Verbrande thorarollen met ct leesbaar gemaakt

De verbrand rollen van En-Gedi met ct leesbaar gemaakt.

Het digitaal afgerolde manuscript. Rechts de verbrande rol. Ter vergelijking een dollarmunt van 1 cent (afb: Brent Seales)

Het zijn thorarollen met Hebreeuwse religieuze teksten, de rollen van En-Gedi (de vindplaats) die dateren uit de tweede of derde eeuw na Christus. Zijn waren helaas toen ze in 1970 werden gevonden al verbrand. Nu is het met behulp van computertomografie (ct) en een hoop algoritmes gelukt de rollen te lezen, zonder ze te  hoeven ontrollen.

Lees verder

Computer verslaat 2 artsen bij diagnose hersenkanker

Diagnostiseren van hersenkanker

Op mri-opnames is er weinig verschil te zien tussen stralingsschade (boven) en een tumor. De computerbeoordeling (rechts) geeft een duidelijk verschil in samanstelling aan (afb: Pallavi Tiwara)

Een nieuw aan de Case Western Reserve-universiteit in Cleveland (VS) ontwikkeld computerprogramma scoorde twee keer beter dan neuroradiologen van vlees en bloed bij het diagnostiseren van hersenkanker op basis van mri-beelden. Het ging daarbij vooral om het onderscheid tussen celsterfte tengevolge van bestraling en het opnieuw opkomen van woekercellen. Lees verder

Een boek lezen zonder een blad om te slaan

Boeken lezen zonder een blad om te slaan

Met behulp van terahertzgolven zou je boeken kunnen lezen zonder die te openen (afb: Barmak Heshmat)

Onderzoekers van het MIT in Cambridge (VS) en van technologisch instituut van Georgia (VS) hebben een systeem ontwikkeld waarmee met behulp van terahertz-golven ze een boek kunnen lezen zonder de pagina’s open te hoeven slaan. Althans, ze hebben een stapeltje velletjes met elk een letter kunnen ‘lezen’. Zo’n systeem zou handig zijn bij het lezen van kwetsbare, antieke boeken. Musea hebben al interesse getoond, maar er moet nog wel het een en ander aan versleuteld worden. Lees verder

Mri-scanner ontwikkeld waarmee je kunt rekenen

Martijn Cloos van de universiteit van New York over de pnp-mrf-scanner

Martijn Cloos van de universiteit van New York over de pnp-mrf-scanner

Magnetische resonantie is in de gezondheidszorg een veel gebruikte fenomeen om een beeld te krijgen van ons binnenste. Anders dan röntgentechnieken kun je op een mr-afbeelding ook zachte weefsels waarnemen, maar het vervelende is dat je met de magnetische resonantietechniek ook ‘onderbelichte’ stukken krijgt. Dat heeft te maken met de techniek. Onderzoekers van de universiteit van New York zouden dat probleem nu hebben opgelost, waardoor je nu ook op/met mri (want daar hebben we het over) kunt rekenen. Het ‘ideale’ mri-apparaat moet overigens nog wel gebouwd worden. Lees verder

3d-film zien zonder malle bril (?)

3d-film zonder bril

Met spiegels en lenzen wordt een beeld gecreëerd dat voor alle kijkers in een zaal een driedimensionaal beeld oplevert (afb: MIT)

Onderzoekers van het MIT in Cambridge (VS) en het Israëlische Weizmann-instituut hebben een techniek ontwikkeld waarmee een kijker een film op groot scherm in drie dimensies kan zien, zonder daarbij een malle bril te hoeven opzetten. Dat gebeurt met en combinatie van lenzen en spiegels. Er schijnen al andere systemen te zijn waarmee brilloos 3d is waar te nemen, maar die technieken zouden niet in staat zijn de belevenis op een groot bioscoopscherm te brengen. Het systeem is door de MIT-onderzoekers dan ook Cinema 3D gedoopt. Lees verder

