Verend fietsen

Wiel met vering Een fiets met vering, hij komt voor, maar dat is verre van gebruikelijk. De Brit Sam Pearce denkt een oplossing te hebben gevonden voor het oncomfortabele gehobbel op de fiets (ik heb daar persoonlijk weinig last van; kwestie van even uit het zadel): het veerwiel. Dat wiel heeft drie gekromde koolstofvezelversterkte bladen in plaats van spaken. De bladen zorgen voor de vering. Voorlopig is het ontwerp alleen nog geschikt voor de relatief brede wielen van een bepaalde vouwfiets (een Dahon in het voorbeeld van Pearce) en de fiets moet schijfremmen hebben. Pearce zamelt geld in om het veerwiel vol in de productie te nemen. Ook wil hij veerwielen voor allerlei soorten fietsen ontwikkelen.

Bron: Wired

Enzymtruc gebruikt om kankercellen te doden

Ubiquitine Steeds vaker wordt in de speurtocht naar dé oplossing voor kankerbestrijding gerichte afgifte ingezet, waarbij het medicijn rechtstreeks naar de plaats des onheils wordt gevoerd. Onderzoekers verbonden aan het nationale Amerikaanse gezondheidsinstituut NIH hebben een methode ontwikkeld om enzymen af te leveren in kankercellen, die daardoor het loodje leggen. De methode, beschreven in het, open, tijdschrift van de Amerikaanse vereniging voor microbiologie, bestaat uit het afleveren van het dodelijke enzym afkomstig van miltvuurbacterie Bacillus anthracis PEIII aan kankercellen. Om er voor te zorgen dat het enzym ook daadwerkelijk in de kankercel terechtkomt, was PEIII gekoppeld aan een eiwitcomplex (LFn). Tussen LFn en PEIII werd een derde eiwit (ubiquitine) geplaatst, dat moet voorkomen dat PEIII onmiddellijk weer zou worden afgebroken. Normaal gesproken speelt ubiquitine een rol in de afbraak van eiwitten. Het idee was dat de cel de ubquitine van het complex zou afsnijden, waarmee de dodelijke lading vrij zou komen.
Bij muizen met een tumor werkte dat. De groei werd geremd. De toevoeging van ubiquitine bleek de effectiviteit van de bestrijding te vergroten. Als bonus verminderde door de toevoeging de giftigheid van het enzym voor niet aangetaste cellen. Er valt nog wel het een en ander te verbeteren aan het systeem om het efficiënter te maken. Sleutel lijkt daarvoor het aanpassen van het ‘beschermende’ ubiquitine, zo laten de auteurs weten.

Bron: Eurekalert

Blokkade gen laat hart weer nieuwe cellen maken

Het hart herstelt zich niet zelf Het hart is een fenomenaal orgaan. Er is waarschijnlijk geen door de mens gemaakt pomp die het beter en, vooral, langer doet. Er is een probleempje: het hart in niet in staat schade te herstellen door het aanmaken van nieuwe hartcellen. Dat blijkt de ‘schuld’ van een enkel gen te zijn aangeduid met Meis1. Tot een aantal weken na de geboorte is het hart in staat nieuwe cellen te genereren voor het herstellen van schade. Daarna maakt Meis1 daar een eind aan. Wat, dachten onderzoekers van de universiteit Texas Southwestern onder aanvoering van Hesham Sadek, als we dat gen eens weglaten? Bij muizen pakte dat in zoverre goed uit dat het hart weer in staat bleek tot op volwassen leeftijd nieuwe cellen aan te maken, zonder dat dat tot negatieve effecten leidde. Sadek: ““Meis1 is
een transcriptiefactor die werkt als een soort computerprogramma. Die regelt het functioneren van andere genen, in dit geval genen die de celdeling remmen. Meis1 kon mogelijk gebruikt worden als aan-/uitknop om ook in een volwassen hart celdeling mogelijk te maken. Dit zou een nieuw tijdperk in de behandeling van hartkwalen kunnen inluiden.” Tot nu toe is hartregeneratie alleen mogelijk met behulp van ingebrachte (stam)cellen.
Volgens de Hartstichting leven er in Nederland 1 miljoen hartpatiënten. De organisatie voorziet dat dat aantal zal groeien naar 1,3 miljoen in 2020. Jaarlijks vinden er in Nederland enkele tientallen harttransplantaties plaats (31 in 2008).

