Golfstroom en eeuw steeds verder toegenomen

Golfstroom

De diverse wisselwerkingen van de sterker wordende golfstroom in het Noordpoolgebied (afb: univ. van Bergen)

Terwijl de afgelopen jaren juist werd gedacht dat de Noord-Atlantische golfstroom mede onder invloed van de klimaatverandering zou zijn afgenomen, lijkt het er nu op dat die de afgelopen honderd jaar juist geleidelijk is toegenomen, suggereert onderzoek van de universiteit van Bergen (No). Dat is overigens niet echt goed nieuws voor het zeeijs in het Noordpoolgebied, want door die gegroeide golfstroom wordt ook meer warmte naar het noorden gebracht. Lees verder

Ook de oceanen zijn warmer dan ooit gemeten

Oceaantemperatuur

De oceanen worden steeds warmer (afb: Ocean State Report)

Het gaat duidelijk de verkeerde kant op met het klimaat. Terwijl de afgelopen maand de warmste september is geweest die ooit is gemeten, blijkt dat de oppervlaktetemperaturen  van de oceanen de laatste jaren de hoogste zijn geweest die ooit zijn gemeten. Het blijkt dat tussen 1993 en 2018 de (gemiddelde) temperatuur van het oceaanoppervlak elk jaar met 0,014°C is toegenomen, melden onderzoekers van het Europese aardobservatieprogramma Copernicus. Lees verder

Dinosauriërs verdwenen door klimaatverandering (?)

Dino's

Meteorieten of vulkaanuitbarstingen of allebei? Hoe kwamen de dino’s aan hun eind? (afb: Futura-Sciences)

Uit een analyse van de schelpen van zeedieren die leefden aan het eind van het Krijt tot het begin van het Paleoceen blijkt dat de oceanen toen vrij zuur waren. Dat had te maken met de aanwezigheid van broeikasgassen in de atmosfeer vlak (geologisch gezien dan) voor de verdwijning van de dinosauriërs en andere flora en fauna. Ook destijds was het klimaat behoorlijk van slag, waarschijnlijk als gevolg van uitbarstingen van de vulkaan Deccan (of Dekan) in wat nu India heet. Een voorproefje van wat ons te wachten staat of wellicht een nieuwe of aanvullende (?) theorie over de verdwijning van de dinosauriërs? Lees verder

Krijgt het technisch temmen van aardopwarming toch een kans?

David Keith van de Harvard-universiteit

David Keith van de Harvard-universiteit (afb: Hravard)

Ingenieurs zijn altijd bezig technische oplossingen te bedenken voor allerlei soorten problemen. Ze proberen dan vaak met techniek de uitwassen van de techniek tegen te gaan. Dat zit kennelijk in hun systeem . Ook bij de aardopwarming hebben techneuten hele of halve gare ideeën bedacht om die met technische middelen te temperen. Hier en daar is er wel wat bekeken, maar meestal werden de onzekerheden en dus risico’s als te groot beoordeeld. Nu lijkt het er op dat er weer door onderzoekers van de Harvard-universiteit (VS) een project op stapel gezet om, wat heet, geotechniek in te zetten tegen klimaatverandering. En, o ja, 30 maart was de warmste 30 maart sinds de temperatuurmetingen in 1901 in Nederland zijn begonnen.

Lees verder

Aantal zeedieren zou sedert 1970 gehalveerd zijn

Graeffes zeekomkommer

Graeffes zeekomkommer

De populaties aan zeezoogdieren, vogels, vissen en reptielen die leven en en rond de zee, zou sinds 1970 met 52% zijn afgenomen, zo staat te lezen in een rapport van het WereldNatuur-Fonds. Volgens Marco Lambertini, voorzitter van WNF Internationaal, heeft de menselijke activiteit een verwoestende uitwerking gehad op het dierlijk leven in en rond de wereldzeeën. Lees verder

“Oceanen eind deze eeuw bijna drie keer zo zuur”

OceaanverzuringDe oceanen zullen, als er niets gebeurt, aan het eind van deze eeuw bijna drie keer zuurder zijn dan nu. Dat zou de mening zijn van een groot aantal deskundigen op dit terrein. De meningspeiling is uitgevoerd onder auspiciën van het IGBP, in 1987 opgericht om aardonderzoek wereldwijd te coördineren. Volgens de ondervraagde deskundigen zijn vooral landen die afhankelijk zijn van oceanen, en alles wat oceanen leveren, de dupe van die ontwikkeling. Lees verder

Oceanen volgens IPSO in steeds slechtere ‘gezondheid’

Oceanen blijven een duistere plek in de wereld van de wetenschap, niet het minst doordat we die watermassa’s maar heel oppervlakkig (vrijwel letterlijk) hebben onderzocht of beter gezegd, hebben kunnen onderzoeken. In het jongste rapport van de IPCC wordt de stagnatie in de temperatuursstijging, ondanks de voortdurende stijging van het koolstofdioxidegehalte van de atmosfeer, in verband gebracht met de opnamecapaciteit van oceanen. Hoe dat zit is vrij onduidelijk, vooral ook, dus, omdat we van de oceanen zo weinig weten. Oceanen warmen op, zo veel is zeker. Ze verzuren als gevolg van de gegroeide kooldiooxideconcentratie in de atmosfeer en ze verstikken. Volgens een onderzoek van het de internationale oceaancommissie IPSO zullen de oceanen aan het eind van deze eeuw 1 tot 7% van hun zuurstof kwijt zijn. Dat klinkt niet bijzonder alarmerend, maar is dat wel (zie ook eerder bericht). Deze cascade aan chemische en, dientengevolge, biologische veranderingen zouden de koraalriffen voorgoed kunnen vernielen en ecosystemen ontwrichten met meer giftige algenbloei en kwallen. Het onderzoek is een herhaling van twee jaar terug.

