Ons brein kost ons jaren groei

Jochie met telraam

Met 4, 5 jaar komt de groei van een kind vrijwel tot stilstand


Mensenjongen hebben veel meer tijd nodig om volwassen te worden dan zelfs de jongen van onze naaste familie in het dierenrijk, de mensapen.  Amerikaanse onderzoekers hebben uitgezocht dat dat aan onze hersens ligt. Die vergen in onze jonge jaren zoveel energie dat de rest van het lijf er bekaaid af komt. Mensen lijken qua groeitempo meer op reptielen dan op zoogdieren.
Lees verder

Eksters tippelen niet op glinsterend

EksterVan eksters wordt altijd verteld dat ze glimmer stelen, maar volgens onderzoekers van de Engelse universiteit van Exeter kan dat verhaal opgeborgen worden bij de fabeltjes. Eksters schijnen zelfs wat bang te zijn voor glimmende voorwerpen. Ook voor blauwe voorwerpen schijnen eksters beducht te zijn. De onderzoekers zochten dat uit door voedsel in de buurt van de diverse voorwerpen aan te bieden. In 64 proeven pakten de eksters slechts twee keer het glimmende voorwerp op en lieten dat ook meteen weer vallen. Onderzoeker Toni Shephard: “We vonden geen bewijs van grote aantrekkingskracht van glimmende vooorwerpen.”

Bron: BBC

Omega 3-zuren vergemakkelijken transport moleculen

Cytose of membraantransport

Er zijn verschillende manieren waardoor stoffen de cel binnen kunnen komen of verlaten. De cytose (E) is daar een van. 1 staat voor celbinnenste, 2 voor ruimte buiten de cel (afb: Wikicommons)

Meervoudig onverzadigde vetzuren (omega 3-vetzuren) zijn gezond, maar waarom was onbekend. Nu hebben Franse onderzoekers uitgezocht  dat die vetzuren als ze eenmaal opgenomen zijn in de celmembranen de zogeheten endocytose en exocytose, het transport van moleculen door het celmembraan heen , makkelijker maken. Dat zou dan ook de oorzaak zijn dat omega 3-zuren vooral een positief effect hebben op de gezondheid van de hersens. Hersencellen communiceren via signaalstoffen (neurotransmitters) die in blaasjes (vesikels) worden vervoerd via het membraan van de hersencelverbindingen (de synapsen).

Lees verder

Rivierbaars leeft langer door milieuvervuiling

Rivierbaars

De riviersbaars

Milieuvervuiling lijkt niet altijd verkeerd uit te pakken.  Zweedse onderzoekers ontdekten dat rivierbaarzen langer leven als ze aan medicijn worden blootgesteld. Dan gaat het vooral over psychofarmaca, geneesmiddelen voor geestelijke aandoeningen, met name Oxazepam, een middel dat wordt gedacht angstgevoelens en spanningen te dempen. Het zou de vissen ‘moediger’ maken, lieten onderzoekers rond Tomas Brodin van de universiteit van Umeå. Overigens ging het bij dit onderzoek om labproeven met rivierbaarzen en kuit van die vis. Lees verder

Turings hersenspinsels

Turings cellenZijn dit cellen en van welk beest? Aardig geprobeerd, maar deze kleurige structuren zijn het resultaat van het werk van Jonathan McGrabe, die daarbij genbruik maakte van aloritmen die de befaamde wiskundige Alan Turing ontwikkelde om  plaatjes te maken. McGabe doet daar verder weinig aan. Het programma gaat geheel zijn eigen weg. “Het is de truc iets te maken dat er interessant uit ziet”, zegt de kunstenaar. Turing is vooral bekend vanwege zijn pionierswerk voor de computer. Tijdens de tweede wereldoorlog maakte hij deel uit van een groep cryptologen, die het geheim van de Duitse codeermachine Enigma oploste. Hij vroeg zich, onder veel meer, af hoe patronen zich in de biologie ontwikkelden, zoals de strepen van een tijger of het kleurendek van een vogel. Hij bedacht een systeem van vergelijkingen die beschrijven hoe twee stoffen met elkaar reageren, die resulteerden in opvallend levensechte resultaten. McGabe ontwikkelde het algoritme op basis van Turings ‘hersenspinsels’. In zijn (=McGabes) opzet zijn kleuren vloeistoffen die kunnen mengen onder druk, waardoor dit soort plaatjes ontstaan. “Je krijgt structuren die er uitzien als celmembranen en mitochondriën omdat op microschaal oppervlaktespanning erg sterk is.”

Bron: New Scientist

Gezicht (van mannen) geoptimaliseerd op geweld?