Bron: Futura-Sciences

Passief koelsysteem ‘schiet’ warmte de ruimte in

Het Franse webblad Futura-Sciences kwam onlangs met een tikkeltje belegen verhaal, maar daarom niet minder interessant, over het passief koelen van gebouwen. Vooral in Amerika worden gigantische hoeveelheden aan energie verspild met het koelen van gebouwen in de zomer. Aan de Amerikaanse universiteit van Standford hebben ze nu een systeem ontwikkeld waarmee je gebouwen ’s zomers kunt koelen zonder dat de elektriciteitsmeter loopt. Het systeem zou energetisch voordeliger zijn dan een koelsysteem dat draait op zonnecellen.
Dit passieve koelsysteem zou een hoop elektrische energie besparen Het koelen van gebouwen is aanleg simpel: je kaatst het zonlicht (inclusief de warmte) terug. Dat werkt een klein beetje. Het grootste deel van de warmte komt toch wel via een omweg in het gebouw. Bovendien wordt de reflector zelf warm waardoor er van koelen niks meer terecht komt. De Stanford-onderzoekers, aangevoerd door Shanhui Fan, zeggen dat hun passieve koelsysteem zelfs midden overdag in de zomer koelt.
Om dat te bewerkstelligen moet het systeem zo veel mogelijk zonlicht terugkaatsen, zonder zelf warm te worden, en de warmte-energie uit het gebouw zelf zo ver mogelijk de ruimte in ‘schieten’. Dat is lastig want de meeste straling blijft in de atmosfeer hangen (het welbekende broeikaseffect). De aardatmosfeer laat alleen warmte in een bepaald golflengtegebied door.
Het nu gerealiseerde systeem voldoet aan beide eisen: het kaatst een groot deel van het zonlicht terug en zendt een deel van de warmtestraling, waarvoor de aardatmosfeer ‘doorzichtig’ is, de ruimte in waardoor het ‘bepaneelde’ gebouw dus (passief) koelt. De onderzoekers fabriceerden een fotonische nanostructuur die het zonlicht terugkaatst (op het plaatje de gele piek links) en de warmte van het gebouw weg ‘schiet’ (de twee paarse pieken rechts op het plaatje). Het materiaal bestaat vooral uit kwarts en silciumcarbide (zie plaatje bij a). Beide stoffen absorberen weinig zonlicht. De capaciteit van de nanopanelen ligt op zo’n 100 W per vierkante meter. Dat betekent dat als de Sanford-panelen 10% van het dak van een eensgezinswoning zouden bedekken, daarmee 35% op de (elektrisch aangedreven) koelcapaciteit zou kunnen worden bespaard, zo geeft de universiteit in een bericht als rekenvoorbeeld. De techniek lijkt een grote toekomst tegemoet te gaan, want uiteraard wordt het niet alleen in de VS ’s zomers warm.

Bron: Futura_Sciences (foto Sandford)

Robot roept menselijke gevoelens op

Onderzoek aan de universiteit van Duisburg-Essen schijnt aannemelijk gemaakt te hebben dat mensen robots, bijna, net zo emotioneel bejegenen als medemensen. Bij het zien van beelden van mishandelingen van robots en die van mensen, reageerden de hersenen van proefpersonen (bekeken via een mri-scanner) nagenoeg gelijk. ‘Mishandelingen’ van dode voorwerpen, anders dan robots, deden de proefpersonen niets. Tamakotsji wekte emoties op bij 'emotieloze' Japanners “Een deel van het robotonderzoek is tegenwoordig gericht op de ontwikkeling van robots die een langdurige relatie met zijn gebruiker zullen hebben”, zegt onderzoekster Astrid Rosenthal-Von der Putten, die haar verhaal voordroeg op het jaarcongres van de International Communication Association in Londen. Robots zouden ouderen en gehandicapten in de toekomst hand- en spandiensten kunnen gaan leveren. Dan is het natuurlijk wel aardig dat zo iemand met de ‘man van staal’ uit de voeten kan.
Overigens is het onderzoek maar bij 40 proefpersonen uitgevoerd, van wie slechts bij 14 de hersens werden ‘doorgelicht’. Dat hoeft niet te betekenen dat de uitslag onzin is, maar een slag om de arm is gewenst. Alhoewel, dat elektronische Japanse huisdiertje bleek ook in staat grote emoties bij die ‘emotieloze’ Aziaten te kunnen opwekken….

