Microbiële voorouder complex leven geavanceerder dan gedacht

Vulkanische hete poelen in Yellowstone National Park (VS) waar nog altijd veel Asgard-archaea leven

Vulkanische hete poelen in Yellowstone National Park (VS) waar nog altijd veel Asgard-archaea leven (afb: WUR)

Bouwstenen die (eukaryote) cellen van mensen, dieren en planten zo geavanceerd maken, blijken ouder dan wetenschappers tot nu toe vermoedden. Ze waren al aanwezig in onze eencellige voorouder die 2,5 miljard jaar geleden leefde, concluderen onderzoekers uit Nederland en de VS. Lees verder

Pesticiden verminderen microbiële soortenrijkdom bodem

De bodem herbergt een veelheid aan organismen die essentieel zijn voor planten, waaronder bacteriën en schimmels die deelnemen aan biochemische cycli en wortels beschermen. Deze soorten zijn van vitaal belang voor gewassen en de biodiversiteit in het algemeen. Europees onderzoek onder aanvoering van Marcel van der Heijden van de universiteit van Zürich zou aannemelijk hebben gemaakt dat bestrijdingsmiddelen de microbiële soortenrijkdom in de bodem verstoren. Overigens zouden ook andere gebruiken en stoffen (zoals ploegen of zware metalen) invloed op die soortenrijkdom kunnen hebben, nuanceren de onderzoekers. Lees verder

Oeroude bacteriën blijken al resistent voor moderne antibiotica

De kerk in de Scarisoara-ijsgrot

Een deel (de kerk) van de Scarisoara-ijsgrot (afb: WikiMedia Commons)

De laatste jaren is er door overmatig gebruik gewaarschuwd voor de toenemende resistentie van bacteriën voor antibiotica. Er wordt zelfs over een ‘resistentiecrisis’ gesproken. Nu blijkt dat bacteriën die zijn gevonden in 5000 jaar bevroren ijs uit een ijsgrot ongevoelig te zijn voor tien moderne antibiotica. Dan gaat het over stoffen die worden gebruikt bij de behandeling van, onder meer, tuberculose of bloedvergiftiging maar ook om zogeheten reserveantibiotica die gebruikt worden als andere niet of te weinig effect hebben. Lees verder

Nanokunststofdeeltjes helpen bacteriën ‘steviger’ biolagen te vormen

nanokunststofdeeltjes en de micro-organismen

Nanokunststofdeeltjes maken biolagen van resistente bacteriën dikker en linker (afb: Pingfeng Yu et al./Water Research)

Kleine kunststofdeeltjes zijn overal en zouden ook de gezondheid van mens en dier (en wellicht ook planten) beïnvloeden. Nu blijkt dat die nanokunststofdeeltjes ‘helpt’ resistente ziekteverwekkende bacteriën te overleven in, onder meer, biolagen. Dat zou voor problemen kunnen zorgen in, onder meer, drinkwatersystemen. Lees verder

Met een nieuw FAS-gen maakt een gist palmolievetzuren

Palmolievervanger?

Daar vetzuursynthase (FAS) te veranderen kunnen gisten palmolievetzuren aanmaken (afb: Martin Grininger et al./Nature Chemical Biology)

Palm– of kokosolie wordt veel gebruikt: voor wasmiddelen, mascara of chocola. Palmolieplantages en in mindere mate plantage met kojospalmen zijn echter slecht voor natuur en klimaat, aangezien veel van die plantages regenwoud verdringen. Nu hebben onderzoekers rond Martin Grininger van de Goethuniversiteit een mogelijke oplossing voor dat probleem gevonden: laat een gist de vetzuren maken die in palm- en/of kokosolie zitten. Dat scheelt een hoop natuur (met alle gevolgen van dien) al moet er nog wel het een en ander aan gesleuteld worden om die mogelijke oplossing in de praktijk te brengen. Lees verder

