Cholesterol schijnt afweerreactie te blokkeren

Cholesterol houdt T-cellen rustig

Cholesterolgeboden T-cellen (blauw) zorgen er voor dat niet te veel T-cellen spontaan in de actieve toestand geraken (rood) (afb: Albert-Ludwigsuniversiteit)

Cholesterol schijnt een stabilserende uitwerking te hebben op T-cellen, de ‘soldaten’ van ons afweersysteem, zo ontdekten onderzoekers van de Albert-Ludwigsuniversiteit in Freiburg (D). Tot nu toe werd gedacht dat de ziekteverwekkende stof (het antigeen) zich aan receptoren van de T-cellen moesten binden om de cellen te activeren. “Wij hebben laten zien dat de binding met het antigeen de T-cel activeert, maar dat dat spontaan gebeurt”, zegt onderzoeker Wolfgang Schamel. Lees verder

Wordt het nog wat met die waterstofsynthese?

Groene algen en waterstofsynthese

De groene alge Chlamydomonas reinhardtii (afb: Dartmoor College)

Al vele jaren wordt er gezocht naar het ei van Columbus op het gebied van een energierendabele waterstofsynthese. Tot nu toe is dat niet gelukt. Natuurlijk, je kunt waterstof maken door elektrolyse van water, maar dat kost (veel) meer energie dan het oplevert. Er wordt gezocht naar een biologische oplossing door bacteriën het werk te laten doen, maar ik ken geen grootschalig systeem dat daar op is gebaseerd. Nu hebben onderzoekers van de Ruhr-universiteit in Bochum (D) een enzym gemaakt, of eigenlijk maakte het zichzelf, dat er aardig uitziet, vooralsnog alleen om te bestuderen. Wordt wellicht vervolgd. Lees verder

Multifotonmicroscoop nog beter met boventoon

multifotonmicroscoop die gebruik maakt van de tweede harmonische.

Links een opname van cadmiumtelluridezonnecellen met een ‘gewone’ multifotonmicroscoop, rechts met de MP-SPIFI-microscoop. Op de foto lijkt de opname links beter. (afb: CSU)

Vroeger leerde je op school dat de resolutie van lichtmicroscopen bepaald werd door de golflengte van het gebruikte licht. Voorwerpen kleiner dan 3, 400 nm zijn daarmee niet waar te nemen (de zogeheten diffractielimiet), maar met allerlei trucs was die limiet wel te omzeilen. Daarnaast zijn er allerlei andere typen microscopen die niet met licht werken zoals de elektronen- of atoomkrachtmicroscoop. Toch blijft de lichtmicroscoop belangrijk omdat je daarmee dingen kunt waarnemen die met de niet-lichtmicroscoop moeilijk of helemaal niet te ‘zien’ zijn. Met de modernste lichtmicroscopen kun je nu virussen, eiwitten en zelfs losse moleculen zien, maar ook die hebben hun grenzen. Daar wordt nu aan gesleuteld door de ontwikkeling van een microscoop die werkt met fotonen (lichtdeeltjes) en de tweede harmonische (boventoon) en die ons een inkijkje zou (kunnen) gunnen in de processen van een (levende) cel. Lees verder

Er zouden zo’n 1000 000 000 000 micro-organismen zijn

Geiser met gekleurde archaea (oerbacteriën)

Geiser met oranje gekleurde archaea (oerbacteriën) (afb: WIki Commons)

Het aantal op aarde levende micro-organismen zou wel eens een biljoen (duizendmiljard) kunnen bedragen, zo becijferden onderzoekers van de universiteit van Indiana (VS). Daarvan kennen we er maar bitter weinig: een honderdduizendste deel (tienmiljoen). Onderzoekers Jay Lennon en Kenneth Locey kwamen tot die schatting op basis van ‘doorsnedes’ van grote gegevensverzamelingen en van universele schaalwetten. Lees verder

Virusbestrijders versnelden evolutie primaten

Brulaap in actie

Een mannetjesbrulaap aan het brullen

Evolutie rekenen we in miljoenen jaren, mutaties in generaties. Het schijnt dat onderzoekers nu een mutatiemechanisme hebben ontdekt bij primaten dat snel, gecoördineerd en agressief is. De ontdekking zet berekeningen op losse schroeven over wanneer een soort zich in de loop van de evolutie heeft opsplitst. Lees verder