Bron: Scinexx.de

Inschrijving Mars-vlucht geopend

De inschrijving op de eerste Mars-vlucht is geopend, zo meldt New Scientist. De eerste kandidaten hebben zich al gemeld bij Mars One, een Nederlands initiatief. “We zoeken een bijna onmogelijke combinatie van eigenschappen”, zegt Gerard van ’t Hooft, Nobelprijswinnaar en ambassadeur van het project. Je moet kunnen overleven in een vijandige omgeving en bereid zijn om drie maanden opgesloten te zitten in een conservenblik, waar je gangen bijna 24 uur per dag in de gaten worden gehouden. Geen vlees, geen vis: eet je groenten op.
Enkeltje Mars (foto Mars One) De organisatie wil zo’n 6 miljard dollar, die voor het project nodig is, ophalen door de vlucht te verkopen als reality-tv. Uit de kandidaten worden 20 tot 40 mensen gekozen die, vanaf 2015, een gedegen zeven jaar durende opleiding zullen krijgen. Elk jaar zullen ze drie maanden, de verwachte duur van de Mars-reis, in een Mars-vluchtsimulator moeten doorbrengen. En dat in de wetenschap dat åls je wordt uitverkoren voor de Mars One-vlucht, je de aarde hoogstwaarschijnlijk nooit meer zult terugzien en de rest van je leven moet doorbrengen op een kale, rode planeet. De aanmelding verloopt voorspoedig. Daar zitten overigens ontzettend weinig vrouwen tussen.

Bron: New Scientist (foto Mars One)

Bacterie succesvol tegen alvleesklierkanker

Listeria-bacterie blijkt kankerceldoder (foto bdw) Het blijkt dat een radioactief gemaakte bacterie, Listeria monocytogenes, effectief kan zijn in de strijd tegen alvleesklierkanker. Alvleesklierkanker is een sluipende moordenaar die meestal al sterk is uitgezaaid voordat die wordt ontdekt. Proeven met muizen toonden dat de afgezwakte vorm van deze bacterie een voorkeur hebben voor de uitzaaiingen en met hulp van hun radioactieve ‘lading’, bestaande uit een kortlevend renium-isotoop, 90% daarvan doodden. Zelfs Listeria-bacteriën zonder radioactieve lading bleken in staat de helft van de kankercellen te doden. De bacteriën hadden kennelijk geen last van hun voor kankercellen dodelijke lading (dat was uiteraard eerst uitgeprobeerd).
Eerder zijn methodes beproefd om gericht kankercellen te doden met behulp van antilichamen als ’taxi’, maar in de praktijk bleek die methode niet te werken. Volgens onderzoeksleider Wilber Quispe Tintaya van het Albert Einstein-college in New York is voor het eerst aangetoond dat kankercellen op deze manier gericht kunnen worden gedood. Het bleek dat, na behandeling, uitzaaiingen een vier tot vijftien maal hogere dosis radioactiviteit hadden dan gezonde weefsels. Volgens Quispe kan het resultaat van deze proeven een mijlpaal worden in de bestrijding van de meedogenloze alvleesklierkanker.

Bron: bdw

Bacterie scheidt diesel af (in geringe hoeveelheden)

E coli's maken diesel (foto BBC) Aan de universiteit van Exeter (Engeland) zijn onderzoekers onder aanvoering van John Love er in geslaagd een E-coliebacterie genetisch zo te verbouwen dat ie diesel ging maken. De hoeveelheden zijn niet erg indrukwekkend (je hebt 1000 litermet E coli’s nodig om een theelepeltje diesel te krijgen), maar volgens Love is het een begin, maar, wat belangrijker is, de bacterie produceerde een brandstof die qua chemische samenstelling ‘sprekend’ op een fossiele brandstof lijkt. De meeste vormen van biodiesel en bioethanol zijn niet direct bruikbaar in de conventionele automotor. Als bijmenging bij brandstof uit fossiele bron is biobrandstof wel bruikbaar, maar niet ‘puur’. Om de automotor aan de praat te houden moeten er stoffen worden bijgemengd. De ‘diesel’ uit Exeter heeft, vertelt Love tegen de BBC wél de juiste samenstelling. De auto zou er niets van merken als Love’s diesel zou worden getankt.
Het is nu zaak de productie op te voeren. De assistent-hoogleraar geeft zichzelf drie tot vijf jaar om de beestjes, uitgaande van suiker, aan te zetten tot een hoger productie.