Gezichtsontwikkeling

De schedel zou in de evolutie zijn gevormd door geweld

Onderzoekers David Carrier en Michael H. Morgan van de nieuwe universiteit van Utah denken dat de gezichten van onze (dat wil zeggen van de mens, of eigenlijk de man) voorouders zijn geoptimaliseerd om geweld te weerstaan. Geweld heeft ons gezicht gevormd. Lees verder

Slaap is goed voor het geheugen

HersencelAl heel lang worstelen onderzoekers met de vraag waar slaap nu eigenlijk goed voor is. Het is geen kwestie van het rust geven van je vermoeide spieren en andere onderdelen, want dan zou je ook rustig op een stoel kunnen gaan zitten. Toch kunnen we niet zonder slaap. Vorig jaar ontdekten onderzoekers dat tijdens de slaap de hersens worden ontdaan van giftige stoffen, nu vond Wenbiao Gan van het Skirball-instituut voor biomoleculaire geneeskunde dat de slaap goed is voor het geheugen. Proeven bij muizen zouden hebben aangetoond dat slaap de groei van het aantal synapsverbindingen bevordert en daarmee herinneringen vastlegt (is het idee). Lees verder

De bezige bij blijkt vrij ‘lui’

Bijloos tijdperk

De groente- en fruitafdeling in het bijloos tijdperk? Alleen de zelfbestuivers, onder meer sinaasappels, zouden overblijven.

Het gaat niet goed met de bijenstand. Dat is vervelend voor de bijen, maar zeker zo vervelend voor de mens. Een belangrijk deel van ons voedsel, vooral fruit, is afhankelijk van dierlijke ‘bestuivers’, waar bijen een doorslaggevende rol in zouden spelen, zo is de heersende opvatting. Volgens insectkundige Gwen Pearson loopt het echter allemaal zo’n vaart niet. Uit onderzoek  bij 41 gewassen over de hele wereld  blijkt dat honingbijen in maar 14% van de gevallen de oogst vergroten, stelt ze.  Het bestuivingswerk van Inheemse bijen en andere insecten is verre van verwaarloosbaar. Bovendien lijkt menselijke handbestuiving helemaal niet zo slecht, zo blijkt uit de appelgaarden in het Chinese deel van de Himalaya. Nee, de groentewinkel raakt niet leeg als (honing)bijen verdwijnen. Wel stelt Pearson dat het behoud van dierlijke bestuivers van belang is voor onze voedseldiversiteit en om het fruit betaalbaar te houden.

Bron: Wired

Vrije radicalen zouden veroudering juist tegen gaan

C. elegans

Het wormpje C. elegans wordt vaak als ‘diermodel’ gebruikt

Orders en tegenorders, het blijft martelen met de wetenschap rond voeding. Ooit hadden wetenschappers gemeten dat honing alleen maar uit suiker bestond en dus onmogelijk een positief effect op de gezondheid zou kunnen hebben. Een paar jaar later bleken andere onderzoekers (met betere analyseapparatuur, denk ik) wel degelijk stoffen in honing aan te treffen die ‘gezond’ zouden kunnen zijn. Vrije radicalen, agressieve vormen van moleculen en atomen, werden altijd gezien zo niet als aanstichter, dan wel tenminste als versneller van veroudering. Vitaminen, anti-oxidanten, zouden de negatieve kanten van vrije radicalen inperken. Nu zou blijken dat vrije radicalen juist veroudering bestrijden, terwijl inmiddels de anti-oxidanten in de beklaagdenbank zijn terechtgekomen. Het kan verkeren. Overigens moet ik er wel bij vertellen dat dat geldt voor wormpjes (Caenorhabditis elegans).
Lees verder

Slecht zaad door je tandpasta of zonnebrand (?)

Zaadcellen en eicel

Zaadcellen raken van slag af door hormoonachtige stoffen

Als je graag kinderen wilt hebben, en nu spreken ik even tot de mannen onder ons, dan lijkt het verstandig om maar geen tandpasta meer te gebruiken of je in te smeren met zonnebrand. Je zou geneigd zijn die voorzorgsmaatregelen te nemen als je de onderzoeksresultaten van een Deens/Duits team hebt gelezen. Wij mannen krijgen via, onder meer, tandpasta en zonnebrand allerlei nare stofjes in ons lichaam die de kwaliteit van ons zaad zouden kunnen aantasten. Dat soort zaadbedervende chemicaliën komt overigens niet alleen in tandpasta en zonnebrand voor, maar ook in voedsel, textiel, kunststofflessen, cosmetica en nog zo wat alledaagse spullen.
Lees verder