Labrobots synthetiseert in een week 700 mogelijk antibacteriële stoffen

Antibacteriële metaalverbindingen

Enkele metaalverbindingen die beproefd werden op antibacteriële werkzaamheid (afb: Angelo Frei et al./Nature Communications)

Scheikundigen zijn de wat wereldvreemde mensen die onder het vrijkomen van allerlei kleurige en gevaarlijke dampen stoffen staan te bereiden die nog niet eerder bereid zijn, zal het beeld zijn (denk ik=as, zelf scheikundige), maar dat beeld verdient bijstelling. Ook daar is de automatisering/robotisering sterk opgerukt en die ontwikkeling neemt de bak-en-braadscheikundige veel werk uit handen. Zo kunnen robots hele series mogelijke antibioticumkandidaten synthetiseren, die dan vervolgen kunnen worden uitgeprobeerd ter vervanging van onwerkzaam geworden antibiotica. Lees verder

Waar dienen die beestjes eigenlijk voor?

IUCN & micro-organismen

De IUCN, de natuurorganisatie van de VN voegt de micro-organismen toe aan haar aandachtsveld (afb: Jack Gilbert et al./Sustainable Microbiology)

Zoiets heb ik wel eens horen verzuchten toen het nietige coronavirus de mensheid met uitroeiing bedreigde. Overbodige vraag natuurlijk. Je zou met veel meer recht kunnen vragen waartoe de mens op aarde is (als je niet in God gelooft). Die micro-organismen zijn wezenlijk voor het systeem aarde, stellen onderzoekers (en die zouden het moeten weten). Het overgrote deel van het leven op aarde is voor de mens onzichtbaar, maar desalniettemin onmisbaar. Binnen de VN-organisatie IUCN is nu een aparte groep opgericht die zich met het wel en wee van micro-organismen gaat bezighouden. Lees verder

We zitten (vaak) met grote brokken DNA in onze mond

Inocels, brokken extrachromosomaal DNA

Schema van, mogelijke functies en relaties van die inocels in onze mond e.o. (afb: Kiguchi et al.)

Driekwart van alle mensen herbergt mogelijk net ontdekt genetisch materiaal in hun mond, zogeheten extrachromosoom-elementen, die de Japanse ontdekkers inocels hebben gedoopt. Die inocels zouden invloed kunnen hebben op de mondgezondheid, afweer en een rol kunnen spelen bij het ontstaan van ziektes, speculeren de onderzoekers. Ze zouden bacteriën helpen zich aan te passen aan het menselijk organisme. Lees verder

Paracetamol van PET? Hoe zinnig is dat?

Paracetamol

Hoe zinnig is het oude PET-flessen om te zetten in paracetamol? (afb: Stephen Wallace et al./Nature)

Onderzoekers rond Stephen Wallace van de universiteit van Edinburgh hebben de monomeren van polyetheen-tereftalaat door genetisch veranderde Escherichia coli-bacterien laten omzetten in para-acetylaminofenol, beter bekend als paracetamol. Er zijn al mensen die denken  aan een listige manier om van het kunststofafval af te komen, maar dat lijkt mij, gezien het grote verschil in tonnages tussen kunststoffen en geneesmiddelen, volstrekt onzinnig. Lees verder

Ook belucht zand kan onze stikstofproblemen helpen oplossen

Strand Middellandse Zee

Denitrificatie. Zou het ook hier gebeuren?

Sommige micro-organismen die op zandkorrels leven, verbruiken alle zuurstof in hun omgeving. Hun buren, voor wie geen zuurstof meer overblijft, profiteren daar optimaal van door nitraat in het omringende water om te zetten in stikstof. Dat denitrificatieproces is vrijwel onmogelijk in de aanwezigheid van zuurstof. Denitrificatie in zandige sedimenten in zuurstofrijk water kan aanzienlijk bijdragen aan de reductie van stikstofverbindingen in watersystemen, stellen de onderzoekers. Lees verder