Komen we met iGluSnFR achter hoe de hersens werken?

structuur iGluSnFR3

Molecuulstructuur van iGluSnFR (afb: Kaspar Podgorski et al./Nature Methods)

Zouden we er ooit achter komen hoe onze hersens werken? Wetenschappers schijnen daar alle vertrouwen in te hebben. Nu stellen onderzoekers dat ze een eiwit hebben ontwikkeld, iGluSnFR gedoopt, dat de zwakke chemische signalen kan detecteren die neuronen van andere hersencellen ontvangen. Door met dat eiwit glutamaat te volgen zouden ze kunnen zien hoe neuronen binnenkomende informatie verwerken voordat ze signalen doorsturen. Dit zou de ontbrekende laag zijn van de hersencommunicatie die tot nu toe onzichtbaar zou zijn geweest. Lees verder

Eindelijk: de driedimensionale chip

Subhasish Mitra van Stanford

Subhasish Mitra (afb: Stanforduniversiteit)

Onderzoekers hebben een nieuw soort driedimensionale computerchip gemaakt die geheugen- en computerelementen verticaal stapelt, waardoor afstand waarover gegevens worden verplaatst drastisch worden verkort en (daardoor) versneld. In tegenstelling tot traditionele platte ontwerpen vermijdt deze aanpak de files die ontstaan bij veeleisende toepassingen zoals kunstmatige intelligentie. Het prototype verslaat vergelijkbare chips al verschillende keren en toekomstige versies zullen naar verwachting van de onderzoekers nog veel beter worden. De 3d-chip zou geen nieuwe productietechnologie vereisen. De nieuwe technologie zal worden gepresenteerd op het IEEE-congres in januari 2026 Lees verder

Bewustzijn is wijder verspreid dan gedacht

kraai met peuk

Kraai met peuk in proef in Amsterdam (?)

Wat is bewustzijn en hoe ‘materialiseert’ dat zich? Ga er maar aan staan. Bewustzijn zou in fasen zijn ontwikkeld, beginnend met basale overle-vingsreacties zoals pijn en alarm overlopend naar gerichte bewust-wording en zelf-reflectie. Deze lagen helpen organismen gevaar te vermijden, te leren van de omgeving en sociaal te coördineren. Verrassend genoeg vertonen vogels veel van dezelfde eigenschappen, van subjectieve waarneming tot basaal zelfbewustzijn. Dit suggereert dat bewustzijn veel ouder en wijdverspreider is dan voorheen werd gedacht, stelt het persbericht. Lees verder

Onderzoeksters koppelen verbindingspatronen aan hersenfuncties

Hersenbeeld van de visuele cortex

Hersenbeeld (fMRI) van de visuele cortex (afb: NeuroQuery)

Het lijkt er op dat wetenschapsters de verbindings-patronen in de hersenen tussen neuronen van geestelijke functies in de hele hersenen kunnen voorspellen. Elk gebied zou een unieke ‘verbin-dingsvingerafdruk’ hebben die ver-band houdt met zijn rol in onze geest, van taal tot geheugen. De sterkste verbindingen werden gevonden in denkvaardigheden op hoger niveau die jaren nodig hebben om zich te ontwikkelen. Lees verder

Twee ‘medicijnen’ voor Alzheimer gevonden?

PBA-therapie zou eiwitklonteringen opruimen

Toediening van PBA zou de eiwitklonteringen verwijderen (afb: Nirinjini Naidoo et al./Aging Biology)

Het lijkt wel of de laatste tijd allerlei ‘medicijnen’ voor de ziekte van Alzheimer worden gevonden. Nu weer een onderzoek van wetenschapsters van de universiteit van Pennzylvania dat zou hebben aangetoond dat een vrij eenvoudig stofje als 4-fenylbutyraat (PBA) bij muisjes met een vorm van Alzheimer de symptomen van die ziekte deed wegsmelten.
Een tweede onderzoek, dat overigens al een jaar geleden werd gepubliceerd, zou een oplossing hebben opgeleverd voor de tauknopen die bij Alzheimer opduiken. Die proeven werden gedaan bij fruitvliegjes. Voorlopig moet in beide gevallen nog veel werk worden verricht vooraleer kan worden aangetoond of deze ‘doorbraken’ ook echt doorbraken zijn. Lees verder