Neurale stamcellen in kippenei gevolgd

Stamcel in een kippenei

Stamcel in kippenei

We doen wel geleerd, maar van veel dingen weten we nog maar heel weinig. Het lijkt er zelfs op hoe verder we komen, hoe meer gaten in onze kennis we ontdekken. Dat geldt zeker voor het immer verbazende proces dat we leven hebben genoemd (zonder dat we daar een definitie van kunnen geven). Zo is het wordingsproces van een levend wezen bijna één groot raadsel, maar laten we het simpel houden: hoe ontwikkelt zich en wat doet een hersenstamcel? Geen idee. Onderzoekers van de universiteit van Georgia (VS) hebben nu met behulp van mri een met ijzer gekleurde hersenstamcel dagenlang gevolgd in een kippenei. Spannend. Lees verder

Resistentie antibiotica MRSA te doorbreken

Grampositieve en -negatieve celwanden bacteriën

Er zijn grampositieve en gramnegatieve bacteriën. De S. aureus-bacterie is grampositief. WTA staat voor wandteichonzuur (afb: ChemBioCem)

Het probleem zit hem natuurlijk in het al te makkelijk voorschrijven en gebruiken van antibiotica, maar linksom of rechtsom, het blijkt dat steeds meer bacteriestammen geen last meer hebben van antibiotica. Hier en daar is al alarm geslagen. Nu schijnen onderzoekers van Merck Research in New Jersey (VS) een oplossing gevonden te hebben door antibiotica te combineren met tarocine A en tarocine B die de baan vrijmaken voor het antibioticum om zijn dodelijke werk af te maken bij de ‘ziekenhuisbacil’ MRSA (methiline- of multiresistente Staphylococcus aureus). Lees verder

Het licht als kwantumstaafjes biomoleculen ontmoeten

Bioluminescentieresonante energieoverdracht (BRET)

Dit is een plaatje uit een artikel uit 2012 over bioluminescentieresonante enegrieoverdracht (BRET) dat iets duidelijk zou moeten maken. QD staat voor kwantumstip (geen-staaf dus)  (afb: Theranostics)

Het licht als kwantumstaafjes biomoleculen (in dit geval het enzym luciferase) ontmoeten en daar heb je niet eens een batterij voor nodig. Normaal wordt dat enzym gebruikt door, onder meer, vuurvliegjes om licht te geven, maar als je bio op de juiste manier bij kwantum voegt dan ontstaat er licht. Dat heet bioluminescentie en we hebben die lichtjes in het groen, oranje, rood en nabije infrarood. Lees verder

Biologische supercomputers gevoed door biomolecuul (?)

Biocomputer aangedreven door ATP

Stukjes eiwit (rood) in de kanalen van de biochip (afb: McGill-universiteit)

Adenosinetrifosfaat (ATP), het molecuul dat cellen voorziet van energie, zou wel eens de ‘voedingsbodem’ voor (super)-biocomputers kunnen worden denken onderzoekers van de Canadese McGill-universiteit. Ze beschreven in het blad PNAS een model van een biologische parallelle supercomputer. Die biocomputer kan dan ook nog eens een stuk kleiner zijn dan een van kiezel. Lees verder

Menselijk ingrijpen veroorzaakt ‘omgekeerde evolutie’

Stekelbaarsjes als slachtoffer menselijk ingrijpen

De slachtoffers van de ‘omgekeerde evolutie’ (afb: univ.v.Br.Col.)

Ik had ook kunnen zeggen dat de mens de jongste ‘producten’ van de evolutie laat verwijnen. Slechts drie jaar nadat in een Canadees meer meervallen geïntroduceerd werden, waren twee ondersoorten van stekelbaarsjes verdwenen en door kruising ’teruggeëvolueerd’ tot een soort. Dat had aanzienlijke gevolgen voor het milieu, zo bleek onderzoekers van de universiteit van Brits Columbia (Can). Lees verder