Een schema van de proefopzet (afb: PLOS)
Ach ja, dat lijkt ook een niet al te malle gedachte: gedachtelezen zal mogelijk worden. Niet dat dat een rustgevende gedachte is, maar onderzoekers van de universiteit van Washington rond Andrea Stocco hebben onlangs een artikel geschreven waarin ze de ontwikkelingen beschrijven. Vooralsnog is die gedachteoverbrenging heel primitief. Lees verder
Eiwitklonteringen zichtbaar gemaakt met behulp van vloeibare kristallen (afb.: Adv.funct.materials)
Vloeibare kristallen ken je waarschijnlijk van van beeldschermen, maar er schijnt nu een toepassing voor bedacht te zijn die niets met tv’s of computers te maken heeft: het detecteren van eiwitvezels in, bijvoorbeeld, de hersens. Om het wat beeldend te zeggen (en een tikkie te): vloeibare kristallen maken Alzheimer zichtbaar. De methode, ontwikkeld door onderzoekers van de universiteit van Chicago, zou het diagnosticeren van hersenziektes eenvoudiger en goedkoper maken. Ook zouden die ziektes met deze methode eerder zijn te ontdekken dan met bestaande technieken. Lees verder
Hersenweefsel van een (overleden) Alzheimerpatiënt, waarbij de beta-amyloïde-plaques rood zijn ingekleurd. De blauwe stippen zijn de kernen van hersencellen (afb: Matthew Campbell)
Onderzoekers van het Ierse Trinity College in Dublin denken een oplossing gevonden te hebben voor de ziekte van Alzheimer. Door het doorbreken van de bloed/hersenbarrière, die de hersens beschermt tegen schadelijke indringers, zouden de ophopingen van beta-amyloïde in de hersens, kenmerkend voor de ziekte, kunnen worden opgeruimd. Of daarmee de ziekte ook kan worden bestreden is nog maar zeer de vraag. Lees verder
De ‘eiwithuishouding’ (het proteoom) van de hersens van ratten verandert bij veroudering meer dan die van de lever (afb: Cell Systems)
Veroudering is tegenwoordig een belangrijk onderzoeksthema. We blijven steeds op zoek naar het eeuwige leven, zou je kunnen zeggen. Veroudering is een een raar fenomeen. Hoe komt het, om maar wat te noemen, dat volledig fris nieuw leven voorkomt uit twee, zou je zeggen, reeds verouderde geslachtscellen? Zeg het maar. Nu blijkt ook nog eens uit onderzoek bij ratten dat niet alle organen even snel verouderen. Lees verder
Snelvurende mandcellen in muizenhersentjes (afb: Nathalie Dehorter)
Het menselijk brein wordt vaak het ingewikkeldste systeem genoemd dat er bestaat, maar het blijkt nog ingewikkelder te zijn dan gedacht. De geleerden zijn het er nog altijd niet over eens hoeveel verschillende typen hersencellen ons brein huisvest. Sommigen denken dat er honderden verschillende hersencellen zijn, anderen denken aan meer dan duizend en nu blijken bepaalde hersencellen, aangeduid met mandcellen, ook nog eens van rol te kunnen wisselen. Het leven is niet eenvoudig… Lees verder
Een opname van een door Alzheimer aangetast brein
Volgens onderzoekers van de universiteit van Californië in Los Angeles is de ziekte van Alzheimer niet een ziekte, maar een verzameling van drie onderscheidbare ziektes, waarvan een type, het corticale (betrekking hebbend op de cortex oftewel hersenschors), een fundamenteel andere ziekte is dan de twee andere vormen. De vinding zou van invloed kunnen zijn op het, omvangrijke, onderzoek naar mechanismes van de ziekte(s) en de remedies. Lees verder
De binnenring van het kernporiecomplex (NPC) zoals die is voorgesteld door de Caltech-groep. CNC staat voor kanaalnucleoporinecomplex. CNT is de barrière die onwelkome gasten buitenslsuit.
Het DNA in de celkern wordt goed bewaakt. Om die kern zit een stevig dubbelmembraan en bepaalt een ‘poortwachter’ wie of beter wat de kern in of uit mag via die membraanporiën. Die poortwachter wordt kernporiecomplex (NPC in Engelse afko) genoemd, een eiwitcomplex dat in het kernmembraan ‘zetelt’. Onderzoekers van het technologisch instituut van Californië (Caltech) hebben nu een deel van het mysterie van de poortwachter opgelost door de structuur van het centrale deel van NPC te bepalen. Daarmee kan een verklaring gezocht worden hoe de poortwachter het flikt de juiste moleculen in en uit de kern te laten gaan. Miskleunen van de poortwachter kunnen leiden tot allerlei ziektes, zoals agressieve vormen van bloedkanker (leukemie). Lees verder
Het kernmembraan van een normale hersencel van een fruitvliegje (links) en van een fruitvliegje met ALS. Duidelijk zijn de samenklonteringen van porie-eiwitten te zien. De groene stip is een opeenhoping van een andere eiwit: poly(GP), een belangrijk kenmerk van de ziekte (foto: Yubing Lu van de universiteit van Massachusetts)
NRC-journalist Pieter Steinz heeft amyotrofe laterale sclerose net als zijn veel beroemdere ziektegenoot Stephen Hawking, die alleen nog maar met de wereld kan praten via oogbewegingen en de computer. Die zenuwziekte verwoest motorneuronen in hersens en ruggenmerg, maar hoe dat gebeurt is tot nu toe een mysterie. Recent onderzoek lijkt nu enig zicht te geven over het mechanisme van de ziekte, waar in Nederland zo’n 1000 mensen lijden. Het lijkt er op dat de poriën in het membraan rond de celkern verstopt raken, waardoor belangrijke moleculen dat niet meer kunnen passeren en er in de cel een dodelijke verkeersopstopping plaatsvindt. Lees verder
Drie van de vier onderzoekers. Van links naar rechts: Bettina Buchthal, David Lau en Hilmar Bading (afb: univ.van Heidelberg
Onderzoekers van de universiteit van Heidelberg onder aanvoering van Hilmar Bading hebben uitgevogeld dat actieve hersencellen een eiwit produceren dat ze beschermt tegen de celdood. Bading: “Dat hersenactiviteit een beschermende werking heeft was reeds bekend, maar nu hebben we het mechanisme ontdekt en het bewuste eiwit gevonden dat daar zorgt voor draagt.” Lees verder
Een E. coli
Het is een grappig idee: een robot die gestuurd zijn worden door bacteriehersens. Onderzoekers van Virginia Tech in de VS hebben er wat aan zitten rekenen en denken dat het mogelijk is het gedrag van een robot te laten bepalen door bacteriën. Een grappig idee, maar zou het ook nuttig kunnen zijn?
Lees verder