“Wetenschappers hebben het gelukkig vaak mis”

Haruko Obokata van het RIKEN-instituut

Haruko Obokata was met haar STAP-cellen vorig jaar even een wereldster

Op 28 februari 1998 werd in het eerbiedwaardige blad the Lancet een artikel gepubliceerd, waarin een verband werd gemaakt tussen gedragsstoornissen en inentingen tegen kinderziektes als mazelen, rode hond en de bof. De kinderen zouden daardoor autistisch zijn geworden. Het ging slechts om twaalf kinderen en het artikel moest worden teruggenomen. Dit artikel van (hoofd)auteur Andrew Wakefield zou er de oorzaak van zijn geweest dat nogal wat mensen gekant zijn tegen inentingen, een weerzin die nu in Amerika weer de kop op steekt. Wakefield bleek het mis te hebben. Gelukkig maar, beweert het Amerikaanse (web)blad Wired, want de mogelijkheid dat wetenschappers het fout hebben toont de deugdelijkheid en betrouwbaarheid van het bouwwerk dat wetenschap heet. Dat is gebaseerd op een proces van reproductie en falsificatie met een groeiende kennis als resultaat. Lees verder

Strijd tegen dementie kan vroeg(er) beginnen

hersenfoto's dementie

 Röntgenopnames van gezonde hersens (links), hersens van mensen met een milde cognitieve achteruitgang (midden) enhersens van een dementiepatiënt

Met het vorderen der jaren gaan de lichamelijke en geestelijke vermogens van de mens (en het dier) achteruit. Met de ouderdom komen ook de ouderdomsziektes, waarvan dementie zeer waarschijnlijk wel de belangrijkste is (kanker niet meegerekend). Onderzoekers van het University College in Londen hebben in een grote metastudie bekeken hoe, wat heet, milde cognitieve achteruitgang is verbonden met dementie. Ze kwamen tot de conclusie dat suikerziekte de kans dat die achteruitgang ontaardt in dementie met 65% vergroot, mensen psychische problemen en een milde achteruitgang van de hersenfuncties zouden een twee keer grotere kans lopen dat die conditie uitmondt in dementie. Ook een gezond fruit- en groenterijk dieet zonder al te veel vlees en verzadigde vetten helpt dementie op afstand te houden Lees verder

Overgewicht eenvijfde door genen bepaald

Vet AmerikaansAl jaren roepen ze in Amerika, het verreweg dikste land van de wereld, dat vraatzucht geen karakterzwakte is maar een erfelijke ziekte. Met andere woorden: ze kunnen er niks aan doen. Als dat zo is dan is het lastig te verklaren dat er in het ene welvarende land veel minder vetzuchtigen zijn dan in het andere. Gedrag en dieet doen er wel degelijk toe, laat (weer eens) een recent onderzoek zien, maar voor een deel (zo’n 20%) zijn inderdaad de genen de schuld. Die genen veranderen de eetlust. Lees verder

Neem een kaart, willekeurig…

GoochelaarGoochelaars en ‘magiërs’ zijn goed in het manipuleren van mensen, zonder dat die dat door hebben. Ze geven hun ‘slachtoffers’ het idee dat ze geheel vrij zijn in hun keuzes. Canadese onderzoekers, deels zelf goochelaar, ontdekten dat die ‘slachtoffers’ neigen naar aandachttrekkerij, maar hebben niet ontdekt hoe goochelaars hen beïnvloeden. Wel lijkt goochelen als terrein voor het onderzoeken van gedrag en de werking van hersens bij mensen te zijn ontdekt.
Lees verder

Talen (=mensen) zijn positief ingesteld

Hedonometer

Het geluk op Engelstalig Twitter gemeten. De kleuren geven dagen in de week aan. Rood is zaterdag, groen woensdag (afb: hedonometer.org)

Het is contra-intuïtief, in ieder geval tegen mijn idee, maar talen lijken positief ingesteld. Dat geldt tenminste voor de tien talen die onderzoekers van de universiteit van Vermont (VS) hebben bekeken, waaronder Engels, Frans, Duits, Russisch en (vereenvoudigd) Chinees. En aangezien taal mensenwerk is, zou je kunnen concluderen dat mensen positief ingesteld zijn. Het Spaans steekt de rest zelfs naar de kroon, de Chinezen zijn wat somberder aangelegd. Lees verder

Valse herinneringen zijn makkelijk aan te praten

De onschuldige misdadigerEenderde van de mensen die in de VS op basis van DNA-onderzoek onschuldig is verklaard had een bekentenis afgelegd, zo blijkt uit een Amerikaans project over onschuld en schuld. Vrij vaak blijken mensen bekentenissen af te leggen over daden die ze niet hebben gepleegd.  De psychologen Julia Shaw (universiteit van Bedfordshire) en Stephen Porter (universiteit van British Columbia) hebben laten zien dat het vrij simpel is mensen valse herinneringen aan te praten. Lees verder

Natuur, kunst en godsdienst zijn goede voor de gezondheid

DevotieOns afweersysteem is een, in principe, prachtig systeem. Het wordt beïnvloed door de ziekteverwekkers die ons bestaan bedreigen, maar het blijkt ook te worden beïnvloed door positieve emoties. Door een prachtige zonsondergang of de schitterende plafond van Da Vinci in de Sixtijnse kapel in het Vaticaan. De schoonheid van de natuur, de kunst en spiritualiteit schijnen te leiden tot geringere hoeveelheden ontstekingsremmende cytokinen, een teken van gezondheid. Althans dat vonden onderzoekers van de universiteit van Californië in Berkely. Lees verder

“Te veel joggen slecht voor de gezondheid”

JoggersHet veelvuldig rondsjokken in prachtige uitdossing, met kekke drinkbekers, hart- en routemeter en nog zo wat elektronica is hier te lande nog steeds erg geliefd in ons streven naar een eeuwig leven, maar helpt het ook? Dat is Peter Schnohr van het Frederiksbergziekenhuis in Kopenhagen eens gaan uitzoeken. Het bleek hem dat met mate de juiste dosering is. Mensen die zo’n drie keer in de week rustig rondsjokten hadden daar baat bij, terwijl de fanatiekelingen die elke dag hun kilometers maakten kwa overlevingskans niet veel beter af waren dan lamlendige bankhangers. Lees verder

Nederlandse baby’s tevredener dan Amerikaanse

BabyEen baby is een baby, zou je zeggen, dus waarom zou een Amerikaanse zuigeling zich anders gedragen dan een Nederlandse? Toch schijnt dat zo te zijn, vond Maria Garstein en medeonderzoekers van de universiteit van de staat Washington in Seattle uit. Amerikaanse baby’s zijn in de eerste zes maanden luidruchtiger en actiever maar ook sneller gefrustreerd (daardoor) dan de Nederlandse. Die waren tevredener en makkelijker te sussen dan hun Amerikaanse soortgenoten. Je zou bijna zeggen: het cliché wordt hier al op jonge leeftijd bevestigd. Lees verder

Fietsklimaat stad verbeteren met rekenmodel

Rekenmodel fietsverkeer

Een schermafdruk van het programma


De onafhankelijke universiteit van Barcelona heeft een rekenmodel ontwikkeld, aan de hand waarvan stadsbestuur-ders kunnen bepalen wat er nodig is om een stad fietsvriendelijk te maken. Het model vergelijkt verschillende acties en pikt daar die uit die het meeste effect hebben. Het rekenmodel is ontwikkeld voor Skopje in Macedonië en geeft ook een schatting wat de veranderingen aan extra stadsfietsers zal opleveren (voor wat het waard is, natuurlijk). Lees verder