Gouden DNA-spons vist de ziekteverwekkers er uit

Gouden DNA-zeef

De poriën van de gouden DNA-spons/zeef zijn zo klein dat, bijvoorbeeld, eiwitten er niet doorheen kunnen, maar de dradige stukjes DNA wel (afb: Analytical Chemistry)

Met een nanoporeuze ‘spons’ van goud zouden ziekteverwekkers in planten en hoger organismen (zoals de mens) kunnen worden opgespoord, denken onderzoekers van de universiteit van Californië in Davis. Daarmee zouden ze kernzuren (DNA en RNA) kunnen isoleren in een mengsel van biomoleculen. Dat zou het aanzienlijk makkelijker maken erfmateriaal van ziekteverwekkers te isoleren uit  monsters van serum, bloed of plantenvocht. Lees verder

Wespengif prikt kankercellen lek

Het kankerceldodende Braziliaanse wespje (Polybia paulista)

Het kankerceldodende Braziliaanse wespje (Polybia paulista)

De in Brazilië voorkomende wespensoort Polybia paulista beschermt zichzelf tegen aanvallers door een gif aan te maken dat een stof bevat die kankercellen lek prikt. Dat was al bekend. Onderzoekers van de universiteit van São Paulo (Bra) en van Leeds (Eng) hebben nu uitgevogeld hoe dat gif, Polybia-MP1, selectief kankercellen doodt en normale cellen ongemoeid laat. MP1, zoals al verklapt, prikt de kankercellen lek. Lees verder

Geheim van ‘poortwachter’ kernmembraan deels opgelost

kernporiecomplex, de poortwachter van de celkern

De binnenring van het kernporiecomplex (NPC) zoals die is voorgesteld door de Caltech-groep. CNC staat voor kanaalnucleoporinecomplex. CNT is de barrière die onwelkome gasten buitenslsuit.

Het DNA in de celkern wordt goed bewaakt. Om die kern zit een stevig dubbelmembraan en bepaalt een ‘poortwachter’ wie of beter wat de kern in of uit mag via die membraanporiën. Die poortwachter wordt kernporiecomplex (NPC in Engelse afko) genoemd, een eiwitcomplex dat in het kernmembraan ‘zetelt’. Onderzoekers van het technologisch instituut  van Californië (Caltech) hebben nu een deel van het mysterie van de poortwachter opgelost door de structuur van het centrale deel van NPC te bepalen. Daarmee kan een verklaring gezocht worden hoe de poortwachter het flikt de juiste moleculen in en uit de kern te laten gaan. Miskleunen van de poortwachter kunnen leiden tot allerlei ziektes, zoals agressieve vormen van bloedkanker (leukemie). Lees verder

Het leven steeds nauwkeuriger te volgen

Supermicroscoop SIM

Met de SI-microscoop zijn haarscherpe bewegende beelden te maken met een resolutie van 60 tot 80 nm


De laatste jaren is er op het gebied van microscopie wel het een en ander gebeurd. Alsof er geen diffractielimiet bestaat worden steeds kleinere voorwerpen met een (al of niet licht)microscoop waarneembaar. Nu schijnen onderzoekers rond Nobelprijswinaar Eric Betzig er in geslaagd te zijn met een nieuw type microscoop (SIM) het leven in een (levende) cel nog nauwkeuriger in beeld te brengen. Daarmee is te zien, bijvoorbeeld, hoe eiwitten in het ribosoom worden opgebouwd. Lees verder

Cellen helpen adenovirus (per ongeluk) de cel binnen te komen

Binnendringen adenovirus in een cel

Adenovirussen komen via een ’truc’ de cel binnen (afb: Cell Host & MIcrobe)

Adenovirussen kunnen vele ziektes veroorzaken zoals buikgriep of longontsteking. Virussen kunnen hun destructieve werk alleen doen als ze er in slagen de cel binnen te komen om zich daar te reproduceren. Vreemd genoeg helpen cellen, uiteraard niet met opzet, de virusdeeltjes om binnen te komen, ontdekten onderzoekers van de universiteit van Zürich (Zwi), door lipiden aan te maken die bedoeld zijn voor het herstel aan de schade aan het celmembraan. Lees verder

