Olifanten weinig last van kanker door ‘reservegenen’

Olifanten in de savanne Kanker wordt beschouwd als een ziekte die het gevolg is van mutaties veroorzaakt door opeenvolgende celdelingen. Olifanten worden ouder dan mensen en hun cellen delen dientengevolge vaker en toch komt kanker weinig voor bij olifanten. Joshua Schiffman en medeonderzoekers hebben die zogeheten Peto-paradox onderzocht en zij kwamen tot de conclusie dat dat komt doordat olifanten een soort reservegenen hebben. Van genen die betrokken zijn bij het opsporen van problemen in cellen hebben olifanten een aantal kopieën, zou de verklaring zijn. Lees verder

“Wereldburgers zijn asocialer”

Wereldburger

Wereldburger?

Hoe meer mensen zich beschouwen als wereldburgers hoe minder ze bijdragen aan de maatschappij en hoe vaker ze gratis ‘meerijden’ op de bijdragen van anderen. Dat is de opmerkelijke conclusie van een onderzoek van van politicoloog Eitan Adres van de universiteit van Haifa. Hij kreeg voor zijn promotieonderzoek een prijs van de Israelische verenging van politicologen.”In een steeds kleinere wereld waarin de staatsmacht verzwakt, worden de rechten en plichten van de burgers steeds minder duidelijk”, geeft hij als verklaring van die conclusie. Lees verder

Hiv en reuma snel te detecteren met ‘DNA-machine’

DNA-nanomachine en antilichaam

Het antilichaam (de bruine Y) ‘gevangen’ door de DNA-nanomachine

De diagnostechnieken om bepaalde ziektes zoals hiv of reuma te ontdekken aan de hand van antilichamen schijnen nogal traag, zwaar en duur te zijn. Nu zeggen onderzoekers een wat ze DNA-machine noemen te hebben ontwikkeld, waarmee dat een stuk eenvoudiger en goedkoper wordt of beloofd te worden. Ze werken zelfs al aan de marktintroductie van de methode, die zo’n 40 cent per bepaling kost Lees verder

Een enzym ruimt de troep op

HTRA1-protease

HTRA1-protease

Veel ziektes zijn het gevolg van verkeerd gevouwen eiwitten, zoals Alzheimer of Parkinson. Die ‘verkeerde’ eiwitten hopen zich op en het lichaam heeft daar geen oplossing voor. Onderzoekers van de universiteit van Duisburg/Essen zijn op een enzym gestoten dat nou juist dat doet: de eiwittroep opruimen. Dat enzym, HTRA1-protease is in staat zeer hardnekkige eiwitklonteringen zoals amyloïde vezels, efficiënt weg te werken. Lees verder

Nobelprijzen van 2015 toegekend

Winnaars Nobelprijs scheikunde 2015

De drie winnaars van de Nobelprijs voor scheikunde, Tomas Lindahl, Paul Modrich en Aziz Sancar (vlnr) (afb: Nobelprize.org)

Deze week zijn de drie door Alfred Nobel ingestelde Nobelprijzen toegekend. De prijs voor geneeskunde ging naar de Chinees Tu Youyou, naar de Japanner Satoshi Omura en naar de geboren Ier William Campbell. De prijs voor de natuurkunde ging naar de Japanner Takaaki Kajita en de Canadees Arthur McDonald. De Nobelprijs voor de scheikunde werd gedeeld door her drietal Tomas Lindahl (Zwe), Paul Modrich (VS) en de in Turkije geboren Amerikaan Aziz Sancar. De prijzen zullen op 10 december in Stockholm worden uitgereikt (Nobels verjaardag). Lees verder

Kwantumberekening uitgevoerd op silicium

kwantumbits van silicium

Een rasterelektronenmicroscopische opname van de twee kwantumbits (afb: Nature)

Kwantumcomputers krijgen veel prachtige eigenschappen toegedicht (die lang niet allemaal verwezenlijkt zullen worden), maar de ontwikkeling van een heuse kwantumcomputer (de D-Wave-machines even daargelaten) laat nog steeds op zich wachten. Nu blijkt dat onderzoekers met twee transistoren op silicium die zich voordeden als kwantumbits simpele rekensommetjes konden maken. Dan lijkt het een kwestie van uitbouwen om een volwassen kwantumcomputer te krijgen, met als voordeel dat de (computer)wereld gewend is aan het goeie oude kiezel. Lees verder

Elektronenbanen zichtbaar gemaakt

Elektronenbanen

Het principe van de reconstructie met behulp van fotoelektronspectroscopie (afb: Forschungszentrum Jülich)

Misschien ken je ze nog van de scheikundelessen op de middelbare school, de elektronenbanen (of eigenlijk moet ik zeg molecuulbanen, maar dat vind ik wat verwarrend). Tot voor kort werden die vooral berekend, maar in 2004 lieten onderzoekers uit Japan en Canada met behulp van een laser indirect zien hoe die er echt uit zien. Dat ging om moleculen die uit slechts twee atomen bestonden. Het vorig jaar slaagden onderzoekers uit Duitsland en Oostenrijk er in de elektronenbanen van ingewikkelder moleculen zichtbaar te maken, maar dan slechts in twee dimensies. Nu hebben, min of meer, dezelfde onderzoekers de beelden van de elektronenbaan zichtbaar gemaakt in de (bijna) echte wereld, in drie dimensies. Lees verder

Investeerders in gezondheid letten niet op behoeften

Gezondheid, geld en technologieVolgens onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Montréal (Can) wordt de ontwikkeling van de medische technologie niet gestuurd door de reële behoeften, noch door hiaten in de gezondheidszorg. “Dat zijn zaken die ontbreken in de innovatiepolitiek van de overheid en hetzelfde geldt voor investeerders in risicokapitaal”, zegt onderzoekster Pascale Lehoux. Zij en haar medeonderzoekers bekeken de ontwikkeling van de technologie in de gezondheidszorg. Waarom ontstaan sommige technologieën en komen andere nooit van de grond? Hoe kiezen investeerders de ontwikkelingen die zij ondersteunen? Lees verder

Musk: zo bestook je Mars met bommen

Elon Musk wil kernbommen op Mars

Elon Musk en gastheer Colbert tijdens het ontvouwen van zijn kernplannen met Mars

Elon Musk, de ‘vader’ van, onder meer, de Tesla, is niet alleen een bevlogen ondernemer, maar er lijkt ook een steekje aan hem los. Eerder beweerde hij langs zijn neus weg, dat je Mars leefbaar(der) zou kunnen maken door de rode planeet te bestoken met atoombommen. Nu legt hij uit hoe hij dat bedoelde. Hij wil een serie kernexplosies er voor laten zorgen, bij wijze van zonnen, dat Mars opwarmt. Lees verder

Grafeen vormt team met silicium en perovskiet in zonnecellen

Zonnecel silicium/perovskiet

De opbouw van de ‘dubbelcel’ (perovskiet/silicium). Het perovskiet schijnt de zwarte laag te zijn (afb: F. Lang HZB)

Onderzoekers van het Helmholtz-centrum in Berlijn hebben een proces ontwikkeld om de kwetsbare perovskietlagen te bedekken met grafeen als contactmateriaal. In combinatie met silicium zou deze meerlaagse zonnecel een groter deel van het zonnespectrum omzetten in elektrische energie. Lees verder