Het kankerceldodende Braziliaanse wespje (Polybia paulista)
De in Brazilië voorkomende wespensoort Polybia paulista beschermt zichzelf tegen aanvallers door een gif aan te maken dat een stof bevat die kankercellen lek prikt. Dat was al bekend. Onderzoekers van de universiteit van São Paulo (Bra) en van Leeds (Eng) hebben nu uitgevogeld hoe dat gif, Polybia-MP1, selectief kankercellen doodt en normale cellen ongemoeid laat. MP1, zoals al verklapt, prikt de kankercellen lek. Lees verder
De ziekte van Alzheimer, een vorm van dementie, wordt vooral geassocieerd met de beta-amyloïde-plaques in de hersens. Beta-amyloïde ontstaat uit het voorlopermolecuul APP, maar de ontleding van APP schijnt ook een ander eiwit op te leveren, ontdekten onderzoekers van de Ludwig-Maximilian-universiteit in München: een klein eiwit, aangeduid met de amyloïde-η of CTF-η ( de Griekse letter eta), dat tot nu toe bij de vele studies rond de ziekte over het hoofd is gezien. De ontdekking zou, zo wordt gesteld, grote gevolgen hebben voor het inzicht in de ‘ontstaansgeschiedenis’ van de ziekte. Lees verder
Hiv besmet eerst CD4-cellen, die vervolgens andere cellen besmetten (afb: Cell)
Het lijkt er op alsof je 70 jaar na het beëindigen van de tweede wereldoorlog te horen krijgt hoe die is verlopen: hiv is niet de oorzaak van aids. Niet direct tenminste. Het virus verandert afweercellen in moordmachines, die helpen bij het verspreiden van het virus. Dat schijnen Amerikaanse onderzoekers gevonden te hebben (artikel als pdf). Je zou bijna zeggen: het virus is de opdrachtgever en een ander voert de vernietiging uit. Lees verder
De binnenring van het kernporiecomplex (NPC) zoals die is voorgesteld door de Caltech-groep. CNC staat voor kanaalnucleoporinecomplex. CNT is de barrière die onwelkome gasten buitenslsuit.
Het DNA in de celkern wordt goed bewaakt. Om die kern zit een stevig dubbelmembraan en bepaalt een ‘poortwachter’ wie of beter wat de kern in of uit mag via die membraanporiën. Die poortwachter wordt kernporiecomplex (NPC in Engelse afko) genoemd, een eiwitcomplex dat in het kernmembraan ‘zetelt’. Onderzoekers van het technologisch instituut van Californië (Caltech) hebben nu een deel van het mysterie van de poortwachter opgelost door de structuur van het centrale deel van NPC te bepalen. Daarmee kan een verklaring gezocht worden hoe de poortwachter het flikt de juiste moleculen in en uit de kern te laten gaan. Miskleunen van de poortwachter kunnen leiden tot allerlei ziektes, zoals agressieve vormen van bloedkanker (leukemie). Lees verder
Het kernmembraan van een normale hersencel van een fruitvliegje (links) en van een fruitvliegje met ALS. Duidelijk zijn de samenklonteringen van porie-eiwitten te zien. De groene stip is een opeenhoping van een andere eiwit: poly(GP), een belangrijk kenmerk van de ziekte (foto: Yubing Lu van de universiteit van Massachusetts)
NRC-journalist Pieter Steinz heeft amyotrofe laterale sclerose net als zijn veel beroemdere ziektegenoot Stephen Hawking, die alleen nog maar met de wereld kan praten via oogbewegingen en de computer. Die zenuwziekte verwoest motorneuronen in hersens en ruggenmerg, maar hoe dat gebeurt is tot nu toe een mysterie. Recent onderzoek lijkt nu enig zicht te geven over het mechanisme van de ziekte, waar in Nederland zo’n 1000 mensen lijden. Het lijkt er op dat de poriën in het membraan rond de celkern verstopt raken, waardoor belangrijke moleculen dat niet meer kunnen passeren en er in de cel een dodelijke verkeersopstopping plaatsvindt. Lees verder
Een ‘klein’ molecuul (midden) vormt ionkanalen in (gist)cellen (afb: JACS)
Taalslijmziekte, ook wel cystische fibrose genoemd, is een nare ziekte, waar geen echt medicijn tegen bestaat. Onderzoekers van de universiteit van Illinois (VS) hebben nu een ‘klein’ molecuul gevonden dat dienst kan doen als vervanger voor een eiwit dat CF-patiënten missen en belangrijke functies, met name het ionentransport in en uit de cel, kan herstellen. Is taaislijmziekte dan ten lange leste te genezen? Wellicht. Vooralsnog is het molecuul , amfotericine B, alleen nog maar bij gistcellen uitgeprobeerd. Lees verder
Een Franse rechtbank heeft de 39-jarige Marine Richard een uitkering toegewezen. Richard zou gehandicapt zijn door overgevoeligheid voor elektromagnetische straling, van, onder veel meer, telefoons. Zij juicht de beslissing van de rechter toe als een doorbraak voor mensen met een ‘em-allergie‘. In de meeste landen wordt die allergie niet (ond?)erkend als een ziekte. Lees verder
36% van de Amerikanen heeft nauwelijks lichaamsbeweging, blijkt uit een onderzoek van de universiteit van Florida. Gebrek aan lichaamsbeweging leidt bijna onvermijdelijk tot ziektes. 22% van de hartaandoeningen, 18% van de botbreuken door ontkalking, 12% van de gevallen van suikerziekte en hoge bloeddruk en 5% van de gevallen van borstkanker zouden zijn toe te schrijven aan een ernstig gebrek aan lichamelijke activiteit. Lees verder
Ebola-vaccin blijkt effectief
Het lijkt een beetje als mosterd na de maaltijd, nu het ergste van de ebola-epidemie in West-Afrika voorbij is, maar dat is natuurlijk flauwekul. We hopen natuurlijk niet op een nieuwe golf, maar het is altijd beter om voorbereid te zijn dan niks in handen te hebben. Het lijkt er op dat een van de uitgeprobeerde vaccins tegen het ebola-virus, het VSV_ZEBOV-vaccin, werkt. Het is succesvol getest bij 7500 proefpersonen. In een artikel in het blad Wired wordt de gehanteerde proefopzet zwaar onder vuur genomen. Lees verder
Beta-amyloïde-plaques in de hersens
Het lichaam van de hogere diersoorten zit verrekt ingewikkeld in elkaar. Het eiwit beta-amyloïde, dat bij de ziekte van Alzheimer zenuwcelver-woestende plaques vormt, zou (ook) gezondheidsbe-vorderende eigenschappen hebben, zo lijkt naar voren te komen uit een Pools/Australisch onderzoek. Het ziet er naar uit dat beta-amyloïde de hersens beschermt tegen kopervergiftiging. Lees verder