Spin (man) paart met gevoel

Mannetjesspin met geslachtsorganen

De geslachtsorganen van de mannetjesspin zitten in de zwarte klompjes onderaan (afb: Wiki Commons)

Gelukkig voor mannetjesspinnen paren ze niet zonder ‘beloning’. Ze schijnen wat te voelen bij de paring, in ieder geval zijn de geslachtsorganen van de mannetjesspin (de pedipalpen, een soort pootjes met verdikking) voorzien van zintuigen en zenuwen. Dat zou ook verklaren hoe de mannetjesspinnen er in slagen hun ‘paarpootjes’ in het ingewikkelde geslachtsorgaan van het vrouwtje te manoeuvreren. Wat die mannetjes bij de paring voelen moet nog uitgevist worden.

Bron: bdw

Tijdstip van overlijden dagenlang nauwkeurig te meten

LijkZe komen in bijna alle politieseries voor, de politieartsen, die het tijdstip van overlijden zo nauwkeurig mogelijk moeten vaststellen. Dat scheelt in het aantal verdachten. Dat schijnt niet heel nauwkeurig te zijn, want afhankelijk van tal van factoren en 36 uur na het overlijden wordt de marge zo groot dat een dobbelsteen het werk ook af zou kunnen doen. Voor desperate rechercheurs lijkt zich nu een oplossing aan te dienen. Onderzoekers van de universiteit van Salzburg (Oost) hebben een methode ontwikkeld, waarmee, aan de hand van de ontbinding van spiereiwitten, tot ten minste 10 dagen na het overlijden het tijdstip van heengaan nauwkeurig is vast te leggen.   Lees verder

Een gen zou basis meercelligen kunnen zijn

Algengroepjes

Eencellige algen vormen in de nabijheid van een ‘roofdier’, een protozoa, mooie meercellige systeempjes, die ze beschermen tegen de protozoa (afb: Jack Boswell)

De sprong van eencellig leven naar meercellige organismen zou wel eens simpelweg door toedoen van een gen (ACE2) kunnen zijn gemaakt, zo betoogde de Amerikaanse evolutiebioloog William Ratcliff onlangs op een astrobiologiecongres in Chicago (VS). Dat zou betekenen dat die geweldige sprong in complexiteit evolutionair niet zo bijzonder lastige stap zou (kunnen) zijn geweest. Dat zit nog, want die celklontering kent geen arbeidsverdeling, zoals in echte meercellige organismen. Lees verder

Evolutie E. coli al ruim 25 jaar in lab gevolgd

E. coli-bacterie

E. coli’s passen zich makkelijk aan hun omgeving aan

In 1988 begon Richard Lenski van de staatsuniversiteit van Michigan met zijn langdurige evolutieproject    Escherichia coli-bacteriën. Hij startte met twaalf kweken. Inmiddels zijn we, in E. coli-bacterietermen, zo’n 60 000 generaties verder. De onderzoekers houden nauwkeurig bij hoe de bacteriën zich genetisch ontwikkelen en beschrijven die ontwikkeling in een artikel (pdf-bestand) Lees verder

Oceaan vol met grote onbekenden uit de plankton-wereld

Plankton opgevist met de 'Tara'

Plankton verzameld in de Stille Oceaan, een mengsel van meercellige organismen, zoöplankton, larven en eencelligen

Drieënhalf jaar hebben onderzoekers met het zeilschip ‘Tara’ op de zeven wereldzeeën gevist naar micro-organismen en vonden vele tot nu toe nog onontdekte ‘beestjes’, aangeduid met de verzamelnaam plankton.  Ze zijn van groot belang voor het welzijn van de wereld en zijn bewoners. Plankton zou verantwoordelijk zijn voor de helft van de zuurstofproductie op aarde. Over die speurtocht in een onbekende wereld zijn vijf artikelen in het blad Science verschenen ((1, 2, 3, 4, 5).> Lees verder