen die werden blootgesteld aan bloed afgenomen na een matig inspannende fietstocht vertoonden ook slechts kleine veranderingen in genactiviteit.

Kans op ziektes

De onderzoekers vergeleken vervolgens de eiwitten die reageerden op lichaamsbeweging met gezondheidsinformatie van meer dan 53 000 deelnemers aan de UK Biobank. Veel van deze eiwitten werden geassocieerd met een lager risico op hart- en vaatziekten en stofwisselingsziekten.
Het patroon was vooral opvallend voor zwaarlijvigheid, suiker type 2 en andere stofwisselingsstoornissen. Van de 33 eiwitten die geassocieerd werden met een lager risico, werden er 32 beïnvloed door sprinten, terwijl er slechts drie werden beïnvloed door matig intensieve lichaamsbeweging. Meer dan een kwart van deze eiwitten werd ook in verband gebracht met een langzamere biologische veroudering.

“Het interessante hieraan is dat slechts een paar minuten intensieve lichaamsbeweging een significante moleculaire reactie kan teweegbrengen”, zegt Paul Cohen. “We zien het nog steeds na acht weken training, wat ons vertelt dat deze reactie niet simpelweg een gevolg is van het lichaam dat moeite heeft om de onbekende inspanning bij te benen. Het zou kunnen dat de reacties die we hebben waargenomen inherent zijn aan intensieve lichaamsbeweging.”
“Het is algemeen bekend dat verschillende oefenintensiteiten verschillende aanpassingen in het hele lichaam teweegbrengen,” merkt medeonderzoeker Luke Olsen op. “De moleculaire mechanismen die deze intensiteitsafhankelijke aanpassingen met elkaar verbinden, zijn echter grotendeels onduidelijk gebleven. Ons werk suggereert dat exerkines – eiwitten en metabolieten die na het sporten in de bloedbaan vrijkomen – zeer gevoelig zijn voor trainingsintensiteit en mogelijk de belangrijkste bemiddelaars zijn van de gezondheidsbevorderende effecten van korte, intensieve trainingen.”

Bron: Science Daily