Ooggetuigen zijn notoir onbetrouwbaar

Thomas Albright over de betrouwbaarheid van ooggetuigen

Thomas Albright: …meer gebruik maken van wetenschappelijke inzichten… (afb: Salk-instituut)

Je had in mijn jeugd, misschien zijn die er nog wel, plaatjes waar je een paar minuten naar mocht kijken, waarna je antwoorden op de volgende bladzij moest zien te beantwoorden. Ik bakte er meestal niks van en dat schijnt niet ongewoon te zijn. Hoe komt dat toch? Is ons waarnemingsvermogen zo slecht? Een Amerikaanse onderzoekscommissie heeft dan nu eindelijk (?) eens uitgezocht. Mensen zijn geneigd gaten in hun waarneming ‘in te vullen’. Daar moeten rechters en rechercheurs rekening mee houden. Lees verder

Waar worden je herinneringen opgeslagen?

Vervindingen tussen hersencellen

Verbindingen tussen hersencellen (afb: Connectoomproject)

Herinneringen, we hebben ze allemaal, maar de grote vraag is hoe die worden opgeslagen in de hersens. Wat mij persoonlijk intrigeert is dat bij ouderen de oudste herinneringen het langst stand houden. Als je ervan uitgaat dat een mens met het vorderen van de leeftijd steeds meer hersencellen verliest is dat een opmerkelijk gegeven. Herinneringen zouden vastgelegd worden door verbindingen tussen hersencellen. Doordat er steeds nieuwe herinneringen bijkomen verandert die interrelationele structuur van de hersens voortdurend. Twee onderzoekers komen nu met een nieuw idee: het geheugen is er doordat moleculen, hersencellen en synapsen zouden weten hoe laat het is. Lees verder

Ga niet kwaad slapen

Boos paar in bed

Boos paar

Er schijnt een oud gezegde te zijn, ik ken het niet, dat je nooit kwaad naar bed moet gaan. Dan zou die kwaadheid worden omgezet in negatieve emoties. Daar schijnt enige grond van waarheid in te zitten. Tenminste, onderzoekers denken aannemelijk te hebben gemaakt dat negatieve gedachten na een nacht slaap moeilijker zijn terug te draaien dan als die meteen worden onderdrukt. Lees verder

Simpele truc zou getuigenissen betrouwbaarder maken

getuige voor Belgische rechtbankDe Amerikaanse organisatie Innocence (onschuld) onderzocht meer dan 300 gevallen waarin een onschuldige was veroordeeld. Daarbij bleek in 70% van de gevallen ooggetuigenissen de doorslag te hebben gegeven of althans een belangrijke rol te hebben gespeeld bij het aanwijzen van de verkeerde als schuldige. Die verkeerde identificaties zijn hoogstwaarschijnlijk zelden boos opzet, maar ons geheugen is plooibaar en vooral de omstandigheden waarbij de getuigen de dader moeten aanwijzen laten ruimte voor, vaak onbewuste, manipulatie. Een simpele truc , laat de ooggetuige meteen inschatten hoe zeker hij is, zou die identificaties veel betrouwbaarder maken vonden onderzoekers rond John Wixted van de universiteit van Californië in San Diego. Dat is helemaal niet zo vanzelfsprekend. Vaak wordt pas bij de in de rechtszaal gevraagd hoe zeker ze zijn van hun getuigenis.
Lees verder

Prioneiwitten verantwoordelijk voor lange geheugen (?)

Hoe de hersens werken is nog steeds een heel groot raadsel. Er wordt wel een slag naar geslagen, maar ik denk dat we nog niet in de buurt van het echte ‘ding’ zijn. Wellicht heeft Eric Kandel en zijn medeonderzoekers van de Newyorkse Columbia-universiteit weer een stukje van die immense hersenpuzzel gevonden. Ze zouden hebben ontdekt dat het langer geheugen wordt onderhouden door prionachtige eiwitten. Prionen zijn stoffen die vooral in verband gebracht worden met ziektes, zoals gekkekoeienziekte. Lees verder

Verloren herinneringen zijn niet weg

Een angstig muisje

Een angstig muisje

Verloren herinneringen blijken wel degelijk nog steeds opgeslagen te zijn in de hersens. We kunnen alleen, door wat voor een oorzaak ook, het ‘deurtje’ niet meer open krijgen. Die herinneringen laten zich ook weer kunstmatig activeren, zo bleek onderzoekers van het Japanse RIKEN-instituut, bij muizen althans.

Lees verder

Slaap is goed voor het geheugen

HersencelAl heel lang worstelen onderzoekers met de vraag waar slaap nu eigenlijk goed voor is. Het is geen kwestie van het rust geven van je vermoeide spieren en andere onderdelen, want dan zou je ook rustig op een stoel kunnen gaan zitten. Toch kunnen we niet zonder slaap. Vorig jaar ontdekten onderzoekers dat tijdens de slaap de hersens worden ontdaan van giftige stoffen, nu vond Wenbiao Gan van het Skirball-instituut voor biomoleculaire geneeskunde dat de slaap goed is voor het geheugen. Proeven bij muizen zouden hebben aangetoond dat slaap de groei van het aantal synapsverbindingen bevordert en daarmee herinneringen vastlegt (is het idee). Lees verder

Meekijken hoe geheugens werken in muizenhersens

Robert Springer

Robert Springer

Het is nog steeds vrij duister hoe hersens herinneringen opslaan. Onderzoekers van de Amerikaanse Yeshiva-universiteit in de Bronx (New York) hebben een methode ontwikkeld om dat proces te volgen, zonder de hersens al te veel te storen. Ze gebruikten daarvoor muizen die genetisch zo waren veranderd dat moleculen die te maken hebben met ‘herinneren’ een fluorescente vlag meekregen. Met geavanceerde beeldtechnieken konden ze zo het proces volgen, denken ze. Lees verder