Water gedraagt zich vreemd omdat er twee waters zijn

Watermolecuul

Het watermolecuul is uiterst simpel…

Water is een vreemd goedje, terwijl een watermolecuul maar heel petieterig is: een zuurstofatoom met daaraan, een beetje scheef, twee waterstofatomen. Normaal wordt een stof als die wordt afgekoeld steeds ‘zwaarder’ (de dichtheid wordt groter. Bij water gebeurt dat niet. Beneden de 4°C wordt water weer lichter. Dat is maar goed ook, anders werd schaatsen op natuurijs een probleem. Onderzoekers in Zweden hebben nu achterhaald dat dit abnormale gedrag van water doorgaat tot -44°C. Het goedje schijnt tussen twee toestanden te fluctueren, zeggen die geleerden dan.  Lees verder

De polinia, een gat in het (Pool)ijs, beïnvloedt het klimaat

Volgens de WikiPedia is dit zo'n wak (polinia)

Volgens de WikiPedia is dit zo’n wak (polinia) (afb: WikiMedia Commons)

De polinia (Russisch voor wak) bevindt zich op de Zuidpool. De ijsvrije plek zou invloed hebben op de temperatuur, de wind en de neerslag op aarde, stellen onderzoekers. Het fenomeen is geen gevolg van de klimaatverandering, maar kan die wel degelijk beïnvloeden. Lees verder

Er zijn twee soorten vloeibaar water

fasediagram water

Op het wereldwijde web zijn nogal wat afwijkende fasediagrammen van water te vinden (afb: Wiki Commons)

Ondanks dat het watermolecuul maar uit drie atomen bestaat, is water een vreemd goedje met allerlei afwijkende eigenschappen. Nu schijnt vloeibaar water nog eens in twee vormen voor te komen, zo melden onderzoekers van het Duitse instituut Desy in Hamburg. Dat gebeurt dan wel bij zeer lage temperaturen, wat op zich weer zeer opmerkelijk is. Er schijnen ook meer dan tien verschillende kristalvormen van water te zijn. Ook schijnt er amorf, dat wil zeggen ‘kristalloos’, ijs te zijn Lees verder

IJsgeheugen Mont-Blanc wordt gestald op de Zuidpool

IJskernen van het Mont Blancmassief

Een ijskern opgeboord op 120 m diepte (afb: CNRS)

Met de aardopwarming en het verdwijnen van het ‘eeuwige’ sneeuw op de toppen van hoge bergen en gletsjers verdwijnt ook de geschiedenis die is opgeslagen in die ijslagen. Om dat voor te zijn wordt ijs van het Mont-Blancmassief verplaatst naar een bergplaats op de Zuidpool. De ‘verhuiswerkzaamheden’ zijn begonnen op 15 augustus. “In de komende decennia of misschien zelfs eeuwen, zal dat verijsde erfgoed van onschatbare waarde zijn voor wetenschappelijke vondsten of om de ontwikkeling van de omgeving te leren begrijpen. Ik ondersteun het project van harte”, zegt Jean Jouzel, vice-voorzitter van het internationale klimaatforum van 2002 tot 2015. Lees verder

Doemscenario’s Zuidpool ‘niet aannemelijk’

Amundsenzee

De Amundsenzee op de Zuidpool

Onderzoekers  rond Catherine Ritz van de universiteit van Grenoble (F) denken dat de bijdrage van smeltend ijs aan de zeepspiegelstijging deze eeuw beduidend zal zijn, maar ze verwachten niet dat de doemscenario’s zullen uitkomen. Zij komen uit bij een stijging van 10 cm in 2100 bij een matige tot hoge toename van broeikasgassen in de atmosfeer. Een stijging van 30 cm of meer geven ze een kans van een op de twintig. Let wel, we hebben het alleen over de bijdrage van de Zuidpool. De voorspellingen zouden stevig leunen op satellietwaarnemingen. Lees verder

Vierkant ijs

Vierkant ijs

Vierkant ijs, gevormd tussen twee grafeenlagen, ‘gekiekt’ met een transmissie-elektronmicroscoop. De donkere vlekken zijn zuurstofmoleculen, die de plaats van het watermolecuul markeren. Rechtsboven een vergroting (afb: univ.v.Ulm)

Water is een gekke stof. De chemische samenstelling is uiterst simpel: twee waterstofatomen en een zuurstofatoom. Toch heeft water een groot aantal vreemde eigenschappen. Zo is vast water lichter dan vloeibaar water, waar vaste stoffen meestal zwaarder zijn dan hun vloeibare vorm. Met behulp van grafeen hebben onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Ulm (D) vierkant ijs gemaakt. Dat ontbrak er nog aan.
Lees verder

IJs op Noordpool smelt snel weg

Noordpoolijsmetingen

Metingen van de dikte van het Noordpoolijs

Het wegsmelten van het ijs op de Noordpool neemt dramatische vormen aan, zo heeft recent onderzoek aangetoond. In de laatste decennia is het ijs op sommige plaatsen met tientallen procenten dunner geworden. Onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Washington baseerden zich bij hun onderzoek op gegevens van satellieten, vliegtuigen, onderzeeërs en vaste waarnemingspunten. Lees verder

Groenlands laatste ijsbastion dreigt te vallen

GroenlandijsTot voor kort bleef de ijslaag in het noordoosten van Groenland relatief onaangetast. De afgelopen vierhonderd jaar veranderden de vele gletsjers die hier zijn nauwelijks, maar dat schijnt nu te veranderen en nog behoorlijk drastisch ook. Sinds 2003 verliest deze gigantische ijskorst elk jaar 10 miljard ton ijs, zo hebben Deense onderzoekers becijferd. Dat is zo’n 10 km3, een behoorlijke plas. Daarmee is ook het laatste, tot nu toe stabiele deel van de Groenlandse ijsmassa aan het smelten. Lees verder