CLAIRE maakt zacht zichtbaar voor elektronenmicroscoop

Met CLAIRE is zacht weefsel met elektronenmicroscoop te bekijken

De crux van CLAIRE is een flinterdunne, paarse, laag van yttriumaluminiumperovskiet die met cerium is gedoteerd (afb: Nano Letters)

Onderzoekers van, onder meer, het Amerikaanse Lawrence Berkeley-lab hebben een techniek ontwikkeld, CLAIRE gedoopt, waarmee met elektronenmicroscopen ook zacht weefsel is waar te nemen op nanoschaal. Dat is handig voor het afbeelden van allerlei biologisch materiaal, maar ook van polymeren, gels en schuimen. Lees verder

Een simpel molecuul lijkt stamcellen tot leven te wekken

Het eiwit TGF-β1 (rood) komt nauwelijks voor in jong weefsel

Het eiwit TGF-β1 (rood) komt nauwelijks voor in jong weefsel

In het leven moet je ten minste een ding wantrouwen: de suggestie dat dingen simpel zijn. Dan hebben we het over het ingewikkelde systeem dat leven heet. Een gen voor een ziekte, een eiwit voor oplossing. Meestal blijken de zaken ingewikkelder in elkaar te steken, maar we mogen het natuurlijk wel proberen. In dit geval gaat het om een nieuw ‘levenselixer’ dat ons jeugdig zou houden en bovendien nog in de strijd tegen kanker te gebruiken is ook. Dat bereik je door het eiwit TGF-β1  te blokkeren, dat op zijn beurt weer de activiteit van stamcellen blokkeert. Dat middel, aangeduid met Alk5i, wordt beproefd als (weer een nieuw) kankermedicijn, maar zou ook ons systeem jong kunnen houden, denken de Californische onderzoekers.  Lees verder

Olifanten hebben inderdaad een olifantengeheugen

Olifanten in de savanneOoit was er dat reclamespotje van een olifant die jaren na dato zijn menselijke belager terugbetaalde. Hoe het precies zat, ben ik vergeten. Olifanten kunnen dingen lang onthouden, is het volksgeloof, vandaar dat olifantengeheugen. Dat volksgeloof klopt inderdaad, hebben Amerikaanse onderzoekers vastgesteld. De dikhuiden waren in staat om nog jaren later drenkplaatsen in de savanne terug te vinden over afstanden tot 50 km. Lees verder

‘Chemisch pincet’ is heel specifiek

Chemisch pincet

Het plaatje is bedoeld om te laten zien hoe een aptameer (een stukje DNA of RNA) het molecuul trombine oppakt en weer loslaat (afb: univ.v.Arizona)

Onderzoekers van de universiteit van Arizona hebben een methode ontwikkeld, waarbij, met behulp van een geleiachtige stof, moleculen bij ‘kop en kont’ worden gepakt en op de juiste plaats weer worden afgeleverd, je zou kunnen zeggen een chemische sorteermachine of beter gezegd scheikundige molecuulbezorging, die zijn/haar nut zou kunnen hebben in de (bio)chemische analyse.
Lees verder

Nieuwe soorten ontstaan op ‘gezette’ tijden

Levensboom

De ‘levensboom’ van Temple spiraalt vanaf het begin van leven op aarde en beschrijft de levensduur van 50 000 soorten

Het lijkt er op dat de evolutie niet zozeer wordt gedreven door aanpassing aan de leefomstandigheden, maar eerder door ‘de klok’. Onderzoekers van de Amerikaanse Temple-universiteit hebben, stellen ze, de nauwkeurigste ‘levensboom’ berekend tot nu toe en daaruit zou blijken dat gemiddeld elke tweemiljoen jaar een nieuwe soort het levenslicht ziet. Lees verder

Een ei ontkoken

Eiwitontwarder

De eiwitontwarder van Colin Raston

Een ei ontkoken, zodat het zich weer omvormt tot de keurige gevouwen eiwitten? Het schijnt te kunnen. Is dat dan ook weer dik vloeibaar als het oorspronkelijke ongekookte ei? Wie zal het zeggen. De onderzoekers van het procédé van de universiteit van Californië in Irvine hebben nog niet een heel ei ontkookt. De truc is een rotatieproces waarmee de eiwitten ontward worden, zoals in een gekookt ei, in de hoop dat ze weer tot hun oorspronkelijke vouwing zullen terugkeren. Dat rotatieproces werd in 2013 gepresenteerd door de Australiër Colin Raston, die daarbij aan andere chemische toepassingen dacht. Raston was ook betrokken bij dit onderzoek. Het proces, in feite een scheve centrifuge, zou goede diensten kunnen bewijzen bij het ontwarren van eiwitten die genetische veranderde micro-organismen vaak produceren, maar ook de term ‘kanker’ valt weer. Lees verder

Bodem mogelijk gevaarlijke kooldioxide’bom’

Vastlegging koolstof in planten

De vastlegging van koolstof in planten en grond…

Meer kooldioxide zou leiden tot een snellere plantengroei, waardoor meer kooldioxide zou worden vastgelegd, zo luidt de redenering. Oftewel kooldioxide lost het broeikasprobleem zelf (enigszins) op. Dat kan wel eens heel verkeerd uitpakken, denken onderzoekers van de Amerikaanse Princeton-universiteit. Meer kooldioxide zou wel eens een kettingreactie te weeg kunnen brengen waardoor een grote koolstofvoorraad in ontbinding overgaat: de grond. Micro-organismen spelen in dat subtiele spel een belangrijke rol. Lees verder

Vogels voelen de naderende storm

Geelvleugelzanger

De geelvleugelzanger

Het lijkt er op dat vogels een zintuig hebben voor slecht weer. In april trok een storm zijn verwoestende spoor over het zuiden van de VS met 35 dodelijke slachtoffers en grote materiële schade tot gevolg. In oostelijk Tenessee leek een groep trekvogels het naderende onheil te hebben aangevoeld en ze verdwenen voor de eerste wolken arriveerden, zo beweren onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift Current Biology. Lees verder

Afweer brandgans afhankelijk van locatie

Brandganzen op Spitsbergen

Brandganzen op Spitsbergen

De Nederlandse brandgans schijnt een actiever afweersysteem te hebben dan brandganzen in het noorden, zo hebben onderzoekers van de Rijksuniversiteit van Groningen en van het NIOO-KNAW Vogeltrekstation uitgevogeld. Dat heeft iets met de leefomstandigheden te maken, het zal niet verbazen.

Lees verder

Promovendus maakt inversiemicroscoop van € 200

Inversiemicroscoop

Een inversiemicroscoop met een kristalscherm

Adam Lynch, promovendus aan de Brunell-universiteit in Londen, ontdekte dat je met drie groedkope usb-microscopen en wat nieuwe programmatuur het werk kon doen wat normaal gedaan wordt door een zogeheten inversiemicroscoop, die al gauw vele malen duurder is. Bij inversie-microscopen zit de lichtbron niet onder maar boven het monster. Inversiefluore-scentiemicroscopen worden gebruikt om, onder meer, levende cellen te bestuderen. Lynch ontdekte als je die usb-microscopen omdraaide, ze op de een af andere manier in serie plaatste een beeld krijgt waarvoor hij normaal de dure inversiemicroscoop zou moeten gebruiken. Lynch was geïnteresseerd in de bewegelijkheid van cellen van het afweersysteem. Hij wilde bekijken hoe die cellen bij slakken reageren op vervuiling. Lees verder