De biosensor (afb: UCSD/David Baillot)
Hersenziektes zoals Parkinson en Alzheimer komen in een vergrijzende bevolking steeds vaker voor. Voor beide ziektes is nog steeds geen afdoende behandeling gevonden (zo ooit), maar onderzoekers van de universiteit van Californië in San Diego rond Ratneshwar Lal hebben nu een handzame biosensor ontwikkeld dat vroegtijdige aanwijzingen voor de ziektes vindt voor deze ziektes vindt in lichaamsvloeistoffen zoals bloed, urine of speeksel. Lees verder
In het Amerikaanse Brain Initiativeproject is nu een cellenatlas van de menselijke hersens gemaakt. Op basis van 21 onderzoeken zou duidelijk geworden zijn dat de menselijke hersens meer dan drieduizend verschillende soorten hersencellen hebben. Lees verder
Josine Verhoeven (afb: VU/UMC)
Hardlopen lijkt voor depressieve mensen net zo effectief als antidepressiva, maar is daarnaast ook nog beter van de lichamelijke gesteldheid, constateerden onderzoeksters van het UMC in Amsterdam rond Josine Verhoeven. Ze gaven aan dat het onderzoeksresultaat beïnvloed zou kunnen zijn door de vrije keuze van de proefpersonen en verschil in ernst van de aandoening voor antidepressiva of loopsessies. Lees verder
Doelman Jan Jongbloed (hier in 1978) viste liever dan dat hij keepte (afb: WikiMedia Commons)
Een doelman of -vrouw in teamsporten heeft maar een rare bezigheid. Vrijwel iedereen op het veld mag zich fouten veroorloven, maar dat is de doelwachter (m/v) niet vergund. Nare baan, denk je dan, wie wil die nou, maar nu blijkt dat die keepers de wereld ook anders bekijken. Ze moeten in een secondedeel bepalen wat te doen om een doelpunt te voorkomen. Nu blijkt dat ze fundamenteel verschillen in de verwerking van hun zintuigelijke waarnemingen van veldspelers. Lees verder
De tropische dooskwalletjes kijken via hun rhopalia (‘ogen’; B) (afb: Jan Bielecki et. al./Cell)
Kwallen hebben geen brein, maar toch kunnen die dieren leren van ervaringen, zouden onderzoekers voor het eerst hebben ontdekt. Ze leerden tropische dooskwalletjes (Tripedalia cystophora) obstakels te vermijden. Die ontdekking haalt het idee onderuit dat een centraal brein noodzakelijk is voor het aanleren van lastige zaken en zou een nieuw licht (kunnen) werpen op de evolutionaire wortels van leren en geheugen. Lees verder
Tussen de axon (groen) en de synaps (geel) vindt druk verkeer plaats (afb: Salk-instituut)
Al vele jaren zijn onderzoekers bezig een methode te vinden om schade aan het ruggenmerg (vooral een dwarslaesie) te repareren, maar hoewel er af en toe hoera geroepen werd, zat dé oplossing er niet bij.
Nu schijnen onderzoekers van, onder meer, universiteit van Californië in Los Angeles met een methode tot het gericht uitgroeien van axonen (uitlopers van zenuwcellen in het ruggenmerg) bij muisjes met een dwarslaesie een veelbelovende verbetering van de door de laesie veroorzaakte problemen te hebben bereikt. Is dit dan eindelijk het verlossende ‘woord’? Lees verder
De signaaloverdracht via synapsen van buurcellen in de hersens (afb: OIST)
Het lijkt er op dat in de hersens naast de hersencellen (neuronen) en gliacellen (een soort afweercellen) er nog een celtype in de hersens (van muisjes) aanwezig is. Dat ‘nieuwe’ celtype is een kruising tussen neuronen en stercellen (astrocyten, een vorm van gliacellen). De ontdekking zou wel eens betekenis kunnen hebben voor de kennis over de communicatie tussen hersencellen. Wellicht, roepen de wetenschappers (of hun voorlichters) dan heel blij, zou die kennis ook kunnen leiden tot nieuwe behandelingen voor hersenziektes. Lees verder
Irisine is een eiwit in spieren dat, onder meer, zorgt voor energievoorziening, maar in de hersens kennelijk ook voor de afbraak van beta-amyloîdeplaques en tauknopen (afb: frontiersin.org)
Proeven met kweken van hersencellen met beta-amyloïdeplaques en tauknopen, kenmerken voor de ziekte van Alzheimer, lijken er op te wijzen dat het spiereiwit irisine die plaques en knopen vermindert. Lees verder
Na verlamming of ziektes kunnen mensen soms niet meer praten. Nu zijn onderzoekers er in geslaagd twee van die mensen weer hun ‘spraakvermogen’ (via de computer) terug te geven. Er zijn zelfs twee verschillende methodes zijn: een met een hersenimplantaat en een met een elktrode’muts’. Lees verder
Een beschadigde dopamineneuron in de darmen van de proefdiertjes aangetroffen (afb: David Sulzer)
Die ziekte van Parkinson is een hersenziekte die vooral van invloed is op de motoriek van de patiënt, maar ook haarzijn gedrag verandert ook. Al langer hebben onderzoekers het vermoeden dat het vermoeden dat de oorzaak elders ligt: in de darmen. Nieuw onderzoek zou dat idee ondersteunen. Als die hypothese klopt dan zou Parkinson al vroegtijdig ontdekt en bestreden kunnen worden. Lees verder