Astrocyten zijn de ‘grondleggers’ van het langetermijngeheugen

Herinneren en de rol van stercellen

De oplichtende (=actieve) stercellen in de diverse delen van de muizenhersentjes (afb: Jun Nagai et al./Nature)

Geheugen is een raar ‘ding’. Ik(=as) kan me met glasheldere beelden en al een voorval herinneren toen ik vier was en mijn vader me achter op de fiets naar de Berlagebrug bracht. Daar stond een muntgroene auto met houten strepen. Ik was niet blij toen ik in de auto werd gezet, waar de jongste broer van mijn vader achter het stuur zat. Mijn (glasheldere) herinnering gaat pas weer verder als we met pech in Limburg (leerde ik later) langs de weg staan en een stel opgeschoten jongens met mijn oom onder de kap doken. De rest van de reis en het feest (een eerste communie van een neef) herinner ik me niet.
Hoe werkt dat? En is het niet vreemd dat mensen met geheugenproblemen vaak de oudste herinneringen wel bewaren?

Onderzoekers van RIKEN rond Jun Nagai denken nu dat astrocyten (stercellen) verantwoordelijk zijn voor het stabiliseren van herinneringen en niet de neuronen; althans bij de proefdieren: muisjes Lees verder

Wij zouden gebaat zijn bij niet vijf maar zeven zintuigen

Nikolai Brilliantov

Nikolai Brilliantov (afb: skoltech.ru)

Wetenschappers van Skoltechinstituut in Moskou hebben een nieuw wiskundig model voor geheugen ontwikkeld dat onderzoekt hoe informatie wordt gecodeerd en opgeslagen. Hun analyse zou de conclusie rechtvaardigen dat het geheugen het beste werkt in een zevendimensionale conceptuele ruimte; equivalent aan het hebben van zeven zintuigen. De bevinding ihoudt in dat zowel mensen als kunstmatige intelligentie baat zouden kunnen hebben bij een bredere sensorische invoer om leren en herinneren te optimaliseren. Dat is leuk, maar hoe fokken we twee extra zintuigen? Lees verder

Kankermedicijen lijken ook te werken tegen Alzheimer

Kankermedicijnen tegen Alzheimer?

Het lijkt er op dat twee kankermedicijnen, irinotecan en retrozol, tegen Alzheimer werkzaam zijn (afb: Marina Sirota et al./Cell)

Het lijkt een groeiende onderzoeksactiviteit: kijken of bepaalde medicijnen ook bij andere ziektes werken. Ozempic, oorspronkelijk bedoeld tegen suikerziekte, is tegenwoordig vooral populair als ‘afslankmiddel’. Nu schijnen twee kankermedicijnen mogelijk ook te werken tegen de ziekte van Alzheimer, waar ondanks alle inspanningen nog steeds geen echt medicijn tegen bestaat. Lees verder

Kijk minder tv en lees meer om minder kans op A. te hebben

Daan leest

Daan leest (afb: as)

Geloof het of niet, maar het lijkt er op dat je kans om Alzheimer te krijgen daalt als je minder tv kijkt en vaker een boek leest. Dat zouden onderzoekersters van de universiteit van Zuid-Australië hebben uitgevogeld. Lees verder

Bij toeval een permanent en snel geheugen ontdekt

RAM

Weg met RAM?

Onderzoekers van, onder meer, het befaamde MIT in Cambridge (VS) hebben ontdekt dat indiumselenide met een stroomstootje ‘overschakelt’ van de kristallijne staat in de amorfe en daarmee hebben ze een geheugenelement gevonden dat permanent en snel is, maar dat ook weinig energie vergt. Weg met het de RAM‘s, die vluchtige geheugens?
Lees verder