Geleerd uitschot

Over wetenschap en ander vermaak

Geleerd uitschot

REST ‘bepaalt’ of iemand Alzheimer krijgt

Tau-knopen

Niet iedereen met amyloide plaques en tau-knopen (foto) wordt ook dement.

De ziekte van Alzheimer wordt geassocieerd met amyloïde plaques, maar niet iedereen met die plaques in de hersens krijgt die ziekte. Al lang vragen onderzoekers zich af hoe dat komt. Onderzoekers van het MIT in Cambridge (Mass.) rond Bruce Yankner hebben mogelijk de sleutel van het raadsel gevonden; een eiwit dat aangeduid wordt met REST, dat normaal vooral actief is in de zich ontwikkelende hersens van ongeboren vruchten. Lees verder

Bacteriën maken chocola ‘gezond’

ChocolaAl jaren wordt beweerd dat het eten van chocola (puur) gezond zou zijn. De Amerikaanse onderzoeker John Finley van de staatsuniversiteit van Lousiana (VS) vertelt op het lentecongres van de Amerikaanse vereniging van scheikundigen ACS dat dat alleen zo is als de chocolade-eters de juiste beestjes in hun darmen hebben. Ontbreken die door ongezonde voeding, dan verlaten de heilzame antioxidanten en ontstekingsremmers, die kennelijk in chocola ‘huizen’, de snoeper ongebruikt. Chocola is gezond als je zelf gezond bent. Lees verder

Zuidoost-Azië staat in de fik

Zuidoost-Azië brandtZuidoost-Azië staat in de fik. Dat laat deze foto van de NASA-satelliet Aqua zien. De foto werd genomen door MODIS, een spectroradiometer aan boord van Aqua. Deze NASA-foto is van 18 maart. Op een foto genomen op 7 maart is het allemaal nog niet zo erg. Vooral in Birma is er sedertdien goed de fik in gestoken. Het zou vooral gaan om landbouwgebieden, maar ongetwijfeld wordt hier en daar ook een stukje snel verdwijnend oerwoud meegenomen. Stoppelbranden is een aloude gewoonte om landbouwziektes te voorkomen, terwijl je meteen van je plantenresten af bent. Het as fungeert daarnaast als meststof. Het milieu in Zuidost-Azië knapt daar natuurlijk niet echt van op. Gezond voor mens en dier is het ook niet,

Bron: Eurekalert

Groener alternatief voor bisfenol A

Bisfenol A (BPA) is een chemische verbinding die in grote hoeveelheden wordt gebruikt (voornamelijk voor de productie van kunststoffen), maar toxicologisch en ecologisch, om het zacht te zeggen, niet helemaal onverdacht is. Kaleigh Reno van de universiteit van Delaware vertelde het voorjaarscongres van de Amerikaanse vereniging van scheikundigen ACS een groener alternatief voor bisfenol A ontwikkeld te hebben, dat gebaseerd op het houtbestanddeel lignine, maar dat niet de ongewenste hormonale werking van bisfenol A zou hebben. Het alternatief zou met een jaar of vijf op de markt kunnen zijn. Lees verder

Robotjournalistiek in opkomst

RobotjournalistiekNog gaan computers klungelig om met teksten, maar dat zal niet zo blijven. Op dag worden de kranten (al of niet digitaal) volgeschreven door robots en sommige mensen denken dat dat stadium al is bereikt. Christer Clerwall van de Zweedse Karlstad-universiteit heeft proefpersonen geconfronteerd met proeven van die robotjournalistiek, naast verhalen van journalisten van vlees en bloed. Gemiddeld vonden ze het moeilijk om te bepalen of een artikel door een mens of door een robot geschreven was. Klaar ben je er mee als journalist. Lees verder

Groenlands laatste ijsbastion dreigt te vallen

GroenlandijsTot voor kort bleef de ijslaag in het noordoosten van Groenland relatief onaangetast. De afgelopen vierhonderd jaar veranderden de vele gletsjers die hier zijn nauwelijks, maar dat schijnt nu te veranderen en nog behoorlijk drastisch ook. Sinds 2003 verliest deze gigantische ijskorst elk jaar 10 miljard ton ijs, zo hebben Deense onderzoekers becijferd. Dat is zo’n 10 km3, een behoorlijke plas. Daarmee is ook het laatste, tot nu toe stabiele deel van de Groenlandse ijsmassa aan het smelten. Lees verder

Nanobuisjes verdrievoudigen energieopbrengst plant

Nanobuisjes doorboren membraan bladgroenkorrel

De nanobuisje doorboren de membranen rond de bladgroenkorrels (afb: Nature)

Door planten vol te stoppen met nanobuisjes schijnt de energieopbrengst van de fotosynthese van een plant verdrievoudigd te kunnen worden, zo hebben onderzoekers rond Michael Strano van het MIT in Boston ontdekt. Dat komt doordat die minuscule koolstofbuisjes het voor de plant bruikbare deel van het lichtspectrum flink vergroten. Zelfs de in energetisch opzicht productiefste planten gebruiken maar 10% van het ontvangen zonlicht. Dan zou met de koolstofbuisjes in de chloroplasten, de energiefabriekjes van planten, op 30% komen.  Nu nog een manier vinden om daar gebruik van te maken. Overigens zijn ze bij het MIT bezig ook andere mogelijkheden van planten uit te buiten, als detectoren of onderdeel van elektronische systemen. Dat heet dan meteen: de bionische plant. Lees verder

Nieuwe kat maakt goedkoop (?) van aardgas alcoholen

Roy Periana

Roy Periana

Met een nieuwe katalysator zijn onderzoekers van het Amerikaanse Scripps-instituut in Florida  er in geslaagd aardgas onder relatief milde omstandigheden om te zetten in alcoholen als methanol en ethanol (‘gewone’ alcohol). De reactie verloopt bij de relatief lage temperatuur van 180°C. Bij alternatieve syntheseroutes zijn temperaturen van  500 en meer graden nodig. Deze synthese zou de petrochemie en kunststofindustrie wel eens op zijn kop kunnen zetten, denken de onderzoekers. Zo’n vaart zal het voorlopig nog wel niet lopen. Lees verder

Mos als stroomleverancier

Moscellen

Een transistorradiootje (rechts op het schapje) speelt een paar minuten op 10 moscellen (afb.: Fabienne Felder)

Het bericht in webblad Wired deed me een beetje denken aan het verhaal van die Italiaanse onderzoeker die planten als sensor wil gebruiken. Ontwerpster Fabienne Felder gebruikt mossen om zonlicht om te zetten in elektriciteit. De mossen doen dat lang niet zo goed als moderne zonnecellen, maar hebben daarnaast een aantal voordelen, waarvan de productie ervan de meest in het oog lopende is. Of het ooit meer wordt dan een geintje, moet nog worden afgewacht, maar voorlopig is Felder en haar wetenschappelijke ‘helpers’ er in geslaagd een radio een paar minuten aan de praat te houden met de ‘moscellen’ Lees verder