Programmatuur fMRI deugt niet

fMRI-opname

Een fMRI-opname (afb: Wiki Commons)

Gewone statistische methoden om de hersenactiviteit te analyseren door beelden te gebruiken van een fMRI-apparaat zijn onbetrouwbaar, vonden  Anders Eklund en Hans Knutsson van de universiteit van Linköping (Zwe) en Thomas Nichols van de universiteit van Warwick. De onderzoekers beoordeelden de analysemethoden door te werken met bekende betrouwbare gegevens. Die methoden voorzagen in tot zelfs 60% van de gevallen hersenactiviteit die er in werkelijkheid niet is. 5% zou redelijk zijn. Lees verder

Grove schets genoeg voor beeldzoeksysteem

beeldzoeksysteem

Je hoeft geen professioneel tekenaar te zijn om de gezochte beelden te vinden (afb: univ.v.Bazel)

Teksten opzoeken in een digitaal bestand is akelig eenvoudig. Het is een stuk moeilijker op beelden te zoeken en hoe het met het zoeken op geluiden zit weet ik niet. Voor het zoeken van bepaalde beelden schijnt nu iets te zijn. Onderzoekers van de universiteit van Bazel (Zwi) hebben een beeldzoeksysteem ontwikkeld waarbij het voldoende is om een vingerschets op een tekentablet te maken van het gezochte. Het systeem is vitrivr gedoopt. Lees verder

Multifotonmicroscoop nog beter met boventoon

multifotonmicroscoop die gebruik maakt van de tweede harmonische.

Links een opname van cadmiumtelluridezonnecellen met een ‘gewone’ multifotonmicroscoop, rechts met de MP-SPIFI-microscoop. Op de foto lijkt de opname links beter. (afb: CSU)

Vroeger leerde je op school dat de resolutie van lichtmicroscopen bepaald werd door de golflengte van het gebruikte licht. Voorwerpen kleiner dan 3, 400 nm zijn daarmee niet waar te nemen (de zogeheten diffractielimiet), maar met allerlei trucs was die limiet wel te omzeilen. Daarnaast zijn er allerlei andere typen microscopen die niet met licht werken zoals de elektronen- of atoomkrachtmicroscoop. Toch blijft de lichtmicroscoop belangrijk omdat je daarmee dingen kunt waarnemen die met de niet-lichtmicroscoop moeilijk of helemaal niet te ‘zien’ zijn. Met de modernste lichtmicroscopen kun je nu virussen, eiwitten en zelfs losse moleculen zien, maar ook die hebben hun grenzen. Daar wordt nu aan gesleuteld door de ontwikkeling van een microscoop die werkt met fotonen (lichtdeeltjes) en de tweede harmonische (boventoon) en die ons een inkijkje zou (kunnen) gunnen in de processen van een (levende) cel. Lees verder

Hersens gaan ‘moeilijk’ om met woorden

Onze hersens gebruiken niet omgrensd ‘spraakcentrum’. Het lijkt er op dat verschillende delen van onze hersens betrokken zijn bij het horen en verwerken van woorden, afhankelijk van de betekenis. Amerikaanse onderzoekers hebben een soort atlas van betekenisnetwerken gemaakt. Woorden met een, vooral, sociale betekenis zouden op andere plaatsen verwerkt worden dan kleuren, plaatsaanduidingen of getallen. Lees verder

Nieuwe beeldtechniek ‘kijkt’ dieper in de hersens

vcsel laser

Een schema van een VCSEL, die een verticale nauwe bundel licht uitstraalt

Een wat heet niet-invasieve op licht gebaseerde beeldtechniek, optische coherentietomografie, kijkt dieper in het lichaam dan welke andere niet-invasieve techniek ook. Daarmee zouden ook de dieper gelegen delen van, bijvoorbeeld, de (levende) hersens in beeld kunnen worden gebracht. Lees verder