Vorming hersenschors blijkt zeer subtiel proces

Hersenontwikkeling

De ontwikkeling van hersencellen in beeld gebracht. Uit de voorlopercellen (roze) ontstaan dochtercellen (turkoois) (afb: UNIGE/ Laboratoire Jabaudon))


Onze hersens (maar ook die van dieren) blijven ons verwonderen. Dat komt voor een belangrijk deel omdat we er erg weinig van weten. Ons brein, bijvoorbeeld, bestaat uit verschillende celtypen, maar hoe die zich ontwikkelen uit (uiteindelijk) embryonale stamcellen is niet bekend.  Nu denken onderzoekers te weten hoe de hersenschors zich bij muisjes ontwikkelt. Lees verder

Nieuwe microscooptechniek ‘duikt’ diep in de hersens

Hersenactiviteit ook van dieper gelegen hersendelen te meten

Met de nieuwe techniek kan ook de activiteit van hersencellen in dieper gelegen hersendelen direct worden gemeten (afb: Cell)

We doen wel heel geleerd over technieken om de hersens mee te bestuderen, maar in wezen kunnen we toch alleen maar goed volgen wat er aan het oppervlak gebeurt, in de hersenschors, en dan ook maar globaal. Dat is ook geen sinecure, want onze hersens bestaan uit miljarden, bewegende cellen. Met de verbeterde microscooptechniek (3p) die de onderzoekers van de Rockefelleruniversiteit hebben ontwikkeld zouden een onderzoekers een diepere ‘duik’ in ons brein kunnen maken. Lees verder

Nog onontdekt type hersencel gevonden bij mensen

'Rozenbottelcel' onderscheidt mensen van muisjes

De pas ontdekte ‘rozenbottelcel’ (afb: Tamaslab, universiteit van Szeged)

Hongaarse en Amerikaanse onderzoekers schijnen een niet eerder ontdekt type hersencel te hebben gevonden, dat  er een beetje uitziet als een aardappel met wat rommelige, lange uitlopers. Muizen schijnen dat type niet te bezitten. De cel wordt door de ontdekkers aangeduid als rozenbottelneuron. Die bevinden zich in de bovenste laag van de hersenschors. Daar zitten veel hersenceltypes die de activiteit van andere neuronen afremmen. Lees verder

Honden hebben echt meer hersens dan katten

Vosmangoest

Vosmangoest, een van de vele mangoestsoorten (afb: WikiMedia Commons)

Af en toe denk je wel eens hoe komen onderzoekers er op om zoiets te gaan onderzoeken. Zat Suzana Herculano-Houzel van de Amerikaanse Vanderbildt-universiteit misschien met wat collega’s te uit Brazilië, Zuid-Afrika en Denemarken te delibereren over welk beest nu slimmer is, een hond of een kat, en zijn ze toen de hersencellen van wat vleesetende zoogdieren gaan tellen? Zoiets moet het geweest zijn. Hoe dan ook, honden blijken twee keer zoveel hersencellen te hebben als katten, maar zijn ze daarom ook veel slimmer? En mangoesten hebben eigenlijk te veel hersencellen voor zulke kleine beesten. Lees verder

Ga niet kwaad slapen

Boos paar in bed

Boos paar

Er schijnt een oud gezegde te zijn, ik ken het niet, dat je nooit kwaad naar bed moet gaan. Dan zou die kwaadheid worden omgezet in negatieve emoties. Daar schijnt enige grond van waarheid in te zitten. Tenminste, onderzoekers denken aannemelijk te hebben gemaakt dat negatieve gedachten na een nacht slaap moeilijker zijn terug te draaien dan als die meteen worden onderdrukt. Lees verder

Waar zit mijn bewustzijn?

De hiërarchie van de hersenschors

De hiërarchie van de hersenschors: paars zijn de hooggeïntegreerde gebieden, rood de laaggeïntegreerde (afb: Nir Lahav)

Ik ga het niet weer zeggen (en doe het dus toch): onze hersens vormen een verbazingwekkend stuk chemische en elektrische technologie, waar vooralsnog geen mensenproduct aan kan tippen. 100 miljard hersencellen en 100 biljoen of zoiets aan celverbindingen maken de machine hersens nog steeds ongeëvenaard. Hoe ‘dieper’ we in onze hersens duiken, hoe raadselachtiger die worden. We hebben misschien een (flauw) idee hoe we herinneringen opslaan of ledematen aansturen, maar waar zit toch dat verdomde bewustzijn, waar zit onze geest? Opmerkelijk genoeg gingen natuurkundigen van de Israëlische Bar-Ilan-universiteit rond Sjlomo Havlin daar naar op zoek. Of ze die onstoffelijke zaken gevonden hebben? Die laten zich niet zo makkelijk vatten. Lees verder

Hersenschors stuk beter in kaart gebracht

Matthew Glasser met de atlas van de hersenschors

Matthew Glasser met een kaart van de hesenschors (afb: Washington-universiteit)

Het is nog steeds het idee dat bepaalde delen van de hersens verantwoordelijk zijn voor bepaalde functies. Al in 1909 maakt de hersendeskundige Korbinian Brodman een eerste hersenatlas. Hij onderscheidde 52 gebieden in de hersenschors, de buitenkant van de grote hersens.  Onderzoekers van, onder meer, de Washington-universiteit in St.Louis (VS) hebben een nieuwe hersenschorsatlas gemaakt. Ze komen tot 180 hersengebieden in elk van de helften hersenschors. Ze deden dat op basis van een analyse van een groot aantal anatomische en functionele gegevens van de hersens. Lees verder

Hersenschade lijkt te repareren met stamcellen

HersenkwabbenHet lijkt er op dat schade in de hersens of beter gezegd de hersenschors te herstellen valt door inspuiting van embryonale stamcellen. Onderzoekers van, onder meer, het Franse onderzoeksinstituut Inserm constateerden dat tenminste bij muizen. Dat zou voor het eerst zijn.

Lees verder

Geïmplanteerde hersencellen blijken te werken

Hersencelimpantatie

De geïmplanteerde hersenstamcellen (iNCs) werden functioneel onderdeel van de rest van de hersens (afb: Stem Cell Reports)

Onderzoekers van de universiteit van Luxemburg hebben hersencellen (ontwikkeld uit huidcellen) bij muizen in de hersens geïmplanteerd. Die nieuwe cellen bleken te worden opgenomen in de hersenstructuur van de muisjes en daar op zijn minst zes maanden te hebben gefunctioneerd.
Lees verder