Vraagtekens bij deugdelijkheid klinische proeven

Shanil Ebrahim

Shanil Ebrahim (Stanford-universiteit)

De deugdelijkheid van medicijnen en behandelingswijzen moet in klinische proeven worden aangetoond. Die kunnen worden gewogen door evalueringen of heranalyses. Dat gebeurt erg weinig, maar die weinige die er zijn wijken nogal eens af van de oorspronkelijke studie, zo concludeerden onderzoekers van de Amerikaanse Stanford-universiteit, op basis van de analyses van onderzoekgegevens van evaluaties van klinische proeven. Ze wilden bekijken of een heranalyse van de oorspronkelijke gegevens van klinisch onderzoek effect had op het resultaat of de behandelingsaanbevelingen. Dat zou in 35% van de gevallen (het ging om 37 ‘heranalyses’) inderdaad het geval zijn. Opmerkelijk is dat die heranalyses maar in een klein aantal gevallen (5 van de 37) door onafhankelijke onderzoekers zijn gedaan. Lees verder

Ebola-vaccin getest op Britse vrijwilligers

Bestrijding ebolaVolgens de Wellcome Trust in Groot-Brittannië zal er binnenkort een klinische proef starten met een vaccin tegen ebola. Als het vaccin blijkt te werken, dan zal de proef worden uitgebreid tot Gambia en Mali. Ook in de VS is een klinische proef in voorbereiding. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zijn inmiddels zo’n 20 000 mensen door het virus besmet. Tot nu toe zijn er 1550 mensen overleden aan ebola. De meeste besmettingen komen voor in de West-Afrikaanse landen Guinée, Liberia en Sierra Leone. Lees verder

WHO: experimentele medicijnen tegen ebola toelaatbaar

Ebola-virus

Het ebola-virus

Een ethiekcommissie van de wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft het gebruik van experimentele geneesmiddelen bij het bestrijden van de ebola-epidemie goedgekeurd. Volgens plaatsvervangend directeur-generaal Marie-Paule Kieny, van de WHO was de instemming unaniem. Er zijn bedenkingen tegen deze beslissing, niet in de laatste plaats doordat een van de toegepaste vaccins (ZMapp) maar zeer beperkt voorhanden is. Het zou maanden duren om meer ZMapp te produceren, een mengsel van monoklonale antilichamen. Twee besmette Amerikaanse gezondheidswerkers zijn met ZMapp behandeld. Dat zette de discussie in gang. Wetenschapsblad Science heeft op zijn webstek een  vrij toegankelijk overzicht gemaakt van nieuws en artikelen over ebola.

Bron: Science

APOE-loze man krijgt waarschijnlijk geen Alzheimer

Structuurmodel APOE

Een structuurmodel van APOE (apolipoproteïne E)

De Amerikaan is 40 jaar. Hij heeft overal puisten en gezwellen, die soms pijn doen en het lopen bemoeilijken. Hij lijdt aan een zeldzame ziekte (met de onuitsprekelijke naam dysbetalipo-proteïnemie), waardoor zijn cholesterolspiegel zo hoog wordt dat vetpoelen onder zijn huid lijken op te borrelen. Een ding moet hem een troost zijn: hij krijgt zeer waarschijnlijk geen Alzheimer. Zijn ziekte is toe te schrijven aan het ontbreken van het gen voor de aanmaak van het eiwit apolipoproteïne E-gen, afgekort tot APOE. Dat lijkt bij het opruimen van de beta-amyloïde plaques in de hersens een rol te spelen en doemen er bij Mary Malloy van de  vetkliniek van de universiteit van Californië in San Francisco ideeën op over een geneeswijze voor de ziekte van Alzheimer. Er is eerder een verband tussen APOE en die ziekte aannemelijk gemaakt. Malloy en medewerkers vonden dat de afwezigheid van dat gen de hersens niet deerde. Lees verder

Synthetische iondrager vermoordt kankercellen

iondragers

Rechts een deel van het chloridetransporterende molecuul (afb: Nature Cemistry)