Bron: BBC

Draag een rok: koude ballen goed voor sperma

De Nederlandse onderzoeker Erwin Kompanje van de Erasmus-universiteit heeft uitgevogeld dat het voor de kwaliteit van het sperma waarschijnlijk het beste is als de ballen van de man gekoeld worden. Keihard wetenschappelijk bewijs is er niet (ook bij de Schotse mannen loopt de kwaliteit van het sperma terug), maar het zou alleszins aannemelijk zijn.Spermaproductie gedijt bij koude ballen
Dat heeft er mee te maken dat de optimale temperatuur voor de productie van zaadcellen een paar graden lager ligt dan de lichaamstemperatuur. Al eerder, ergens in de jaren ’90, was duidelijk dat strak ondergoed voor manspersonen de kwaliteit niet ten goed komt. Het is voor mannen, die prijs stellen op goed zaad, daarom zaak de broek te verwisselen voor een rok of de Schotse kilt (de meeste kiltdragers dragen geen ondergoed). Het is dan ook niet verwonderlijk dat Kompanje zijn artikel heeft gepubliceerd in het Schotse vakblad Scottish Medical Journal.

Bron: Futura-Sciences

Kwantumcomputer (weer) een stapje dichterbij

Er is volop activiteit op het gebied van kwantumcomputers, maar of die magische (en sterk overschatte) computer daarmee dichterbij komt, is nog maar de vraag. Nu weer kondigen onderzoekers van de Australische universiteit van New South Wales aan dat ze een werkende kwantumbit hebben gefabriceerd van een enkele atoomkern. Zo’n kern draait, linksom of rechtsom. Die zogeheten kernspin heeft dus twee posities (+ en – of 1 en 0). Dat lijkt op de ‘ouderwetse’ computer, met dat verschil dat de kwantumwereld een bijzonder vreemde is. In die wereld kan de spin én + én – zijn, de zogeheten superpositie.
Toch blijk je met die onzekerheid een ‘kwantumhardeschijf’ te kunnen bouwen (want daar gaat het hier eigenlijk om). Om die kwantumbit uit te lezen gebruikten de Australiërs kernspinresonatie; een techniek die al langer in gebruik is bij chemici, maar sinds de introductie in de medische techniek (MRI) ook bij de gewone aardbewoner bekend is. Met die techniek manipuleerden ze de afzonderlijke kwantumbits (fosforkernen) bedoeld om het opslaan van gegevens na te bootsen en het weer uitlezen van die gegevens. “We bereikten een uitleesbetrouwbaarheid van 99,8%”, stelt hoogleraar Andrew Dzurak. Die gerealiseerde nauwkeurigheid is even hoog als bij wat tot nu toe als de ideale kwantumbit wordt beschouwd: de ionval, een atoom in een elektromagnetische ‘val’ in een vacuümkamer, waarvoor in 2012 de Nobelprijs voor de natuurkunde werd uitgereikt.

Prof.Dzurak, student Jarryd Pla en Andrea Morello bij hun apparatuur

“Onze kwantumbit is even nauwkeurig als de ionvalqubit, maar je hebt geen vacuümkamer nodig en alles is te doen met de siliciumtechnologie zoals die nu gebruikelijk is”, zegt Dzuraks collega-onderzoeker Andrea Morello. Volgens de onderzoekers zou de gebruikte techniek volledig ongevoelig zijn voor verstoringen van buitenaf, een nogal hachelijk punt in de kwantumtechnologie.
De kernspinbits zijn vooral geschikt voor de opslag van gegevens, zo denken de onderzoekers. Voor het rekendeel van de kwantumcomputers komen kwantumbits die werken met de draaiing van elektronen (elektronspins) eerder in aanmerking, zo is hun verwachting. Eerder berichten de Australische onderzoekers, die samenwerken met de universiteit van Melbourne, over de ontwikkeling van een elektronspinkwantumbit. De Australische onderzoekers, die de kwantumbits in ‘eigen huis’ vervaardigen, werken aan de verbetering van de nauwkeurigheid door nog zuiverder silicium te gebruiken.
Dat is mooi, maar voorlopig is die kwantumcomputer er nog niet…

Bron: Eurekalert