Watermonsters uit de oceanen

Watermonsters uit de oceanen (foto: Scripps-instituut)

“De gezondheid van de oceanen gaat veel sneller achteruit dan we hadden gedacht”, zegt  Alex Rogers van de universiteit van Oxford en wetenschappelijk directeur van IPSO. Rogers heeft het over een ‘dodelijk trio’: aardopwarming, verzuring en zuurstofverarming. De verzuring tast het leven in zee aan. Zo verdwijnen  schelpen van zeeslakken. Volgens John Spicer van de universiteit van Plymouth is, in het lab althans, het verdwijnen van zuurstof een groter probleem dan verzuring. Dat zuurstof verdwijnt heeft te maken met de opwarming van het oceaanwater, maar komt ook door minder menging van de warme bovenlaag met de koudere lagen er onder, met verstikking van het zeeleven als gevolg, zo waarschuwen de auteurs van de studie. Nabij de kust kan dat zuurstofarme, diepe oceaanwater naar het oppervlak komen, met ernstige gevolgen voor het leven in de bovenste lagen. Volgens het rapport is daar het grote verlies aan zeeleven voor de Amerikaanse kust bij Californië in de laatste tien jaar aan toe te schrijven. “Voor 2000 kwamen die lage zuurstofconcentraties niet voor”, aldus het rapport. Ondertussen hebben studies aannemelijk gemaakt dat grote vissen die veel zuurstof nodig hebben zoals de marlijn, zullen verdwijnen uit zuurstofarme delen van de oceaan. Volgens Ralph Keeling het oceanografische Scripps-instituut in La Jolla, Californië, geven oceaanmodellen aan dat ze tussen de 1 en 7% zuurstof verliezen. “Dat is al eerder gebeurd bij massauitsterving en nu zien we dat weer gebeuren.” Volgens sommigen zijn de conclusies van het rapport overdreven. “Het is onzin dat het erger is dan twee jaar geleden”, zegt Callum Roberts van de universiteit van York. Hij erkent echter dat de dreiging van het dodelijke trio reëel is. “De oceaanwoestijnen worden groter. Dat zal gevolgen voor de visstand in de komende decennia als we de kooldiooxideuitstoot niet terugbrengen”, zegt Roberts.

Bron: New Scientist

Verzuring oceanen niet alleen slecht voor koralen

Koralen en vissen

Koralen lossen letterlijk op door de verzuring van de oceanen. Vissen lijken daar weinig last van te hebben (foto: univ. van Queensland (Australië)

De verzuring van de oceanen door de stijging van het kooldioxidegehalte in de atmosfeer is niet alleen van invloed op de koraalriffen, maar zal waarschijnlijk het hele leefmilieu daar aantasten. Dat valt te lezen in een nieuwe studie  van het Duitse Alfred Wegner-instituut (AWI) voor pool- en zeeonderzoek in Bremerhaven. Waarschijnlijk zullen voor lange tijd de soortensamenstelling van de zeeën en oceanen veranderen, vermoeden de onderzoekers.
Oceanen nemen zo’n kwart van de totale kooldioxide-uitstoot op. Daar reageert kooldioxide met water en vormt koolzuur. Daardoor wordt de pH-waarde van het water lager (hoe lagere pH, hoe zuurder het water). De schattingen gaan van 0,26 pH-eenheden in 2050 tot 0,4 tot een 0,5 in 2100. Dat lijkt weinig, maar daarbij moet wel bedacht worden dat pH een logaritmische waarde is: een daling van een 0,5 betekent dat het water ongeveer drie keer zo zuur wordt. Dat heeft zeer waarschijnlijk gevolgen voor de planten en dieren in de oceanen. Van enkele soorten staat dat al vast, maar de omvang van die bedreiging was tot nu toe niet goed onderzocht. De Duitse onderzoekers hebben 167 studies bekeken, waarin in het totaal 153 soorten zijn bekeken. “We hebben bijvoorbeeld gekeken of de stofwisseling, groei, kalkvorming of het gedrag veranderen bij een hogere kooldioxideconcentratie”, zegt Hans-Otto Pörtner, een van de onderzoekers. Uit de studie kwam naar voren dat niet alleen koralen, maar ook weekdieren en stekelhuidigen als zeesterren en zeeëgels onder de verzuring te lijden hebben. Deze zeebewoners lossen bijna letterlijk op. Kreeftachtigen schijnen beter bestand te zijn tegen het zuurdere zeewater. Of een dier daar (veel) last van heeft, heeft te maken met de specifieke eigenschappen van plant en dier. Zo schijnen vissen verzuring in hun bloed weer te kunnen neutraliseren. Koralen hebben geen verweer tegen lagere pH-waarden.
Het verbaasde de onderzoekers dat vissen kennelijk weinig last hebben van de verzuring. Er zijn onderzoeken waaruit is gebleken dat vissenlarven wel degelijk gevoelig zijn voor verzuring. Pörtner: “Niet alle effecten die we nu meten zijn mogelijkerwijs op de lange duur voor een soort bepalend.” De onderzoekers hebben hun meetgegevens vergeleken met het massaal uitsterven van de soorten tussen 250 miljoen en 55 miljoen jaar gelden, toen de kooldiooxdeconcentratie ook hoog was. Toen verdwenen de koralen, maar bleken de vissen zich goed aan te kunnen passen. De uitkomst van de verzuring voor de vissen had dus eigenlijk helemaal geen verbazing hoeven wekken.

Bron: Der Spiegel