In een breed gezamenlijk onderzoek hebben, onder meer, Koreaanse en Amerikaanse onderzoekers een molecuul gesynthetiseerd dat in staat is gebleken kanker- en andere defecte cellen te vergiftigen door die vol te pompen met ‘keukenzout’ (natrium- en chloride-ionen). Dat onderzoek zou een bevestiging zijn van een al twintig jaar oude hypothese om kanker te bestrijden met behulp van een iondragend molecuul. Ook patiënten die lijden aan de taalslijmziekte (cystische fibrose) zouden baat bij het nieuwe medicijn kunnen hebben.
Lees verder

Licht ’s nachts slecht voor borstkankerpatiënten

Nachtrustvrouw

Het vermoeden bestaat dat licht ’s nachts voor sommige borstkankerpatiënten negatief voor hun therapie uitpakt. Onderzoekers van de Tulane-universiteit in New Orleans (VS) maakten uit onderzoek bij ratten op dat zelfs zwak nachtlicht tumorcellen actiever maakt en volslagen ongevoelig voor het kankermedicijn Tamoxifen. Het lijkt er op dat het licht de productie van het slaaphormoon melatonine remt, dat naar alle waarschijnlijkheid een doorslaggevende rol speelt in de werking van dit geneesmiddel. Lees verder

Positief geladen nanodeeltjes beschadigen hersencellen

Nanodeeltjes voor medicijnafgifte

Positief geladen nanodeeltjes (b)lijken schade aan de hersens teo te brengen (afb: Science)

Op vele fronten wordt er gewerkt aan een systeem voor gedoseerde medicijnafgifte, een systeem dat medicijnen daar in het lijf brengt waar het ‘mankement’ zit. Daartoe worden ook nanodeeltjes getest, die hun medicinale lading op de plek des onheils moeten lossen. Mooie gedachte, maar kan dat zo maar? Kristina Bram Knudsen van het Kopenhaagse centrum voor werkomgeving ontdekte dat positief geladen nanodeeltjes schade in de hersens kunnen veroorzaken. Lees verder

“Medische artikelen Wikipedia onbetrouwbaar”

Robert Hasty

Robert Hasty (beeld uit YouTube-filmpje)

Het zou natuurlijk ook uitgezocht moeten worden voor de Nederlandse Wikipedia, maar het lijkt wijs niet al te veel te steunen op de medische informatie in de Wikipedia. Onderzoek van Robert Hasty van de Amerikaanse Campbell-universiteit zou hebben uitgewezen dat informatie in de Engelstalige Wikipedia bij negen van de tien duurste ziektes in de VS talloze fouten bevatten. Raadpleeg een dokter, zou ik aanraden. Lees verder

Hoe betrouwbaar is de uitkomst van medisch onderzoek?

Betrouwbaar medisch onderzoekVooral medisch onderzoek kan verwachtingen bij mensen wekken die, achteraf gezien, niet waargemaakt kunnen worden of zelfs helemaal onterecht waren, omdat het niet deugde. Dan heb ik het niet eens over fraude. Het komt nogal eens voor dat de onderzoekers door de bomen het bos niet zien of dat ze verkeerde conclusies trekken omdat ze statistisch maar matig onderlegd zijn. Als ik zes keer zes gooi met een dobbelsteen, hoe groot is dat kans dat ik de zevende keer weer zes gooi? Volgens een artikel van de BBC stijgt het aantal teruggetrokken medische artikelen in wetenschappelijke bladen sterk: van 30 in 2000 naar 400 in 2010, terwijl het aantal geschreven artikelen in die periode maar met 44% steeg. De cijfers zouden van het wetenschapsblad Nature komen. Lees verder

Eén antilichaam blokkeert pijn en jeuk

Antilichaam tegen pijn en jeuk

Het antilichaam (eiwit) dat zowel pijn als jeuk bestrijdt

Onderzoekers van de Amerikaanse Duke-universiteit zouden hebben ontdekt dat één antilichaam bij muizen pijn en jeuk blokkeert. Het antilichaam, een eiwit aangemaakt door het eigen afweersysteem, richt zich daarbij op de spanningsgevoelige natriumionkanalen in de de membranen van zenuwcellen. Lees verder